Categorie: Arras ( Atrecht )

Artesië (In het Frans Artois) was een graafschap gelegen in noord-Frankrijk met als hoofdstad Atrecht (Arras). De naam is ontleend aan de Keltische stam van de Artebaten, die zich in de oudheid in noordwest-Frankrijk hadden gevestigd. Zij werden door Julius Caesar onderworpen waarna hun gebied in de provincie Belgica ondergebracht werd in het Romeinse rijk. Onder de Romeinen waren de schapenteelt en de wolproduktie in het gebied van grote betekenis. Na de oudheid kwam Artois afwisselend in het bezit van Vlaanderen, Spanje en Frankrijk. In de 12e en 13e eeuw kende het gebied een bloei van de lakennijverheid en in de 14e en 15e eeuw bereikte de tapijtweverij er een hoogtepunt. Bij de vrede van de Pyreneeën in 1659 kwam Artois definitief aan Frankrijk. In 1790 werd het departement Pas-de-Calais opgericht, dat vrijwel overeenkomt met Artois.

In Atrecht, de hoofdstad van het graafschap, was het munthuis gevestigd. Tijdens de middeleeuwen hebben de graven van Vlaanderen er munten geslagen en later is het een koninklijk munthuis geweest waar o.a. koperen munten zijn geslagen op naam van Philips II en Philips IV. Op deze munten staat als muntteken een rat afgebeeld. Het munthuis te Atrecht werd in 1640 gesloten.

Bron: duiten.nl

Arras: oord 1586

Gevonden door Peter Peeters

Materiaal: koper

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Buste van Philips II naar links met kroon. Tekst: PHS · D:G · HIS · Z · REX · C · ART. Onderaan het afgekort jaartal: 8 mt ( rat ) 6. Voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex comes Artesië, wat betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en graaf van Artesië.

Keerzijde: Gekroond Oostenrijks-Bourgondisch wapenschild. Tekst: DOMINVS · MIHI · ADIVTOR · wat betekent: de Heer is mijn helper. 

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1586

Muntmeester: François Baillet 1584 – 1595

Muntteken: rat

Slagplaats: Arras 

Vriendelijke informatie van een bezoeker van de site, afkomstig uit A. Hermant, Histoire monétaire de la province d’Artois, Saint-Omer 1843: de oorden van 1582 hebben de koning die naar links kijkt en C. ATRE, 1584 en 1585 idem met soms wijzigingen in de letters ATRE. Het jaar 1586 is een  overgangsjaar, eerst werden oorden geslagen als voorheen; daarna idem maar met CO. AR. Op het einde van het jaar 1586 het hoofd naar rechts en C.ART. De bovenzijde van de kroon is gebombeerd en met een bol er op (niet meer plat en met een kruisje op de kroon), dit model is gebruikt tot 1592.

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Filips II van Spanje

Referentie

ART.5

Gedetermineerd door Peter Peeters

Arras: oord 1586

Gevonden door Peter Peeters

Materiaal: koper

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Buste van Philips II naar rechts met kroon. Tekst: PHS · D:G · HIS · Z · REX · C · ART. Onderaan het afgekort jaartal: 8 mt ( rat ) 6. Voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex comes Artesië, wat betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en graaf van Artesië.

Keerzijde: Gekroond Oostenrijks-Bourgondisch wapenschild. Tekst: DOMINVS · MIHI · ADIVTOR · wat betekent: de Heer is mijn helper.

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1586

Muntmeester: François Baillet 1584 – 1595

Muntteken: rat

Slagplaats: Arras

Vriendelijke informatie van een bezoeker van de site, afkomstig uit A. Hermant, Histoire monétaire de la province d’Artois, Saint-Omer 1843: de oorden van 1582 hebben de koning die naar links kijkt en C. ATRE, 1584 en 1585 idem met soms wijzigingen in de letters ATRE. Het jaar 1586 is een  overgangsjaar, eerst werden oorden geslagen als voorheen; daarna idem maar met CO. AR. Op het einde van het jaar 1586 het hoofd naar rechts en C.ART. De bovenzijde van de kroon is gebombeerd en met een bol er op (niet meer plat en met een kruisje op de kroon), dit model is gebruikt tot 1592.

