Categorie: Luik: Jozef Clemens van Beieren

Het prinsbisdom Luik

Het prinsbisdom Luik strekte zich uit over het grootste deel van de huidige provincie Luik en de zuidelijke helft van de huidige provincie Namen. Tot 1795 werd Luik geregeerd door prins-bisschoppen. Bovendien verwierven de bisschoppen van Luik in 1366 ook het graafschap Loon, dat grotendeels samenvalt met de huidige Belgische provincie Limburg.

Ernst van Beieren, Ferdinand van Beieren, Maximiliaan van Beieren, Joseph Clemens van Beieren en Clemens August I van Beieren waren ook aartsbisschop van Keulen. Zij zijn begraven in de dom van Keulen vóór de drie koningen kapel.

Dankzij gegevens verstrekt door de heer L.J.G.W. Schelberg uit Roermond kan ik hier wat meer informatie geven over de muntmeesters uit het geslacht van Schelberg. Franciscus van Schelberg is als zoon van Thijs van Schelberg en Margaretha Berten omstreeks 1610 in Venlo geboren. Hij is goudsmid van beroep en de stamvader van een klein aantal familieleden die in Luik wonen. Van 1630 tot 1652 wordt op Luiks goud- en zilversmeedwerk zijn stempel ‘FS’ aangetroffen. In november 1640 wordt hij vermeld als onderkoster of virgifer van de kathedraal van Saint-Lambert in Luik en vanaf 8 februari 1642 verricht hij goudsmeedwerk voor deze kerk. Op 26 april 1645 wordt hij officieel aangesteld tot goudsmid van de kathedraal als opvolger van wijlen André de Wattinnes en blijft dit tot aan zijn overlijden. Hij ontvangt in deze periode aanzienlijke bedragen voor de levering van een aantal zilveren kruisen en kandelaars. Op 27 april 1660 wordt hij onder de naam “Maître France Schilbert” genoemd als bestuurder van het goudsmedengilde.
Daarnaast is Franciscus van Schelberg actief als muntmeester in dienst van twee Luikse prins-bisschoppen. Onder Ferdinand van Beieren is hij vanaf 1640 muntmeester in de werkplaatsen van Bouillon, Dinant, Hasselt en Visé. Daar worden onder zijn leiding grote hoeveelheden kopergeld geslagen. Henri Munters, de voorman van de muntslagers van Hasselt, moet hem alle arbeiders ter beschikking stellen die hij nodig heeft. Als in 1656, onder Maximiliaan-Hendrik van Beieren, de muntmeester van de Luikse munt Jean Goffin overlijdt wordt Franciscus van Schelberg op 15 juli van dat jaar als zijn opvolger aangesteld. Hij vervult deze functie tot zijn overlijden op 8 april 1672 in Luik.
Franciscus van Schelberg is gehuwd met Catharina de Coninck; mogelijk is zij een dochter van Charles de Coninck, essayeur en waardijn van de Hasseltse munt in 1613. Op 23 september 1675 verkrijgt zij voor haarzelf en haar kinderen de aanstelling tot muntmeester in het land Luik onder de zelfde voorwaarden als van haar overleden echtgenoot. Uit het huwelijk van Franciscus van Schelberg en Catharina de Coninck stammen een viertal kinderen:

1. Egidius Franciscus van Schelberg, kanunnik en scholaster van de Collegiale Kerk van St. Paulus in Luik.
2. Paulus Joannes Franciscus van Schelberg, meestal Paul-Jean genoemd, die volgt.
3. Margaretha van Schelberg.
4. Ferdinande Ernestine van Schelberg.

Paulus Joannes Franciscus (Paul-Jean) van Schelberg of de Schelberg is aanvankelijk kanunnik van de St. Pauluskerk in Luik, maar trouwt vervolgens met Margaretha Rongier, de dochter van Leonard Rongier en Martine Delvaulx. Hij legt onder prins-bisschop Maximiliaan-Hendrik van Beieren de eed als muntmeester af op 16 februari 1678. Na het overlijden van de prins-bisschop in 1688 wordt zijn eed op 7 juni 1688 voor het kapittel vernieuwd waarna hij de opdracht ontvangt om voor het kapittel munten te slaan. Onder prins-bisschop Jean-Louis van Elderen wordt op 29 oktober 1688 zijn opdracht wederom vernieuwd onder dezelfde condities als voorheen. Op 12 februari 1691 ontvangt hij de opdracht om 15000 pond duiten te slaan. Ook onder de volgende prins-bisschop, Joseph-Clemens van Beieren, is hij muntmeester. Paulus Joannes Franciscus van Schelberg overlijdt op 12 april 1717. Uit zijn huwelijk met Margaretha Rongier stammen:

