Categorie: Henegouwen

Henegouwen (in het Frans Hainaut) is een voormalig graafschap waarvan een deel nu in België ligt en een deel in Frankrijk. Het belangrijkste bolwerk in Henegouwen was de stad Mons (Bergen) met een belangrijke burcht aldaar. Er was twee maal een personele unie met Vlaanderen waardoor de graven van Henegouwen ook regeerden als graven van Vlaanderen (Boudewijn V de dappere ook nog als graaf van Namen). Toen gravin Margaretha in 1280 overleed volgde haar kleinzoon Jan I van Avesnes haar in Henegouwen op. Door de erfenis van zijn moeder erfde hij ook in 1299 Holland waardoor een personele unie ontstond tussen Henegouwen en Holland, welke tot de afzwering van Philips II in 1581 heeft geduurd.

Het munthuis

De munt van Henegouwen is gevestigd geweest te Mons en te Valenciennes. De vroegste munten zijn te Mons geslagen op naam van Karel de kale (840-877). Later zijn er vanaf de 11e eeuw munten geslagen door diverse graven van Henegouwen in een munthuis welke meer tijds te Valenciennes gevestigd was. In 1467 werd dit munthuis gesloten maar tijdens de 80 jarige oorlog is er een heropend te Mons waar Statenmunten zijn geslagen en later koninklijke munten op naam van Philips II. Het munthuis werd definitief gesloten op 12 februari 1587.

Muntteken

Toen de munt te Mons werd heropend door de Staten van Henegouwen gebruikte men net als in Doornik (Tournai) als muntteken een toren.
Dit torentje is afgeleid van het stadswapen van de stad Mons.

Bron: duiten.nl

Henegouwen: oord 1585

Gevonden door Peter Peeters

Muntheer: Philips II, 1555-1598 

Materiaal: koper

Diameter: 25 mm

Gewicht: 4,8 gr

Voorzijde: Gekroonde buste van Philips II naar links. Tekst: PHS . D : G . HISP . Z . REX . CO . HAN 8♜5 ; PHilippuS.Dei:Gratia.HISPaniarum.Z.REX.COmes.HANnonia; Philips, bij Gods gratie Koning van Spanje en Graaf van Henegouwen. 

Keerzijde: Gekroond eenvoudig wapenschild van de landsheer. Tekst: DOMINUS . MIHI . ADIVTOR; de Heer is mijn helper. 

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1585

Muntmeester: Jean Delley 1582 – 1587

Muntmeesterteken: ♜

Slagplaats: Bergen

Filips II van Spanje

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Referentie

HEN.2

Lit: Vanhoudt atlas I 326; Vanhoudt new 321.MO

Gedetermineerd door rimidi

Henegouwen: oord 1581

Gevonden door Peter Peeters

Muntheer: Philips II, 1555-1598 

Materiaal: koper

Diameter: 25 mm

Gewicht: 4,2 gr

Voorzijde: Gekroonde buste van Philips II naar links. Tekst: PHS . D : G . HISP . Z . REX . CO . HAN 8♜I; PHilippuS.Dei:Gratia.HISPaniarum.Z.REX.COmes.HANnonia; Philips, bij Gods gratie Koning van Spanje en Graaf van Henegouwen. 

Keerzijde: Gekroond eenvoudig wapenschild van de landsheer. Tekst: DOMINUS . MIHI . ADIVTOR; de Heer is mijn helper. 

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1581

Muntmeester: Simon de Malines 1576 – 1581 

Muntmeesterteken: ♜

Slagplaats: Bergen

Filips II van Spanje

Referentie

HEN.2

Lit: Vanhoudt atlas I 326; Vanhoudt new 321.MO

Gedetermineerd door rimidi

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Henegouwen: oord 1586

Gevonden door Danny Demarre

Muntheer: Philips II, 1555-1598 

Materiaal: koper

Diameter: 27 mm

Gewicht: 4,55 gr

Voorzijde: Gekroond borstbeeld van Philips II naar links. Tekst: PHS. D.G. HIS. Z. REX. CO. HAN. (of variant). Onder het borstbeeld staat het afgekorte jaartal  welke gesplitst is door een toren: 8 ♜6. De tekst is voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex comes Hannonia, dit betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en graaf van Henegouwen.

Keerzijde: Gekroond Bourgondisch wapenschild. Tekst: DOMINVS. MIHI. ADIVTOR (of variant), dit betekent: de Heer is mijn helper.

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1586

Muntmeester: Jean Delley 1582 – 1587

Muntmeesterteken: ♜

Slagplaats: Bergen

Filips II van Spanje

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Referentie

HEN.2

Gedetermineerd door Arjan Wagemakers

Henegouwen: oord 1584

Gevonden door Tom Devos

Muntheer: Philips II, 1555-1598  

Materiaal: koper

Diameter: 25 mm

Gewicht: 3,4 gr

Voorzijde: Gekroond borstbeeld van Philips II naar links. Tekst: PHS. D.G. HIS. Z. REX. CO. HAN. (of variant). Onder het borstbeeld staat het afgekorte jaartal  welke gesplitst is door een toren: 8 ♜4. De tekst is voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex comes Hannonia, dit betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en graaf van Henegouwen.

Keerzijde: Gekroond Bourgondisch wapenschild (1). Tekst: DOMINVS. MIHI. ADIVTOR (of variant), dit betekent: de Heer is mijn helper.

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1584

Muntmeester: Jean Delley 1582 – 1587

Muntmeesterteken: ♜

Slagplaats: Bergen

Filips II van Spanje

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Referentie

HEN.2

Gedetermineerd door Arjan Wagemakers