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Filips II van Spanje

Referentie

ART.5

Gedetermineerd door Peter Peeters

Arras: oord 1582 – 1592

Gevonden door Ronny Servaes

Materiaal: koper

Diameter: 26 mm

Gewicht: 4,2 gr

Voorzijde: Gekroond borstbeeld van Philips II naar rechts. Tekst: PHS. D:G. HIS. Z. REX. C. ART (of variant). Onder het borstbeeld staat het tot twee cijfers afgekorte jaartal, gesplitst door een rat. De tekst is voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex comes Artesië, wat betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en graaf van Artesië.

Keerzijde: Gekroond Oostenrijks-Bourgondisch wapenschild ( 1 ). Tekst: DOMINVS. MIHI. ADIVTOR., wat betekent: de Heer is mijn helper.

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1582 – 1592

Muntmeester: François Baillet 1584 – 1595

Muntteken: rat

Slagplaats: Arras (muntteken rat)

Vriendelijke informatie van een bezoeker van de site, afkomstig uit A. Hermant, Histoire monétaire de la province d’Artois, Saint-Omer 1843: de oorden van 1582 hebben de koning die naar links kijkt en C. ATRE, 1584 en 1585 idem met soms wijzigingen in de letters ATRE. Het jaar 1586 is een  overgangsjaar, eerst werden oorden geslagen als voorheen; daarna idem maar met CO. AR. Op het einde van het jaar 1586 het hoofd naar rechts en C.ART. De bovenzijde van de kroon is gebombeerd en met een bol er op (niet meer plat en met een kruisje op de kroon), dit model is gebruikt tot 1592.

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Filips II van Spanje

Referentie

ART.5

Gedetermineerd door Arjan Wagemakers

Arras: Oord van 12 mijten 1582

Gevonden door Amine Beldjoudi

Muntheer: Philips II als heer van Atrecht, 1556-1598 

Materiaal: koper

Diameter: 27 mm

Gewicht: 3,66 gr

Voorzijde: Buste van Philips II blootshoofds naar rechts. Tekst: ( wapenschildje ) PHS · D : G · HISP · Z · REX · D · ATREB · 8Z ·

Keerzijde: Het gekroond wapenschild van Oostenrijk-Bourgondië met Vlaanderen als hartschild omhangen met de keten van het Gulden Vlies zonder juweel. Tekst: DOMINVS · MIHI · ADIVTOR

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Datum: 1582

Slagplaats: Arras

Filips II van Spanje

Lit: Vanhoudt new 324.ARRAS; Vanhoudt atlas I 329; Van Gelder-Hoc 232a; Deswimes 150, pl 7, tek 103

Gedetermineerd door Amine Beldjoudi en rimidi

Arras: duit 1588

Gevonden door Philip De Busscher

Muntheer: Philips II, als graaf van Artesië, 1555-1598

Materiaal: koper

Diameter: 22 mm

Gewicht: 1,92 gr

Voorzijde: Buste van Philips II naar rechts, achter de buste drie parels. Tekst: . PHS . D : G . HISP . Z . REX . C(O) . A(RT). in de afsnede : 8 rat 8

Keerzijde: Gekroond wapenschild van Philips II. Tekst: . DOMINVS . MIHI . ADIVTOR .

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Jaartal: 1588

Muntmeester: François Baillet 1584 – 1595

Muntteken: rat

Slagplaats: Arras 

Deze duiten werden geslagen met een gewicht van ca. 2,72 gram (90 uit een mark).

