Tag: 3e eeuw

Koppelstuk van een paardentuig: 1ste eeuw – 1ste helft 3e eeuw

Gevonden door William Posthouwer

Materiaal: brons

Afmetingen: ?

Gewicht: ?

Romeins koppelstuk dat gebruikt werd om de leren riemen van het paardentuig aan elkaar vast te koppelen. De ene band werd bevestigd aan het oog van het koppelstuk waarvan de knop in een gat in de andere band werd gestoken. Ze dateren uit de eerste, tweede en eerste helft van de derde eeuw.

Referentie

Gedetermineerd door Mario Raeymaekers

Barbaarse imitatie Antoninianus: ( onofficiële munt ) van Tetricus II 251 – 253 n.Chr.

Gevonden door Robby Fisch

Materiaal: biljoen

Diameter: 17 mm

Gewicht: 3,57 gr

Voorzijde: Buste naar rechts. Tekst: C PIV TETRICVS PF AV

Keerzijde: Spes loopt naar links, houdt een bloem vast en trekt de zoom van de mantel omhoog. Tekst: HPE PVBLICA

Lit: Oude imitatie van RIC 272, COHEN 97, SEAR 11294

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Denarius: Caracalla 211 n.Chr.

Gevonden door Brynckminator Brynckminator

Materiaal: zilver

Diameter: 20,37 mm

Gewicht: 2,14 gr

Voorzijde: Gelauwerd hoof naar rechts. Tekst: ANTONINVS PIVS AVG BRIT

Keerzijde: Fortuna staande naar links met Hoorn des Overvloeds, leunend op een roer en aan de voeten een wiel. Tekst: FORT RED PM TR P XIIII COS III PP

Slagplaats: Rome

RIC 189, RSC 84, BMC 1

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Marcus Aurelius Antoninus, beter bekend onder de naam Caracalla (Keltische naam voor een cape die hij droeg tijdens campagnes), werd geboren op 4 april 188 te Lugdunum (het huidige Lyon). Hij was Romeins keizer van 211-217. Hij staat bekend als de bouwer van de Thermen van Caracalla maar ook als een wrede, geestelijk gestoorde keizer, die zijn broer Geta vermoordde en uiteindelijk zelf door de Praetoriaanse garde vermoord werd onder leiding van de latere keizer Macrinus. Hij stierf op 8 april 217 te Mesopothamië door een dolkstoot in de rug toen hij op weg was van Edessa naar Carrhae, waar hij een beroemd heiligdom van de maangod Sin wilde bezoeken. Met Caracalla stierf de Severische dynastie in mannelijke lijn uit.

Denarius: Severus Alexander 232 n.Chr.

Gevonden door Jack Gielen

Materiaal: zilver

Diameter: 17 mm

Gewicht: 1,83 gr

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: IMP ALEXANDER PIVS AVG

Keerzijde: Providentia staande naar links met korenaren in de rechterhand boven een modius, in de linkerhand een Hoorn des Overvloeds. Tekst: PROVIDENTIA AVG

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 250; RSC 501c; BMC 875

Gedetermineerd door Jack Gielen

Marcus Aurelius Severus Alexander, gekend als Severus Alexander werd geboren op 1 oktober 208 in Phoenicië. Hij was van 13 maart 222 tot aan zijn dood in maart 235 keizer van Rome. Hij was consul en princeps iuventutis, toen hij in 222 Heliogabalus opvolgde, die hem in 221 geadopteerd had. Hij stond sterk onder de invloed van zijn moeder Iulia Mammaea en zijn grootmoeder Iulia Maesa. Zorgvuldig opgevoed als hij was, streefde hij er ernstig naar een goed bewind te voeren, daarbij trouw geholpen door een troonraad, waarvan de juristen Paulus en Ulpianus deel uitmaakten. Zijn eerste regeringsjaren verliepen rustig. Het aanzien van de senaat steeg. Rechtspleging en onderwijs werden verbeterd, de handel bevorderd, ambtenaren bezoldigd. Nieuw was, dat voortaan ook de praefectus praetorio een senatoriaal gerechtelijk onderzoek kon leiden. Ondanks grote uitgaven, o.a. voor bouwwerken in Rome en wegenaanleg in de provincies, ondergingen de financiën een belangrijk herstel. Moeilijkheden berokkenden echter de soldaten, die onder Caracalla tot tuchteloosheid waren vervallen. De hoge donativa waarmee zij in het gareeel moesten worden gehouden, zijn kenmerkend voor hun grote invloed. In 228 vermoordden de praetorianen zelfs hun stenge gardeprefect Ulpianus. Het jaar daarop ontsnapte de consul Cassius Dio nauwelijks aan moordenaarshanden (later ging hij naar Bithynië, waar hij ook stierf (235)). In 235 reisde de keizer samen met zijn moeder naar Antiochë en bedwong daar enkele muiterijen. Ook bereidde hij er een actie voor tegen de Sassanide Ardasjir I, die Mesopotamië was binnengedrongen en Syrië en Cappadocië bedreigde. Na zijn triomf (233) wegens het herwinnen van verloren gebied riepen onheilsberichten hem naar de Rijn (235), waar zijn pogingen om vrede te kopen en zijn bevoorrechting van troepen uit het Oosten groot misnoegen wekten bij het leger. Dit schoof dan ook Maximinus Thrax als keizer naar voren. In opdracht van Maximinus werden Julia Mamaea en Severus Alexander in maart 235 in de buurt van Mogontiacum (het huidige Mainz) in hun tent in het legerkamp vermoord.

Denarius: Elagabalus 221 n.Chr.

