Uitgelicht

Database van Metaaldetectie Vlaanderen vzw. Elk stukje metaal heeft een verhaal.

979.990 keer bekeken

Legpenning op Maria van Hongarije als landvoogdes van de Nederlanden: 1542

Gevonden door Niels Moreau ( ID-218091 )

Materiaal: zilver

Diameter: 28,9 mm

Gewicht: 3,86 gr

Voorzijde: Binnen een parelcirkelrand/boord en parelcirkel het opschrift: MANVS :+: DOMINI :+: PROTEGAT + ME ༻༺ ( De hand van de Heer, bescherm me ). Onder een hand de gotische letter M A, het monogram van Maria van Hongarije, Ω M en onder de letter het jaartal: I54Z (1542).

Keerzijde: Het ruitvormig wapenschild van Maria van Hongarije, gelegen op een gekroonde keizerlijke adelaar. Binnen een parelcirkelrand/boord en parelcirkel het opschrift: :SVB:VMBRA + ALARVM·TVARV’:PROTEGE:ME + ( Heer, verberg me onder de schaduw uwer vleugelen ).

Muntteken: 

Aanmaakplaats: Brugge

Referentie

Lit: J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium nr.1506.

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Huissen: oord ca. 1611 – 1613

Gevonden door Mario Govers ( ID-217876 )

Materiaal: koper

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Een tulpkrans met daarin de tekst º / ºINº / HVES / SEN / º
in vijf regels. Wat betekent: in Huissen.

Keerzijde: Een gekroond wapenschild met drie kwartieren. In het linker en rechter kwartier de leeuwen van Gulik en Berg en in het middelste het wapen van Kleef. Tekst: MO. POSSI. PRINCI. (of variant). Voluit: moneta possidentes principes, en betekent: munt van de bezittende vorsten.

1: Gulik (leeuw).
2: Kleef (karbonkel).
3: Berg (gekroonde leeuw).

Jaartal: z.j. ca. 1611 – 1613

Muntmeester: Hendrik Weijntges 1611 – 1613

Muntmeesterteken: 

Slagplaats: Huissen

In een opgave aan kreits uit 1614 blijkt dat er van augustus 1611 tot januari 1613 ca. 5337 Keulse mark koper tot duiten is vermunt. In totaal was ca. 5969 mark koper vermunt maar 633 mark daarvan waren oorden. Bij een gemiddeld gewicht van ca. 1,88 gram geeft dit een oplage van ca. 663151 stuks. Dit is het totale aantal voor de types HUI.11 en HUI.12.

Referentie

HUI.11

Gedetermineerd door Eric Aerts

Gesp: type enkelvoudige lus, D-vormig 12e eeuw – 13e eeuw

Gevonden door Denny Janssen ( ID-217661 )

Materiaal: goud

Afmetingen: 16 mm / 20 mm

Gewicht: 6,78 gr

Een gouden gesp en een spoor naar het verleden. Soms begint archeologie met een klein object—en eindigt het in een verhaal dat steeds groter wordt. Gisteren kreeg ik van Danny opnieuw informatie over een bijzondere vondst van jaren geleden: een gouden gesp, gevonden in Elsloo. Op zichzelf al een zeldzaam en intrigerend object, maar wat het echt interessant maakt, zijn de mogelijke verhalen die erachter schuilgaan. Er wordt voorzichtig gesuggereerd—en dat “voorzichtig” is hier belangrijk—dat dit type gesp gedragen zou kunnen zijn door mensen uit de kring van Robert the Bruce. Dat opent direct een fascinerend perspectief. Want hoe komt een object met mogelijk Schotse connecties terecht in Zuid-Limburg?

De geschiedenis biedt aanknopingspunten. Zo weten we dat in de middeleeuwen Schotse huurlingen actief waren op het Europese vasteland, onder andere in dienst van kerkelijke machthebbers zoals Hendrik III van Bisdom Aken Het is dus niet ondenkbaar dat dergelijke strijders zich ook in deze regio hebben begeven. Misschien trokken ze door het landschap, sloegen ze hun kamp op in de buurt, of verbleven ze zelfs op of rond Kasteel Elsloo—vlak bij de plek waar de gesp ooit werd gevonden. Alsof dat nog niet genoeg is, duikt er nóg een verhaallijn op. De laatste kasteelheer van Elsloo zou een familierelatie hebben gehad met een Schotse troonpretendent, Bonny. Volgens overleveringen leefde hij een tijd in ballingschap en zou hij zelfs onderhouden zijn vanuit Elsloo. Als dat klopt, ontstaat er een netwerk van contacten dat de aanwezigheid van Schotse invloeden hier ineens een stuk minder toevallig maakt. En toch—hoe verleidelijk het ook is om de puzzelstukjes in elkaar te laten vallen—blijft dit voorlopig een verhaal vol vragen. Er is nog geen directe parallel voor deze gesp gevonden. Geen exacte match, geen harde datering, geen sluitend bewijs. En juist dát is waar archeologie tot leven komt.

Want achter elke vondst schuilt niet alleen een verleden, maar ook een zoektocht. Een zoektocht naar betekenis, naar verbanden, naar waarheid. Soms leidt die naar antwoorden, soms naar nieuwe mysteries. Deze gouden gesp is er zo één. Misschien groeit dit uit tot een verhaal zoals dat van de gouden munt—een verhaal dat blijft intrigeren en uitdagen. Voor nu is het een uitnodiging: om mee te denken, mee te zoeken en samen het verhaal verder te schrijven.

Het fame is versierd met ingekerfde dwarsstrepen. Dit gouden D-vormige frame is te dateren in de 12e tot 13e eeuw. Omdat dit object indertijd een persoonlijk bezit was en vervaardigd was door een kunstsmid zul je er geen tweede identieke exemplaar van vinden. Maar er zijn wel degelijke vergelijkingen met andere. (Robert the Bruce is geboren in 11 juli 1274) mooi verhaal dat niet te achterhalen is.

Referentie

Gedetermineerd door Jean Pierre Parent

Soest: 12 Pfennig ca. 1586 – 1597

Gevonden door Peter Peeters ( ID-217650 )

Muntheer: Stad Soest, Westfalen

Materiaal: koper

Diameter: 24 mm

Gewicht: 3 gr

Voorzijde: Rechtopstaande sleutel met de baard, met kruisvormige incisies, naar links en onderbreekt de binnenste parelcirkel en het omschrift onderaan. Tekst: SVSATE – NSIS.159x*

soest

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde en versierde cirkel en een parelcirkel de waardeaanduiding ·:·X·II·

Datum: n.n.t.b. ca. 1586-1597

Slagplaats: Soest

Lit: Weingärtner 524b; Krusy 25c; Eklund 1467

Gedetermineerd door Jelle Venema en rimidi