Categorie: Brussel

De Brabantse munt te Brussel

Brussel (in het Frans Bruxelles) is tegenwoordig de hoofdstad van België. Over de oorsprong van de naam Brussel bestaan slechts veronderstellingen. De bekendste is dat het een afleiding zou zijn van Broek-sele, nederzetting in het moeras. Een andere veronderstelling is dat de oorspronkelijke naam Brug-Zenne, brug over de Zenne was. De Zenne is het riviertje waaraan de stad ontstaan is.

Hoewel Brussel in 1979 zijn duizendjarig bestaan vierde, zijn er al sporen van bewoning in de 7e eeuw. De handelsactiviteiten van de 11e eeuw trokken ook ambachtslieden aan, waardoor in de 13e en 14e eeuw de lakennijverheid tot bloei kwam. Economie en bestuur waren in handen van patriciërs, in tegenstelling tot andere Vlaamse steden, waar de gilden de dienst uitmaakten. Nadat Brussel midden 14e eeuw residentie van de hertogen van Brabant was geworden, werd het in 1430 het bestuurscentrum van het Bourgondische rijk en hofstad. De reformatie drong in Brussel al vroeg door en tal van protestanten werden als ketters omgebracht, hetgeen aanleiding was tot het beroemde “smeekschrift der edelen”, dat in 1566 te Brussel aan de landvoogdes werd aangeboden. De stedelijke economie had het zwaar te verduren tijdens de tachtigjarige oorlog en nadien door de Franse beschietingen van 1695.

De eerste muntslag dateert uit de 10e/11e eeuw, er is toen gemunt op naam van de Duitse keizer Otto III (983-1002). De plaatsnaam die toen werd gebruikt was BRUOCSELLA. Gedurende de rest van de middeleeuwen is er incidenteel gemunt te Brussel door de hertogen van Brabant. De stad kreeg pas laat enige betekenis als munt voor de zuidelijke Nederlanden onder Albertus & Isabella. Na 1758 was Brussel de enige muntplaats in de zuidelijke Nederlanden omdat men vanwege centralisatie van de muntslag alle andere munthuizen had gesloten. Op de munten van Philips II komt als muntteken voor Brussel de letter B voor. Deze letter B is ook gebruikt op de koninkrijksmunten van Willem I om het Brusselse munthuis aan te geven. Onder Albertus & Isabella wordt er in 1612 een engelenkopje ingevoerd als muntteken, welke tot 1794 werd gebruikt. Dit engelenkopje is afgeleid van de stadspatroon de aartsengel Michael.

In Brussel zijn er van 1757 tot 1789 ook koperen munten geslagen voor Luxemburg, deze munten dragen ook het muntteken van Brussel. In 1790 zijn er tijdens de Belgische opstand tegen de Oostenrijkers munten geslagen op naam van de verenigde Belgische staten. Deze opstand werd al na een paar maanden neergeslagen maar toch wisten zij een uitgebreide serie munten te slaan in deze korte periode.

Bron: duiten.nl

Brussel: dubbel oord 1780

Gevonden door Bruno Tielemans

Materiaal: koper

Diameter ( uitgifte ): 27 mm

Gewicht ( uitgifte ): 7,5 gr

Voorzijde: Gesluierd borstbeeld van Maria Theresia naar rechts. Tekst: M. T. D.G. R. IMP. G. H. – B. REG. A. A. D. BURG. (of variant). Voluit: Maria Theresia Dei gratia Romanorum imperatrix, Germania, Hungria, Bohemia regina, archidux Aistria, dux Burgundie, wat betekent: Maria Theresia, bij Gods gratie Rooms keizerin, koningin van Duitsland, Hongarije en Bohemen, Aartshertogin van Oostenrijk en hertogin van Bourgondië

Keerzijde: AD / USUM / BELGII / AUSTR. / 1780. / (hoofd) wat betekent: voor gebruik in de Oostenrijkse Nederlanden.

Ontwerper: Théodore van Berckel

Muntmeester: Jean-Joseph Wouters 1776 – 1794 

Muntteken: engelenkopje ( afgeleid van de stadspatroon de aartsengel Michael ) 

Slagplaats: Brussel

Voorschrift 32 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 7,69 gram per stuk. Geslagen aantallen van het jaar 1780 is niet bekend. In 1777 zijn ca. 1.371.501 stuks geslagen en in 1778 ca. 1.443.372 stuks. Bij deze munten valt op dat de letter U als U geschreven wordt en niet meer als V.

Maria Theresia van Oostenrijk

Referentie

BRU.15

Gedetermineerd door Eric Aerts

Brussel: oord 1777

Gevonden door Bruno Tielemans

Materiaal: koper

Diameter ( uitgifte ): 22 mm

Gewicht ( uitgifte ): 3,75 gr

Voorzijde: Gesluierd borstbeeld van Maria Theresia naar rechts. Tekst: M. T. D.G. R. IMP. G. H. – B. REG. A. A. D. BURG. (of variant). Dit is voluit: Maria Theresia Dei gratia Romanorum imperatrix, Germania, Hungria, Bohemia regina, archidux Aistria, dux Burgundie, en betekent: Maria Theresia, bij Gods gratie Rooms keizerin, koningin van Duitsland, Hngarije en Bohemen, Aartshertogin van OOstenrijk en hertogin van Bourgondië

Keerzijde: AD / USUM / BELGII / AUSTR. / 1777. / (hoofd) Dit betekent: voor gebruik in de Oostenrijkse Nederlanden.

