Tag: 3e eeuw

Denarius: Severus Alexander 223 n.Chr.

Gevonden door Peter Peeters

Materiaal: zilver

Diameter: 18 mm

Gewicht: 2,1 gr

Voorzijde: Gelauwerde en gedrapeerde buste naar rechts. Tekst: IMP C M AVR SEV ALEXAND AVG

Keerzijde: Nobilitas, gedrapeerd en naar rechts staande, met speer in de rechterhand en palladium (?) in de linkerhand Tekst: NOBILITAS

Slagplaats: Antiochië

Referentie

Lit: RIC IV 290

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Marcus Aurelius Severus Alexander, gekend als Severus Alexander werd geboren op 1 oktober 208 in Phoenicië. Hij was van 13 maart 222 tot aan zijn dood in maart 235 keizer van Rome. Hij was consul en princeps iuventutis, toen hij in 222 Heliogabalus opvolgde, die hem in 221 geadopteerd had. Hij stond sterk onder de invloed van zijn moeder Iulia Mammaea en zijn grootmoeder Iulia Maesa. Zorgvuldig opgevoed als hij was, streefde hij er ernstig naar een goed bewind te voeren, daarbij trouw geholpen door een troonraad, waarvan de juristen Paulus en Ulpianus deel uitmaakten. Zijn eerste regeringsjaren verliepen rustig. Het aanzien van de senaat steeg. Rechtspleging en onderwijs werden verbeterd, de handel bevorderd, ambtenaren bezoldigd. Nieuw was, dat voortaan ook de praefectus praetorio een senatoriaal gerechtelijk onderzoek kon leiden. Ondanks grote uitgaven, o.a. voor bouwwerken in Rome en wegenaanleg in de provincies, ondergingen de financiën een belangrijk herstel. Moeilijkheden berokkenden echter de soldaten, die onder Caracalla tot tuchteloosheid waren vervallen. De hoge donativa waarmee zij in het gareeel moesten worden gehouden, zijn kenmerkend voor hun grote invloed. In 228 vermoordden de praetorianen zelfs hun stenge gardeprefect Ulpianus. Het jaar daarop ontsnapte de consul Cassius Dio nauwelijks aan moordenaarshanden (later ging hij naar Bithynië, waar hij ook stierf (235)). In 235 reisde de keizer samen met zijn moeder naar Antiochë en bedwong daar enkele muiterijen. Ook bereidde hij er een actie voor tegen de Sassanide Ardasjir I, die Mesopotamië was binnengedrongen en Syrië en Cappadocië bedreigde. Na zijn triomf (233) wegens het herwinnen van verloren gebied riepen onheilsberichten hem naar de Rijn (235), waar zijn pogingen om vrede te kopen en zijn bevoorrechting van troepen uit het Oosten groot misnoegen wekten bij het leger. Dit schoof dan ook Maximinus Thrax als keizer naar voren. In opdracht van Maximinus werden Julia Mamaea en Severus Alexander in maart 235 in de buurt van Mogontiacum (het huidige Mainz) in hun tent in het legerkamp vermoord.

Antoninianus: Gallienus 262 n.Chr.

Gevonden door Amine Beldjoudi

Materiaal: biljoen ?

Diameter: 18 mm

Gewicht: 3,01 gr

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon naar rechts. Tekst: GALLIENVS AVG

Keerzijde: Uberitas gedrapeerd, staande naar links, druiventros in rechterhand en hoorn des overvloeds in linkerhand. Tekst: VBERITAS AVG en rechts in het veld ∈

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 287 var.