Filips II van Spanje

Referentie

ART.4

Lit: Vanhoudt new 328.AR; Vanhoudt atlas I 333/I 335; Van Gelder Hoc 233-9g; Kopergeldpag ART.4

Gedetermineerd door rimidi

Arras: oord 1636 – 1640

Gevonden door Donny Benjaminsz

Materiaal: koper

Diameter: ca. 25 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Borstbeeld van Philips IV zonder kroon naar rechts. Tekst: .PHIL. IIII. D. G. HISP. REX (of variant) en jaartal. Voluit: Philippus IIII Dei gratia rex Hispaniarum, wat betekent: Philips IIII, bij Gods gratie koning van Spanje (de tekst gaat op de keerzijde verder).

Keerzijde: Gekroonde provinciaal Artesisch wapenschild. Tekst: ARCH. AVS. DVX. BVRG. CO. ART Z (rat) (of variant). Voluit: archidux Austria dux Burgundie comes Artesië, wat betekent: aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië en graaf van Artesië.

Provinciaal Artesisch wapen met Franse lelies.

Muntmeester: Arthur Emonts ( 1634 – 1640 )

Muntteken: rat

Slagplaats: Arras

Voorschrift 64 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,84 gram per stuk. Over de geslagen aantallen is niets bekend.

Filips IV van Spanje

Referentie

ART.8

Gedetermineerd door Eric Aerts

Arras: oord 1639

Gevonden door Filip Behiels

Materiaal: koper

Diameter: 25 mm

Gewicht: 2,99 gr

Voorzijde: Borstbeeld van Philips IV zonder kroon naar rechts. Tekst: 1639·PHIL·IIII·D·G·REX· HISP·

Keerzijde: Gekroonde provinciaal Artesisch wapenschild (2) . Tekst: ARCH·AVS·DVX·BVRG·CO·ART·Zc.

Provinciaal Artesisch wapen met Franse lelies.

Muntmeester: Arthur Emonts ( 1634 – 1640 )

Muntteken: rat

Slagplaats: Arras

Voorschrift 64 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,84 gram per stuk. Over de geslagen aantallen is niets bekend.

Filips IV van Spanje

Referentie

ART.8

Lit: Vanhoudt new 655 – Arras

Gedetermineerd door Robbe De Bruyn

Arras: oord Filips II als graaf van Arras 1582 – 1593

Gevonden door Brynckminator Brynckminator

Materiaal: koper

Diameter: 25,28 mm

Gewicht: 3,35 gr

Voorzijde: Buste van Philips II naar links met kroon. Tekst: PHS.D:G.HIS(P).Z.REX.C.A(RT). Voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex comes Artesië, wat betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en graaf van Artesië.

Keerzijde: Gekroond Oostenrijks-Bourgondisch wapenschild . Tekst: DOMINVS.MIHI.ADIVTO(R). wat betekent: de Heer is mijn helper. 

1 = Wapen van Oostenrijk (zilveren faas).
2 = Wapen van Valois (3 lelies).
3 = Wapen van Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
4 = Wapen van Brabant (gouden leeuw).
5 = Wapen van Vlaanderen (zwarte leeuw).

Muntmeester: François Baillet 1584 – 1595

Muntteken: rat

Slagplaats: Arras 

Vriendelijke informatie van een bezoeker van de site, afkomstig uit A. Hermant, Histoire monétaire de la province d’Artois, Saint-Omer 1843: de oorden van 1582 hebben de koning die naar links kijkt en C. ATRE, 1584 en 1585 idem met soms wijzigingen in de letters ATRE. Het jaar 1586 is een  overgangsjaar, eerst werden oorden geslagen als voorheen; daarna idem maar met CO. AR. Op het einde van het jaar 1586 het hoofd naar rechts en C.ART. De bovenzijde van de kroon is gebombeerd en met een bol er op (niet meer plat en met een kruisje op de kroon), dit model is gebruikt tot 1592.

Deze oorden werden geslagen met een gewicht van ca. 5,44 gram (45 uit een mark).

Filips II van Spanje

Referentie

ART.5

Lit: nieuwe Vanhoudt 323 – AR

Gedetermineerd door rimidi op DVVL