Gevonden door Kristof Bruyndonckx

Materiaal: zilver

Diameter: 17 mm

Gewicht: 3 gr

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: IMP ANTONINVS PIVS AVG

Keerzijde: Elagabalus staat naar links met een tak van een cypres in zijn ene hand en in zijn andere een offerbeker boven een altaar, in het linkerveld een ster. Tekst: PM TR P IIII COS III PP

Lit: RIC 46, RSC 196, BMC 256

Gedetermineerd op facebook

Marcus Aurelius Antoninus (geboren al Sextus Varius Avitus Bassianus, ca. 204 ), algemeen bekend bij zijn bijnaam Elagabalus of Heliogabalus, was een Romeins keizer van 16 mei 218 – 13 maart 222. Door een intrige van zijn grootmoeder, Iulia Maesa, die hem voor een zoon van Caracalla uitgaf, werd Heliogabalus op 14-jarige leeftijd door de omgekochte legioenen als Marcus Aurelius Antoninus nog tijdens de regering van Macrinus tot Augustus uitgeroepen. Na diens nederlaag en dood (juni 218) gaf hij zich te Nicomedia met zijn moeder Iulia Soaemias aan godsdienstige uitspattingen over, die hij vanaf najaar 219 te Rome voortzette. Heliogabalus trachtte de Syrische zonnegod, voor wie hij prachtige tempels liet bouwen, tot universele rijksgod te maken. Niet alleen godsdienstig geperverteerd, miste hij bovendien alle eer- en verantwoordelijksheidgevoel. Staatszaken liet hij aan zijn moeder en grootmoeder over, die zitting namen in de senaat. Aan mensen van het laagste allooi werden belangrijke bestuursposten toevertrouwd. De reactie hierop kon niet uitblijven. Om de dynastie der Severi in stand te houden adopteerde de keizer op instigatie van Iulia Maesa zijn neef Alexander Bassianus, die medekeizer werd (221). Het leger koos de zijde van deze laatste. Heliogabalus en zijn moeder werden daarop vermoord, hun lijken in de Tiber geworpen ( 13 maart 222). Elagabalus werd 18 jaar.

Denarius Caracalla 217 n.Chr.

Gevonden door Kristof Bruyndonckx

Materiaal: zilver

Diameter: 25 mm breedste punt

Gewicht: 3,25 gr

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon naar rechts. Tekst: ANTONINVS PIVS AVG GERM

Keerzijde: Diana ( of Luna? ) met crescent op het hoofd en loshangende mantel achter haar aan in biga ( strijdwagen ) met stieren naar links.

Slagplaats: Rome

Lit: RIC IV 284a

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Marcus Aurelius Antoninus, beter bekend onder de naam Caracalla (Keltische naam voor een cape die hij droeg tijdens campagnes), werd geboren op 4 april 188 te Lugdunum (het huidige Lyon). Hij was Romeins keizer van 211-217. Hij staat bekend als de bouwer van de Thermen van Caracalla maar ook als een wrede, geestelijk gestoorde keizer, die zijn broer Geta vermoordde en uiteindelijk zelf door de Praetoriaanse garde vermoord werd onder leiding van de latere keizer Macrinus. Hij stierf op 8 april 217 te Mesopothamië door een dolkstoot in de rug toen hij op weg was van Edessa naar Carrhae, waar hij een beroemd heiligdom van de maangod Sin wilde bezoeken. Met Caracalla stierf de Severische dynastie in mannelijke lijn uit.

AR Antoninianus: Trajanus Decius 249 – 250 n.Chr.

Gevonden door Kristof Bruyndonckx

Materiaal: zilver

Diameter: 22 mm

Gewicht: 4,55 gr

Voorzijde: Gedrapeerde en geharnaste buste met stralenkroon naar rechts. Tekst: IMP C M Q TRAIANVS DECIVS AVG

Keerzijde: De keizer te paard naar links lopend, met de rechterhand opgeheven als groet en in zijn linkerhand een scepter. Tekst: ADVENTVS AVG

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 11b, RSC 4.

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Gaius Messius Quintus Trajanus Decius, geboren ca. 195 in Budalia, 
Illyricum, (hedendaags Servië), gekend als Trajan Decius. Hij was vanaf 234 gouverneur van Moesia, in 249 werd hij tot praefectus urbi benoemd en door keizer Philippus Arabs met het opperbevel in Moesia en Pannonia en de strijd tegen de Goten belast. Door zijn troepen te Viminacium tot keizer uitgeroepen, werd Decius vrijwel algemeen erkend. Philippus sneuvelde tegen hem bij Verona (249). Decius voerde grote bouwwerken uit (wegen, thermen op de Aventijn) en schonk zorg aan de graanvoorziening en de financiën. Als overtuigd vernieuwer van oude tradities ondernam hij de eerste systematische christenvervolging. Door speciale offercommissies loyaal bevonden christenen ontvingen een schriftelijke verklaring. Tot de slachtoffers behoorden o.a. paus Fabianus; bisschop Cyprianus en vele anderen konden slechts door te vluchten hun leven redden. Na een zege bij Berola veroverden de Goten Philippopolis in Thracië. Decius trok zelf tegen hen op, maar sneuvelde, door zijn veldheer Trebonianus Gallus in de steek gelaten, samen met zijn zoon en Caesar Herennius Etruscus bij Abrittus (Dobroedsja) in juni 251. Trajanus Decius werd na zijn dood vergoddelijkt. Twee borstbeelden van hem zijn met zekerheid geïdentificeerd: een in de Musei Capitolini en een in het Museo Torlonia (beide te Rome). Hij figureert als boosdoener in verschillende christelijke legenden, zoals die van Sint-Christoffel, de Zevenslapers van Efeze en van de heilige Agatha.