1. Karel Hendrik van Schelberg (de Schelberg) die is geboren in Luik op 2 december 1681. Hij verkrijgt van de Staten-Generaal op 16 februari 1693 de prebende als kanunnik aan St. Servaas te Maastricht. Hij promoveert in 1703 tot licentiaat in beide rechten aan de universiteit van Pont à Mousson (departement Meurthe-et-Moselle in de regio Lotharingen). Bij akte van 18 januari 1743 legt hij zijn prebende neer ten behoeve van zijn neef Thomas Jozef Hubertus Woot de Trixhe. Hij overlijdt op 11 februari 1743 in Luik en is daar bijgezet in het familiegraf in de kerk van O.L. Vrouw ad Fontes.
2. Margaretha Ernestina van Schelberg (de Schelberg) huwt Thomas Frans Woot de Trixhe, “Seigneur de Jannée”, geboren in 1699 als zoon van Thomas Florentius Woot de Trixhe en Maria Aldegonda de Pernet. Uit dit huwelijk is op 28 juli 1723 in Pessoux nabij Ciney een zoon geboren, Thomas Jozef Hubertus Woot de Trixhe, die op 11 februari 1743 de prebende aan het kapittel van St. Servaas krijgt die vacant geworden is door het overlijden van zijn oom Karel Hendrik van Schelberg.
3. Pierre-Joseph Schelberg volgt zijn vader op als muntmeester. Op 23 september 1720 geeft het kapittel hem toestemming om voor 50.000 pond duiten te slaan. Tijdens dit werk, in 1721, overlijdt Pierre-Joseph Schelberg waarna hij opgevolgd wordt door Jean-François Knaeps.

Bron: duiten.nl

Luik: oord 1722

Gevonden door Rob Winkens ( ID-194111 )

Materiaal: koper

Diameter: 24 mm

Gewicht: 3,42 gr

Voorzijde: Met bonnet gekroond en gevierendeeld ingebogen wapenschild waarbij de bonnet de tekst onderbreekt. In kwartier 1 en 4 het wapen van Palatinat ( leeuw ) en in kwartier 2 en 3 het wapen van Beieren (ruiten). Aan weerszijden van het wapenschild de gesplitste cijfers van het jaartal 17 / 22. Tekst: IOSEPH. CLEM. D. G. ARC. COL. ( of variant ). Dit is voluit: Josephus Celemens dei gratia archiepiscopus Colonia. Dit betekent: Joseph Clemens, bij Gods gratie aartsbisschop van Keulen.

Wapen van Beieren-Palts

Keerzijde: In het centrum een wapenschildje met daarin het perron van Luik, het wapenschildje is gelegen op een schuin kruis gevormd door een degen en een staf. Om dit wapenschildje zijn in een kruisvorm vier andere wapenschildjes geplaatst. Dit zijn de wapens van Loon (boven), Franchimont (rechts), Horne (onder) en Bouillon (links). De wapenschildjes zijn nu van een andere uitvoering dan op het vorige type. Tekst: EP. ET. PRIN. LEO. / DVX. BVL. M. F. C. L. H. (of variant). Dit is voluit: episcopus et princeps Leodiensis dux Bulloniensis marchionis Franchimontis comes Losensis Hornensis. Dit betekent: prinsbisschop van Luik, hertog van Bouillon, markies van Franchimont, graaf van Loon en Horne.

Perron van Luik

Wapens van Loon, Franchimont, Horne en Bouillon

Slagplaats: Luik

Jozef Clemens van Beieren

Geslagen volgens toestemming van 23 september 1720, goedgekeurd werd een hoeveelheid van 50.000 livres. Bekend zijn overslagen op dubbele liards uit Namen die bij Chestret (665) en Dengis (1141) een eigen nummer hebben.

De variant 17ZZ heeft boven het wapenschildje van Loon op de keerzijde iets wat lijkt op een letter K.

Referentie

LUI.79

Gedetermineerd door Eric Aerts

Huisvlijt loden afslag van twee Luikse oorden: 18e eeuw

Gevonden door Mike Creemers

Voorzijde 

Muntheer: Jozef Clemens van Beieren, prins-bisschop van Luik, 1694-1723

Denominatie: oord

Materiaal: lood

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Gevierendeelde wapenschild getopt door een electoraal bonnet van Beieren- Palts met ter weerszijden het jaartal 17 – 23. De zijkanten van het wapenschild zijn “ingebogen” type “à l’allemande“. Tekst: IOSEPH CLEM(ens). D(ei). G(ratia). ARC(hiepiscopus). COL(oniae).; Jozef Clemens bij gratie.

