Tag: 2e eeuw

Æ Sestertius: Lucilla 164 – 183 n.Chr.

Gevonden door Brynckminator Brynckminator

Materiaal: brons

Diameter: 31,5 mm

Gewicht: 24,45 gr

Voorzijde: Gedrapeerd hoofd naar rechts. Tekst: LVCILLAE AVG ANTONINI AVG F

Keerzijde: Vesta met simpulum en palladium staande achter een altaar. Tekst:  VESTA en in het veld S C

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 1779

Gedetermineerd op facebook 

Annia Aurelia Galeria Lucilla, kortweg Lucilla. Geboren in Rome op 7 maart tussen 148 en 150 als tweede dochter van Marcus Aurelius en Faustina de Jongere. Zij was Romeins keizerin van 164-183. In 161 verloofde de 12-jarige Lucilla zich met de 31-jarige Lucius Verus (de vroegere verloofde van haar moeder) toen deze medekeizer werd van haar vader en kreeg de titel Augusta (keizerin). Gezien haar jonge leeftijd werd het huwelijk een paar jaar uitgesteld. Gedurende de oorlogscampagnes van Verus bleef zij achter in Rome. In 164, toen zij 15 jaar was, begeleidde haar vader haar naar Brundisium vanwaaruit zij voor haar huwelijk afreisde naar Ephese. In datzelfde jaar kreeg zij de titel Augusta (keizerin). Lucilla en Verus kregen door de militaire campagnes niet vaak de gelegenheid om samen te zijn en na de dood van Verus in 169 werd de inmiddels 20-jarige Lucilla weduwe. Ondanks dit alles kregen zij minstens één maar misschien drie kinderen over wie verder niets bekend is. Haar vader arrangeerde een nieuw huwelijk met een veel oudere senator en generaal, Pompeianus, die ondanks zijn onberispelijk gedrag en trouw aan de keizer, nauwelijks een goede partij voor de jonge Lucilla genoemd kon worden. Vanzelfsprekend hield Lucilla er een vrij intensief buitenechtelijk leven op na, geheel volgens de familietraditie van haar moeder en haar grootmoeder, Faustina de Oudere. Toch kwam uit deze relatie een zoon, Aurelius Commodus Pompeianus, die onder keizer Septimius Severus en Caracalla een belangrijke politieke rol zou gaan spelen. In het jaar 183 raakte zij betrokken bij een complot om zich te ontdoen van haar 12 jaar jongere broer, keizer Commodus, die zich ontpopte als een van de wreedste tirannen die het keizerrijk ooit gekend had, slechts te vergelijken met Gaius “Caligula” en Nero. De aanslag mislukte en zij werd verbannen naar Capri in de Villa Jovis, waar zij spoedig daarna werd geëxecuteerd.

Æ Dupondius: Hadrianus 117 – 138 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: brons

Diameter: 26 mm

Gewicht: 10,37 gr

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon naar rechts. Tekst: IMP CAESAR TRAIANVS HADRIANVS AVG PM TRP COS III

Keerzijde: Aeternitas staande naar links met de zon in de ene hand en de maan in de andere hand.  Tekst: AETERNITAS AVGVSTI en in het veld S C

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 597f; Cohen 134

Gedetermineerd op facebook

Hadrianus ( Publius Aelius Hadrianus ) werd op 24 januari 76 geboren te Italica in Zuid-Italië. Hij was Romeins keizer van 117 – 138. Hadrianus was een neef van keizer Trajanus. Vlak voor diens dood wees hij Hadrianus aan als zijn opvolger. Hij was humanist en had een liefde voor de Griekse cultuur. Hij bouwde onder andere de muur van Hadrianus in Britannia en versterkte de positie van het Romeinse Rijk en trok zich zelf terug uit enkele gebieden (Armenia, Mesopotamië) om de verdediging makkelijker te maken. Hij was openlijk homoseksueel en liet zelfs munten van zijn geliefde Antinous slaan, die hij na diens dood vergoddelijkte. Zijn opvolger Aelius stierf te snel, waarna hij Antoninus Pius adopteerde. Kort daarna overleed hij op 10 juli 138 te Baiae op 62-jarige leeftijd.