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Publius Licinius Egnatius Gallienus werd ca. 218 geboren als zoon van Valerianus, die in 253 door de Donaulegioenen tot keizer werd uitgeroepen en in hetzelfde jaar Gallienus tot Caesar en mederegent verhief. Hij was Romeins keizer van september 253 tot september 268. Tijdens een veldtocht tegen de Perzen werd Valerianus gevangen genomen en later gedood. tijdens zijn heerschappij moest hij het hoofd bieden aan niet minder dan dertig verschillende usurpators. Uiteindelijk kwam hij in een hinderlaag gelegd door muitende onder-officieren, waaronder waarschijnlijk de latere keizers Aurelianus en Claudius II. Gallienus liet een enorme hoeveelheid munten slaan en is in numismatiek opzicht een interessante keizer. Hij stierf in september 268 op 50-jarige leeftijd.

Antoninianus: Gallienus 258 n.Chr.

Gevonden door Amine Beldjoudi

Materiaal: brons

Diameter: 18 mm

Gewicht: 2,56 gr

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon naar rechts. Tekst: GALLIENVS AVG

Keerzijde: Sol staande naar links, wereldbol in de linkerhand, steekt rechterarm omhoog. Tekst: ORIENS AVGG

Slagplaats: Rome

Opmerking: Mogelijk een eigentijdse vervalsing

Referentie

Lit: RIC 340 var.

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Publius Licinius Egnatius Gallienus werd ca. 218 geboren als zoon van Valerianus, die in 253 door de Donaulegioenen tot keizer werd uitgeroepen en in hetzelfde jaar Gallienus tot Caesar en mederegent verhief. Hij was Romeins keizer van september 253 tot september 268. Tijdens een veldtocht tegen de Perzen werd Valerianus gevangen genomen en later gedood. tijdens zijn heerschappij moest hij het hoofd bieden aan niet minder dan dertig verschillende usurpators. Uiteindelijk kwam hij in een hinderlaag gelegd door muitende onder-officieren, waaronder waarschijnlijk de latere keizers Aurelianus en Claudius II. Gallienus liet een enorme hoeveelheid munten slaan en is in numismatiek opzicht een interessante keizer. Hij stierf in september 268 op 50-jarige leeftijd.

Antoninianus: Claudius II ( Gothicus ) 268 – 270 n.Chr.

Gevonden door Amine Beldjoudi

Materiaal: brons

Diameter: 20 mm

Gewicht: 2 gr

Voorzijde: Gedrapeerde en geharnaste buste met stralenkroon naar rechts Tekst: IMP C CLAVDIVS AVG

Keerzijde: Providentia staande naar links, benen gekruist en leunend op een zuil, wapenstok in de rechterhand en hoorn des overvloeds in de linkerhand, wereldbol aan de voeten. Tekst: PROVIDENT AVG

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 91; Cohen 230

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Marcus Aurelius Claudius “Gothicus” werd geboren op 10 mei 214. Hij was keizer van september 268 – januari 270. Claudius II werd keizer nadat een groot deel van legerleiding, waaronder de commandant van de wacht Aurelius Heraclianus in september 268 in de nabijheid van Mediolanum (het huidige Milaan) een coup uitvoerde tegen keizer Gallienus. Meer op de achtergrond waren Claudius en ook de toekomstige keizer Aurelianus met grote waarschijnlijkheid ook bij deze samenzwering betrokken. De gewone manschappen waren niet allemaal even blij met de greep naar de macht door Gallienus. Er dreigde even een opstand die alleen kon worden afgekocht met het beloven van een bonus van 20 aurei per man ter ere van het aantreden van de nieuwe keizer. Het keizerschap van Claudius II werd gekenmerkt door een opeenvolging van oorlogen.
Op het moment van zijn Claudius’ aantreden in september 268 was het Romeinse Rijk in ernstig gevaar door verscheidene invallen, zowel binnen als buiten haar grenzen. De meest urgente was een invasie van Illyricum en Pannonia door de Goten. Hoewel het leger tijdens het keizerschap van Gallienus de Goten al flinke schade had toegebracht in de slag bij Nestus, behaalde Claudius kort voor of kort nadat hij keizer was geworden in 268 in de slag bij Naissus zijn grootste overwinning, tevens een van de grootste in de geschiedenis van het Romeinse leger. In augustus/september 270 stierf hij op 55-jarige leeftijd aan de pest en werd onmiddellijk goddelijk verklaard door de Senaat, bij wie hij geliefd was.