Datum: Puntig wapenschild onderaan=> vermoedelijk 1723 (maar ook geslagen in 1716, 1721, 1722) 

Slagplaats: Luik

Lit: Dengis 1140; Vanhoudt atlas G 1330; de Chestret 666 

Keerzijde

Muntheer: Joris-Lodewijk van Berghes, prins-bisschop van Luik, 1724-1744 of Johan-Theodoor van Beieren, prins-bisschop van Luik, 1744-1763 

Denominatie: oord

Keerzijde: Vijf wapenschildjes (met rechte zijkanten) in kruisvorm geplaatst, in het midden dat van Luik getopt met een bonnet, bovenaan dat van Loon, onderaan dat van Horne, links dat van Bouillon en rechts dat van Franchimont. Tekst bvb: EP.ET.PRI.LEO.DVX.BVL.M.F.C.L.H. of variante. 

Slagplaats: Luik

Lit. bvb: Dengis 1152/1161; Vanhoudt atlas G 1338/G1345; de Chestret 674/685 

Gedetermineerd door rimidi

Luik: oord 1722

Gevonden door Eric Aerts

Materiaal: koper

Diameter: 24 mm

Gewicht: 3,42 gr

Voorzijde: Met bonnet gekroond en gevierendeeld ingebogen wapenschild waarbij de bonnet de tekst onderbreekt. In kwartier 1 en 4 het wapen van Palatinat ( leeuw ) en in kwartier 2 en 3 het wapen van Beieren (ruiten). Aan weerszijden van het wapenschild de gesplitste cijfers van het jaartal 17 / 22. Tekst: IOSEPH. CLEM. D. G. ARC. COL. ( of variant ). Dit is voluit: Josephus Celemens dei gratia archiepiscopus Colonia. Dit betekent: Joseph Clemens, bij Gods gratie aartsbisschop van Keulen.

Wapen van Beieren-Palts

Keerzijde: In het centrum een wapenschildje met daarin het perron van Luik, het wapenschildje is gelegen op een schuin kruis gevormd door een degen en een staf. Om dit wapenschildje zijn in een kruisvorm vier andere wapenschildjes geplaatst. Dit zijn de wapens van Loon (boven), Franchimont (rechts), Horne (onder) en Bouillon (links). De wapenschildjes zijn nu van een andere uitvoering dan op het vorige type. Tekst: EP. ET. PRIN. LEO. / DVX. BVL. M. F. C. L. H. (of variant). Dit is voluit: episcopus et princeps Leodiensis dux Bulloniensis marchionis Franchimontis comes Losensis Hornensis. Dit betekent: prinsbisschop van Luik, hertog van Bouillon, markies van Franchimont, graaf van Loon en Horne.

Perron van Luik

Wapens van Loon, Franchimont, Horne en Bouillon

Slagplaats: Luik

Jozef Clemens van Beieren

Geslagen volgens toestemming van 23 september 1720, goedgekeurd werd een hoeveelheid van 50.000 livres. Bekend zijn overslagen op dubbele liards uit Namen die bij Chestret (665) en Dengis (1141) een eigen nummer hebben.

De variant 17ZZ heeft boven het wapenschildje van Loon op de keerzijde iets wat lijkt op een letter K.

Referentie

LUI.79

Gedetermineerd door Eric Aerts

Luik: oord 1723 ‘ met stempelbreuk ‘

Gevonden door Marco Sanders

Materiaal: koper

Diameter: 24 mm

Gewicht: 3 gr

Voorzijde: Met bonnet gekroond en gevierendeeld ingebogen wapenschild waarbij de bonnet de tekst onderbreekt. In kwartier 1 en 4 het wapen van Palatinat ( leeuw ) en in kwartier 2 en 3 het wapen van Beieren ( ruiten ). Aan weerszijden van het wapenschild de cijfers van het gesplitste jaartal 17 / 23. Tekst: IOSEPH. CLEM. D. G. ARC. COL. ( of variant ). Dit is voluit: Josephus Celemens dei gratia archiepiscopus Colonia. Dit betekent: Joseph Clemens, bij Gods gratie aartsbisschop van Keulen.

Wapen van Beieren-Palts

Keerzijde: In het centrum een wapenschildje met daarin het perron van Luik, het wapenschildje is gelegen op een schuin kruis gevormd door een degen en een staf. Om dit wapenschildje zijn in een kruisvorm vier andere wapenschildjes geplaatst. Dit zijn de wapens van Loon (boven), Franchimont (rechts), Horne (onder) en Bouillon (links). De wapenschildjes zijn nu van een andere uitvoering dan op het vorige type. Tekst: EP. ET. PRIN. LEO. / DVX. BVL. M. F. C. L. H. (of variant). Dit is voluit: episcopus et princeps Leodiensis dux Bulloniensis marchionis Franchimontis comes Losensis Hornensis. Dit betekent: prinsbisschop van Luik, hertog van Bouillon, markies van Franchimont, graaf van Loon en Horne.