Ontwerper: Théodore van Berckel

Muntmeester: Jean-Joseph Wouters 1776 – 1794

Muntteken: engelenkopje ( afgeleid van de stadspatroon de aartsengel Michael ) 

Slagplaats: Brussel

Voorschrift 64 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,84 gram per stuk. Geslagen aantallen van de jaren 1776 en 1780 is niet bekend. In 1777 zijn ca. 2.769.421 stuks geslagen en in 1778 ca. 3.957.421 stuks. Bij deze munten valt op dat de letter U als U geschreven wordt en niet meer als V.

Maria Theresia van Oostenrijk

Referentie

BRU.14

Gedetermineerd door Eric Aerts

Antwerpen of Brussel: oord 1652

Gevonden door Luc Van der Linden

Materiaal: koper

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Gekroond vuurijzer omgeven door 3 wapenschildjes. Links Oostenrijk, rechts Bourgondië en onder Brabant. Tekst: PHIL. IIII. D.G. HISP. ET INDIAR. REX.: Dit is voluit: Philippus IIII Dei gratia Hispaniarum et Indiarum rex, en betekent: Philips IIII, bij Gods gratie koning van Spanje en de Indiën (de tekst gaat op de keerzijde verder)

Wapens van Oostenrijks, Bourgondië en Brabant

Keerzijde: Gekroonde wapenschild  met meerdere kwartieren en links ervan 16,  rechts 52. Tekst: .ARCHID. AVS. DVX. BVRG. BRAB: Dit is voluit: Archidux Austria dux Burgundie Brabant Z c, en betekent: aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië en Brabant.

1 = Castilië (Kasteel).
2 = Leon (Leeuw met gouden kroon).
3 = Aragon (4 rode palen).
4 = Sicilië (Bestaat uit de 4 rode palen van Aragon en de adelaar van Hohenstaufen).
5 = Portugal (5 blauwe schildjes in een rand van 7 gouden kasteeltjes).
6 = Oostenrijk (Zilveren faas).
7 = Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
8 = Valois (3 Lelies).
9 = Brabant (Gouden leeuw).
10 = Vlaanderen (Zwarte leeuw).
11 = Tirol (Rode adelaar).

Opmerking: staat er bovenaan op de voorzijde ( boven het kroontje ) een hoofdje is het Brussel, staat er een handje is het Antwerpen

Muntmeester voor Antwerpen: Caspar Antheunis 1642 – 1657

Muntmeester voo Brussel: Pieter van Vreeckem 1649 – 1680

Muntplaats: hoofdje voor Brussel, handje voor Antwerpen

Filips IV van Spanje

Referentie

Gedetermineerd door Eric Aerts

Antwerpen of Brussel: oord 1643

Gevonden door Piotr Den Bergh

Materiaal: koper

Diameter: 26 mm

Gewicht:

Voorzijde: Gekroond vuurijzer omgeven door 3 wapenschildjes. Links Oostenrijk, rechts Bourgondië en onder Brabant. Tekst: PHIL. IIII. D.G. HISP. ET INDIAR. REX.: Dit is voluit: Philippus IIII Dei gratia Hispaniarum et Indiarum rex, en betekent: Philips IIII, bij Gods gratie koning van Spanje en de Indiën (de tekst gaat op de keerzijde verder)

Wapens van Oostenrijk, Bourgondië en Brabant

Keerzijde: Gekroonde wapenschild  met meerdere kwartieren en links ervan 16,  rechts 43. Tekst: .ARCHID. AVS. DVX. BVRG. BRAB: Dit is voluit: Archidux Austria dux Burgundie Brabant Z c, en betekent: aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië en Brabant.

1 = Castilië (Kasteel).
2 = Leon (Leeuw met gouden kroon).
3 = Aragon (4 rode palen).
4 = Sicilië (Bestaat uit de 4 rode palen van Aragon en de adelaar van Hohenstaufen).
5 = Portugal (5 blauwe schildjes in een rand van 7 gouden kasteeltjes).
6 = Oostenrijk (Zilveren faas).
7 = Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
8 = Valois (3 Lelies).
9 = Brabant (Gouden leeuw).
10 = Vlaanderen (Zwarte leeuw).
11 = Tirol (Rode adelaar).

Muntmeester voor Antwerpen: Caspar Antheunis 1642 – 1657

Muntmeester voor Brussel: ?

Muntplaats: hoofdje voor Brussel, handje voor Antwerpen

Filips IV van Spanje

Referentie

Gedetermineerd door Eric Aerts