Denarius: Julia Domna 193 – 211 n.Chr. ( zij was de vrouw van Keizer Septimius Severus )

Gevonden door Edd 

Materiaal: zilver

Diameter: 19,86 mm

Gewicht: 2,4 gr

Voorzijde: Buste Julia Augustus naar rechts. Tekst: IVLIA AVGVSTA

Keerzijde: Felicitas staande met hoofd naar links, in de rechterhand een caduceus en in de linkerhand een lange scepter

Referentie

Gedetermineerd door Edd 

Julia Domna werd geboren ca. 160 in de Romeinse provincie Syrië als dochter van Julius Bassianus, hogepriester van de El Gebal zonnegodcultus van Emesa. Was Romeins keizerin van 193 tot aan haar dood in 217. Als jonge vrouw reisde zij naar het westen en trouwde in 187 met de Noord-Afrikaanse Lucius Septimius Severus die later keizer van Rome zou worden. In 188 en 189 kregen zij twee zonen, Caracalla en Geta. Toen Septimius Severus in 193 door de senaat tot keizer werd uitgeroepen, kreeg zij de titel Augusta (keizerin). Zij reisde met haar man mee op zijn veldtochten en kreeg daarom in 195 de titel Mater Castrorum (moeder van de forten of legerkampen). Na de dood van Septimius Severus in 211, kende de senaat haar de tot dan toe ongekende en grandiose titels Mater Senatus en Mater Patriae toe (Moeder van de Senaat en Moeder des Vaderlands). Toen haar zoons beiden keizer waren geworden, was hun walging voor elkaar zo groot geworden dat ze besloten het rijk te verdelen in een oostelijk, met Geta als keizer, en westelijk deel, met Caracalla als keizer. Julia Domna kwam echter tussenbeide en verhinderde de splitsing (“Jullie kunnen misschien het rijk wel tussen jullie verdelen, maar niet jullie moeder!”). In december 211 werd zij door Caracalla verraden nadat zij op zijn voorstel een ontmoeting tussen haar twee zoons had geregeld – zogenaamd om de geschillen bij te leggen. Maar na Geta’s aankomst werd hij voor haar ogen, waarschijnlijk zelfs in haar armen, door Caracalla’s soldaten vermoord. Toen uiteindelijk ook haar oudste zoon werd vermoord (zij verbleef toen in Syrië), was zij wanhopig en overwoog zelfmoord, maar zag hiervan af toen Macrinus haar te kennen gaf dat zij haar titels kon behouden. Zij begon echter een campagne tegen Macrinus, die haar daarop naar Rome verbande. Daar aangekomen met de as van haar zoon, pleegde zij uiteindelijk alsnog zelfmoord door in hongerstaking te gaan.

Æ Sestertius: Trajanus 106 n.Chr.

Gevonden door Luc Wijnants

Materiaal: ?

Diameter: 33 mm

Gewicht: 19,3 gr

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: IMP CAES NERVAE TRAIANO AVG GER DAC P M TR P COS V P P

Keerzijde: Victoria staande naar rechts met voet op een helm, op een palmboom een schild met daarop ‘ VIC DAC ‘. Tekst: SPQR OPTIMO PRINCIPI en in het veld S C

Afbeeldingsresultaat voor Romeinse godin Victoria

Victoria

Lit: RIC 528; Cohen 454; BMCRE 813-814; Sear (1988) 1006; Sear (new) 3201 var ( bust type ).

