Categorie: Knopgewicht

Knopgewichten zijn vaste balansgewichten met een cilindrische romp en een knopvormig handvat. Ze werden gebruikt op winkel- en handelsbalansen voor het afwegen van levensmiddelen en andere handelswaren. De knop maakte ook zwaardere exemplaren gemakkelijk hanteerbaar.

In de Nederlanden verschenen knopgewichten vooral tijdens de invoering van het metrieke stelsel in de vroege 19e eeuw. Oudere exemplaren kunnen nog waarden dragen als onces of Nederlandse loden; latere gewichten vermelden gram, decagram of hectogram. Na de Belgische onafhankelijkheid werden bestaande gewichten soms opnieuw gestempeld met Belgische waarden en ijkmerken.

De gewichten werden periodiek door een ijkmeester gecontroleerd. Iedere controle kon een jaarletter, kantoornummer of ander ijkmerk achterlaten. Om de juiste massa te herstellen bevond zich vaak een opening in de bodem, waarin lood werd toegevoegd of verwijderd. Hierdoor kunnen verschillende generaties ijkmerken op één gewicht voorkomen.

Knopgewicht: vanaf 1852

Gevonden door Gino Vermeulen ( ID-215024 )

Materiaal: koperlegering

Hoogte: 38 mm

Diameter: 25 mm

Gewicht: 97,24 gr

Knopgewicht uit België, sinds de onafhankelijkheid. 1 HG = 1 hektogram = 100 gram. Eerste jaarletter V = 1852 en daarna gaat het verder met het volgende (Griekse) alfabet.

Gedetermineerd door Ritzo Holtman

Knopgewicht: na 1830

Gevonden door Kurt Cr

Materiaal: koperlegering

Hoogte: 28 mm

Gewicht: 46,69 gr

Na de verzelfstandiging van België werden de gewichten uit de periode 1820-1830, toen nog met ‘Nederlandse’ opschriften (of Franse versies daarvan) op de schouder of op de romp overgestempeld met de nieuwe Belgische opschriften in hectogramme en decagramme. Op dit gewicht lees je dus de tekst DECAGR (= decagram). Dus vanaf 1830.

Gedetermineerd door Ritzo Holtman

Knopgewicht: vóór 1856

Gevonden door Irvin Baute

Materiaal: koperlegering

Hoogte: 40 mm

Diameter: 25 mm

Gewicht: 81,32 gr

Het knopgewicht is geijkt met het eerste Belgische alfabet (dat eindigde in 1856) en is daarna nog herijkt met Griekse letters van het volgende Belgische alfabet. Het kantoormerk 17 hoort bij Ieper.

Gedetermineerd door Ritzo Holtman

Knopgewicht: 19e eeuw

Gevonden door Danny Demarre

danny d1.2 danny d1.1 danny d1

Materiaal: koperlegering

Diameter: 15 mm

Hoogte: 22 mm

Gewicht: 20 gr

2 DECAG van 20 gram, geijkt met jaarletters uit het 1ste en 2e Belgische alfabet: X = 1854 en daarna de Griekse letters waarvan je moeilijk kunt bepalen voor welk jaar ze zouden kunnen zijn. Ga er echter maar vanuit dat ze nog 19e eeuws zijn.

Gedetermineerd door Ritzo Holtman