Groot tonne-lood, Enkhuizen: 1769

Gevonden door Axel Vroling

Materiaal: lood

Diameter: 31 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Binnen een gladde cirkelrand/boord. Binnen een listel het gekroonde wapenschild van Enkhuizen met daaronder een horizontaal liggende zeeton, met een ketting verankerd aan een onderliggende ankersteen. Links de eeuwcijfers 17, rechts de ingeklopte jaarcijfers 69

Keerzijde: Blanco

Datering: 1769

Aanmaakplaats: z.pl. Enkhuizen.

Referentie

Lit: Allex Kussendrager, (2021) Bakenloden Voor een veilige route door de Noordelijke-Nederlanden. West-Friesland, Enkhuizen Type WA pag.57

Gedetermineerd door Paul Callewaert

 

Lakenlood Haarlem: 1600 – 1700

Gevonden door Jan Ooms

Materiaal: lood

Diameter: 28 mm

Gewicht: 13,22 gr

Voorzijde: Het gekroonde wapen van Haarlem met een zwaard met vier sterren eromheen en een kruis erboven. Tekst “* S * GOET”

Keerzijde: In een parelrand “20” met een rand rondom van kleine sterretjes en ruitjes.

Referentie

Gedetermineerd door Arjan Wagemakers

 

Onbeschreven textielloodje: Tiverton, John London 18e eeuw.

Gevonden door Daan Crals

Materiaal: lood

Diameter: 17 mm

Gewicht: 9,34 gr

Voorzijde: 21½

Keerzijde: IOHN LONDON

Niet eerder opgenomen textielloodje van John London, een handelaar uit Tiverton die stof exporteerde naar de Lage Landen. De volgende informatie komt uit Peter Maunder’s boek  ” Tiverton Cloth: the Story of the Town’s Woollen Trade 1475-1815” (2018) “.

In het begin van de jaren 1720 wordt John London beschreven als een nieuwkomer in de exporthandel met zijn partner Walter Broad, die handelde als ‘Broad and London’ (p203). Walter Broad in samenwerking met John London ……. gericht op de export naar de Nederlandse en Vlaamse markt (p204). In 1734 werd John London beschreven als een van de vier Tiverton-kooplieden die werden bevoorraad door Robert Were (p219). Tegen het einde van 1737 had John London de handel gestaakt en was in december 1738 failliet gegaan (p223).

Referentie

Gedetermineerd door Jan van Oostveen, Paul Cannon en Stuart F Elton

Lakenlood Leiden: 17e eeuw ?

Gevonden door Filip Behiels

Materiaal: lood

Diameter: 26,4 mm

Gewicht: 13,66 gr

Voorzijde: Het wapen van Leiden, twee gekruiste sleutels. Tekst: LEYTS GOET ?

Keerzijde: Cijfer 52, waarmee de lengte wordt aangegeven van het stuk textiel: 52 el ( Eén Leidse el had de lengte van 68,78 cm. )

Referentie

Gedetermineerd door Filip Behiels

Veer-tollood Prins Willem V. (12 stuiver): 1777

Gevonden door Filip Behiels

filip b1 filip b1.1

Materiaal: lood

Diameter: 23,1 mm

Gewicht: 5,38 gr

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel/boord in drie regels: PWV (Prins Willem V ?) 12 ST ( Klop met cijfers 12, Stuiver ) 1777

Keerzijde: Blanco

Datering: 1777

Opmerking: Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend (Zeeland ?)

Referentie

Lit: Allex Kussendrager, Bakenloden Voor een veilige route door de Noordelijke-Nederlanden (2021). Nog nader te onderzoeken Type ZP pag.94.

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Eénzijdig kaaslood Texel ( variant ): datering onbekend

Gevonden door Wesley d’Abo

wesley1-800 wesley1.1-800

Materiaal: lood

Diameter: 40 mm

Gewicht: 30 gr

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel/boord een Anker met armen in V vorm en scherpe lepels, ter weerszijden van de ankerschacht de gespiegelde en op de kop staande letters ꓕ / X ( Texel ).

Keerzijde: Blanco

Datering: z.j. onbekend.

Dergelijke loodjes werden gebruikt als stempel om de Texelse schapenkaas te merken.
De oudste vermelding van deze merken dateert vooralsnog uit 1477, in de Keuren en Statuten van Texel.
Als basis voor de schapenkaas mocht alleen volle schapenmelk gebruikt worden, niet afgeroomd en niet gedeeltelijk vervangen door koemelk.
Alle partijen kaas met een gewicht van 10 pond of meer en bestemd voor de uitvoer (uitvoer vanaf Texel) moesten gekeurd worden door een keurmeester in de stedewage.
Bovendien moest iedereen zij eigen merk in de kaas afdrukken, opdat knoeierijen achterhaald konden worden (Gemeentearchief Texel nr. 1, keuren en statuten).
Uit latere keuren blijkt dat dit particuliere merk langzamerhand vervangen werd door een eilandmerk, een rond loden plaatje met een middellijn van circa 4 centimeter ,
waarin een anker was gegoten en aan weerszijden de letters T X.
De gemeentelijke keur van 1777 stelde een boete van drie gulden op iedere kaas van onzuivere (mastelijne) samenstelling, soms gebruikte men namelijk afgeroomde melk of gedeeltelijk koemelk.
De weinige Texelse boeren die nog Texelse schapenkaas vervaardigen, gebruiken nog steeds dit merk.
In zowel de Oudheidkamer in Den Burg als het Cultuurhistorisch Museum Texel in De Waal bevinden zich enkele van deze loden schapenkaasmerken.
 

Referentie

Lit: Allex Kussendrager, The Coinhunter Magazine nr.115 Kaasloodjes van Texel pag. 32 en 46.

Gedetermineerd door Paul Callewaert