Gedetermineerd door Eric Aerts

Trajanus werd op 18 september 53 in Italica (Hispania) geboren als zoon van Marcus Ulpius Traianus en de Spaanse Marcia. Hij was Romeins keizer van 28 januari 98 tot 9 augustus 117. Na onder zijn vader in Syria gediend te hebben werd in 78 quaestor en ca. 84 praetor, waarna hij als commandant naar Spanje ging. Daar kreeg hij de opdracht de opstand van Saturninus in Germania Superior te dempen (88). Na zijn consulaat in 91 keerde hij als stadhouder naar Opper-Germanië terug, waar hij door de aanleg van wegen en castella en de stichting van kolonies de Rijn- en Donaugrens versterkte. Met zijn naam zijn de steden Nijmegen (Noviomagus) en Xanten (colonia Traiana) verbonden (Hiernaast een bronzen portretkop van Trajanus, gevonden in de Waal bij Xanten (?)). In 97 werd hij door Nerva geadopteerd en, voorzien van speciale bevoegdheden, tot mederegent onder titel Caesar verheven. Het jaar daarop volgde hij Nerva in Keulen op. Zijn eerste daad was de bestraffing van opstandige praetorianen, die hij naar Germania ontbood, waar hij voorlopig bleef en de titel Germanicus verwierf. In Rome, waar hij in 99 aankwam, werd hij algemeen verwelkomd. Het gebruikelijke donativum werd door hem gehalveerd, geschenken bij zijn troonsbestijging wees hij van de hand. Voor alles bereidde hij zich voor op de oorlog tegen de Dacische Decebalus, met het doel de Donaugrens te beveiligen. Ook lokt het Dacische goud. In 101 rukte Trajanus uit en overwinterde na een onbesliste slag bij Tapae aan de overzijde van de Donau. Toen hij het volgend jaar de hoofdstad Sarmizegetusa bedreigde, gaf Decebalus zich over, waarna de keizer de titel Dacicus aannam en te Rome een triomf vierde. In 105 roerde Decebalus zich opnieuw. Weer rukt Trojanus uit over de door Apollodorus bij Dobretae gebouwde Donaubrug en veroverde de Dacische hoofdstad, waarop Decebalus zich het leven benam. Zijn land werd de provincie Dacia, zijn hoofdstad een Romeinse kolonie. De zuil van Trajanus te Rome en het Tropaeum Traiani te Adamklissi (Roemenië) zijn een blijvende herinnering aan deze veldtochten. De Donaulinie kon nu worden versterkt en het spoedig tot rust gekomen gebied werd beveiligd en weldra geheel geromaniseerd (Roemeens!). Intussen werd ook in het Oosten de rijksgrens afgerond doordat Aulus Cornelius Arabia Nabataea als provincie inlijfde (105). In Numidië versterkten de Romeinen in alle stilte hun greep op het land door de stichting van Thamugadi en Lambaesis. Om de Parthische dreiging het hoofd te bieden verklaarde Trajanus in 113 de Parthen de oorlog. Zijn legers bezetten Armenië en een deel van Mesopotamië, waarna Armenië, Cappadocië en Klein-Armenië aan het rijk werden toegevoegd. In 115 keerde de keizer zich tegenkoning Osroës zelf en trok, na in Antochië overwinterd te hebben in 116 de Tigris over, waarna hij de hoofdstad Ctesiphon bezette en de Perzische golf bereikte. Assyrië en Mesopotamië werden Romeinse provincies en aan ’s keizers eerder verworven titels werd die van Parthicus toegevoed. Het veroverde gebied met zijn belangrijke verbindingsroutes naar het Oosten bleef echter onrustig. Weliswaar werden revoltes onderdrukt, sloeg Lusius Quietus aanvallen in het noorden af en werd in Ctesiphon een vazalkoning aan de macht gebracht, maar de situatie bleek moeilijk in de hand te houden. Ook in Cyrene, Cyprus, Egypte en de Levant, waar Joden rebelleerden, deden zich problemen voor. Zo besloot Trajanus van een voorgenomen tocht naar Indië af te zien en terug te keren. Ernstig ziek bereikte hij Antiochië. Hij stierf, op doorreis naar Rome, op 9 augustus 117 in het Cilicische Selinus. Zijn opvolger was de door hem geadopteerde Hadrianus. Trajanus werd 63 jaar.

Draadfibula: 1ste eeuw – 2e eeuw

Gevonden door Mike Creemers

Materiaal: brons

Afmetingen: ?

Gewicht: ?

Draadfibula , hooggewelfd – bandvormige beugel met punt- cirkelversiering. De spiraalfibula met lage spandraad zijn voorzien van een spiraalveer die meestal bestaat uit 4 windingen, heeft een spandraad die doorloopt onder de beugel.

Ref: van Buchem

Gedetermineerd door Jean Pierre Parent

Syria: Cyrrhestica, Hieropolis, Antoninus Pius 138 – 161 n.Chr.

Gevonden door Jack Gielen

Materiaal: brons

Diameter: 20 mm

Gewicht: 9 gr

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: AYTO KAI TIT AIL ADRI ANTWNEINOC CEB

Keerzijde: Binnen een eikenkrans de tekst: ΘEAC CYP – IAC IEPOΠO Δ

Referentie

Lit: BMC p.141, no. 19

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Antoninus Pius, geboren in Lanuvium op 19 september 86 in het huidige Nîmes (Nemausus), is misschien wel de meest succesvolle keizer. Hij was Romeins keizer van 138 tot 161. In zijn 22 jaar lange regeerperiode kende het Romeinse Rijk vrede en voorspoed. Hij was barmhartig en progressief. Het gaf hem zelfs de naam Pius de Vrome. Hij werd op 51-jarige leeftijd geadopteerd door Hadrianus. Dat was in die tijd gebruikelijk als er geen goede alternatieven waren uit de eigen bloedlijn. Zelf adopteerde hij Marcus Aurelius, die bovendien met zijn dochter Faustina trouwde, en Lucius Verus. Antoninus stierf op 7 maart 161 te Lorium op 74-jarige leeftijd een natuurlijke dood.

Æ Sestertius: Marcus Aurelius 167 – 168 n.Chr.