Perron van Luik

Wapens van Loon, Franchimont, Horne en Bouillon

Slagplaats: Luik

Jozef Clemens van Beieren

Geslagen volgens toestemming van 23 september 1720, goedgekeurd werd een hoeveelheid van 50.000 livres. Bekend zijn overslagen op dubbele liards uit Namen die bij Chestret (665) en Dengis (1141) een eigen nummer hebben.

De variant 17ZZ heeft boven het wapenschildje van Loon op de keerzijde iets wat lijkt op een letter K.

Referentie

LUI.79

Gedetermineerd op facebook

Luik: oord 1694 – 1723

Gevonden door Mark Boeckhout

Materiaal: koper

Diameter: 25 mm

Gewicht: 3,90 gr

Voorzijde: Met bonnet gekroond en gevierendeeld NIET INGEBOGEN wapenschild waarbij de bonnet de tekst onderbreekt. In kwartier 1 en 4 het wapen van Palatinat ( leeuw ) en in kwartier 2 en 3 het wapen van Beieren ( ruiten ). Tekst: IOSEPH. CLEM. D. G. ARC. COL ( of variant ). Voluit: Josephus Celemens dei gratia archiepiscopus Colonia. Wat betekent: Joseph Clemens, bij Gods gratie aartsbisschop van Keulen.

Wapen van Beieren-Palts

Keerzijde: In het centrum een wapenschildje met daarin het perron van Luik. Om dit wapenschildje zijn in een kruisvorm vier andere wapenschildjes geplaatst. Dit zijn de wapens van Loon (boven), Franchimont (rechts), Horne (onder) en Bouillon (links). Tekst:  (Rozetje) EP. ET. PRI. LEO. DVX. BVL. M. F. C. L. H (of variant). Voluit: episcopus et princeps Leodiensis dux Bulloniensis marchionis Franchimontis comes Losensis Hornensis. Wat betekent: prinsbisschop van Luik, hertog van Bouillon, markies van Franchimont, graaf van Loon en Horne.

Perron van Luik

Wapens van Loon, Franchimont, Horne en Bouillon

Datum: z.j. 1694 – 1723

Slagplaats: Luik

Door Jean Luc Dengis wordt dit type gezien als het eerste type van Joseph Clemens van Beieren.

Jozef Clemens van Beieren

Door Jean Luc Dengis wordt dit type gezien als het eerste type van Joseph Clemens van Beieren.

Referentie

LUI.78

Gedetermineerd door Eric Aerts

Luik: oord 1723

Gevonden door Werner Crols

Materiaal: koper

Diameter: 24 mm

Gewicht: 3 gr

Voorzijde: Met bonnet gekroond en gevierendeeld ingebogen wapenschild waarbij de bonnet de tekst onderbreekt. In kwartier 1 en 4 het wapen van Palatinat ( leeuw ) en in kwartier 2 en 3 het wapen van Beieren (ruiten). Aan weerszijden van het wapenschild de gesplitste cijfers van het jaartal 17 / 23. Tekst: IOSEPH. CLEM. D. G. ARC. COL. ( of variant ). Dit is voluit: Josephus Celemens dei gratia archiepiscopus Colonia. Dit betekent: Joseph Clemens, bij Gods gratie aartsbisschop van Keulen.

Wapen van Beieren-Palts

Keerzijde: In het centrum een wapenschildje met daarin het perron van Luik, het wapenschildje is gelegen op een schuin kruis gevormd door een degen en een staf. Om dit wapenschildje zijn in een kruisvorm vier andere wapenschildjes geplaatst. Dit zijn de wapens van Loon (boven), Franchimont (rechts), Horne (onder) en Bouillon (links). De wapenschildjes zijn nu van een andere uitvoering dan op het vorige type. Tekst: EP. ET. PRIN. LEO. / DVX. BVL. M. F. C. L. H. (of variant). Dit is voluit: episcopus et princeps Leodiensis dux Bulloniensis marchionis Franchimontis comes Losensis Hornensis. Dit betekent: prinsbisschop van Luik, hertog van Bouillon, markies van Franchimont, graaf van Loon en Horne.

Perron van Luik

Wapens van Loon, Franchimont, Horne en Bouillon

Slagplaats: Luik

Jozef Clemens van Beieren

Geslagen volgens toestemming van 23 september 1720, goedgekeurd werd een hoeveelheid van 50.000 livres. Bekend zijn overslagen op dubbele liards uit Namen die bij Chestret (665) en Dengis (1141) een eigen nummer hebben.

De variant 17ZZ heeft boven het wapenschildje van Loon op de keerzijde iets wat lijkt op een letter K.

Referentie

LUI.79

Gedetermineerd door Eric Aerts