Gevonden door Sammy Fraeyman

Materiaal: messing

Diameter: 30 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: M ANTONINVS AVG ARM PARTH MAX 

Keerzijde: Victory wandelen naar links met in haar rechterhand een krans en in de linkerhand een palm. Tekst:  TR POT XXII IMP V COS III, S-C in het veld.

 Foto

Victoria

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 959; Cohen 819.

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Marcus Aurelius, geboren te Rome op 26 april 121. Hij regeerde van 7 maart 161 tot 17 maart 180 over het Romeinse rijk. Niet te verwarren met Marcus Aurelius Mausaeus Carausius. Marcus Aurelius behoorde tot het geslacht der Antonini. Meteen na zijn aantreden stelde hij Lucius Verus (161-169) als medekeizer aan. Marcus Aurelius was de laatste van de “Vijf Goede Keizers”. Hij was een neef van Faustina I. Hadrianus was erg onder de indruk van de jongeman en zorgde ervoor dat hij geadopteerd werd door Antoninus Pius. Die arrangeerde een huwelijk tussen Marcus en zijn dochter Faustina II. Toen Pius stierf benoemde Marcus, Lucius Verus als mede-keizer. Marcus Aurelius was een filosofische keizer en probeerde zijn rijk te verlichten. Op zijn veldtochten schreef hij het beroemde werk ‘Meditaties’. Op 17 maart 180 stierf Marcus Aurelius, op 58-jarige leeftijd, uitgeput door jaren van oorlog, een natuurlijke dood. Hij brak met de traditie van de adoptiefkeizers sinds Nerva om een capabele adoptiefzoon als opvolger te benoemen. Zijn zoon Commodus volgde hem op. De klassieke geschiedschrijving, bijvoorbeeld Historia Augusta, moest niets van Commodus hebben. De benoeming van zijn eigen zoon tot zijn opvolger was in die optiek de grootste fout van de anders zo wijze Marcus Aurelius. Zo kwam een eind aan de gouden eeuw van het Imperium.

Æ Sestertius: Commodus 184 n.Chr.

Gevonden door Ton Mannens

Materiaal: brons

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: M COMMODVS ANTONINVS AVG PIVS

Keerzijde: Fortuna staande naar links met roer en cornucopiae. Tekst: TR P VIIII IMP VI COS IIII PP, in het veld S / C

Slagplaats: Rome

Gedetermineerd door Balten De Temmerman ( dichter bij een dtm gaat niet lukken )

Hij was de zoon van keizer Marcus Aurelius en wordt vaak beschouwd als een van de minder capabele en meer tirannieke keizers van Rome. Zijn regering werd gekenmerkt door corruptie, extravagantie, en een obsessie met gladiatorengevechten. Commodus stond erom bekend dat hij zelf deelnam aan deze gevechten, wat als zeer ongepast werd beschouwd voor een keizer. Zijn bewind leidde tot veel onrust en werd uiteindelijk beëindigd toen hij in 192 werd vermoord door een samenzwering van zijn naaste adviseurs, onder wie zijn favoriete concubine en zijn hoofd van de garde. Zijn dood markeerde het einde van de Nerva-Antonijnse dynastie.

AR denarius: Hadrianus 119 – 122 n.Chr.

Gevonden door Dominique Steuckers

Materiaal: zilver

Diameter: 18 mm

Gewicht: 2,6 gr

Voorzijde: Gelauwerd hoofd Hadrianus naar rechts. Tekst: IMP CAESAR TRAIAN HADRIANVS AVG

Keerzijde: Concordia zittend naar links op rugloze stoel, linkerelleboog rustend op beeld van Spes en in de rechterhand een patera ( drinkbeker ). Onder de stoel een cornucopiae. Tekst: PM TR P COS III,  in de afsnede CONCORD

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 118b; RSC 255a

Gedetermineerd op facebook

Hadrianus ( Publius Aelius Hadrianus ) werd op 24 januari 76 geboren te Italica in Zuid-Italië. Hij was Romeins keizer van 117 – 138. Hadrianus was een neef van keizer Trajanus. Vlak voor diens dood wees hij Hadrianus aan als zijn opvolger. Hij was humanist en had een liefde voor de Griekse cultuur. Hij bouwde onder andere de muur van Hadrianus in Britannia en versterkte de positie van het Romeinse Rijk en trok zich zelf terug uit enkele gebieden (Armenia, Mesopotamië) om de verdediging makkelijker te maken. Hij was openlijk homoseksueel en liet zelfs munten van zijn geliefde Antinous slaan, die hij na diens dood vergoddelijkte. Zijn opvolger Aelius stierf te snel, waarna hij Antoninus Pius adopteerde. Kort daarna overleed hij op 10 juli 138 te Baiae op 62-jarige leeftijd.