Æ Antoninianus: Victorinus 268 – 270 n.Chr.

Gevonden door Mathieu Vens

Materiaal: brons 

Diameter: 17 mm

Gewicht: 1,33 gr

Voorzijde: Gedrapeerde en geharnaste buste met stralenkroon naar rechts Tekst: IMP C VICTORINVS P F AVG

Keerzijde: Salus staande naar links, een slang voedend die omhoog kronkelt vanuit een altaartje. Tekst: SALVS AVG

Slagplaats: Trier

Lit: RIC 71

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Marcus Piav(v)onius Victorinus, gekend als Victorinus, geboortedatum onbekend. Was Romeins keizer en heerste over het Gallische keizerrijk in de periode 269-271. Victorinus was een goede soldaat en had een mooie carrière onder Postumus, met wie hij 267 en 268 het consulschap van het Gallische keizerrijk deelde. Zijn familie was waarschijnlijk rijk, aangezien Victorinus’ moeder na zijn dood een nieuwe keizer aanwees en de soldaten daarvoor omkocht. Victorinus werd na de dood van Marius in de herfst van 269 tot keizer benoemd. Hij werd niet erkend in Hispania; die provincie sloot zich weer aan bij het Romeinse rijk. In 270 besloot de stad Augustodunum Haeduorum (Autun) zich ook bij het Romeinse Rijk te voegen. Victorinus belegerde de stad gedurende 7 maanden, waarna de stad in de zomer zich overgaf en geplunderd werd. Na deze overwinning ging Victorinus terug naar Keulen, waar hij begin 271 vermoord werd door kwartiermeester Attitianus, mogelijk omdat Victorinus, door veel bronnen beschreven als op zijn minst een rokkenjager, diens vrouw had proberen te verleiden. Zijn opvolger, Tetricus I werd door de moeder van Victorinus, Victoria, benoemd. Van een andere troonpretendent in deze periode, Domitianus, is weinig bekend. Mogelijk is hij na de dood van Victorinus kortstondig keizer geweest.

Barbaarse imitatie ( onofficiële munt ) van een antoninianus: Tetricus I 270 – 273 n.Chr.

Gevonden door Martijn Aarts

Materiaal: brons

Diameter: 17 mm

Gewicht: 3 gr

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon naar rechts. Tekst: IMP C TETRICVS P F AVG

Keerzijde: Pax staande met krans en scepter. Tekst: PAX AVG

Lit: RIC 100, Cohen 95.

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Antoninianus: Victorinus 268 – 270 n.Chr.

Gevonden door Joery D’Hondt

Materiaal: zilver, verzilverd ?

Diameter: ca. 20 mm

Gewicht: 3 gr

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon ( Barbaarse imitatie ) naar rechts. Tekst: IMP C VICTORINVS PF AVG

Keerzijde: Pietas, met diadeem, staande naar links bij een altaar, patera in de rechterhand en een doos met parfums in de linkerhand. Tekst: PIETAS AVG

Slagplaats: Cunetio

Lit: RIC 57; Elmer 741

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Marcus Piav(v)onius Victorinus, gekend als Victorinus, geboortedatum onbekend. Was Romeins keizer en heerste over het Gallische keizerrijk in de periode 269-271. Victorinus was een goede soldaat en had een mooie carrière onder Postumus, met wie hij 267 en 268 het consulschap van het Gallische keizerrijk deelde. Zijn familie was waarschijnlijk rijk, aangezien Victorinus’ moeder na zijn dood een nieuwe keizer aanwees en de soldaten daarvoor omkocht. Victorinus werd na de dood van Marius in de herfst van 269 tot keizer benoemd. Hij werd niet erkend in Hispania; die provincie sloot zich weer aan bij het Romeinse rijk. In 270 besloot de stad Augustodunum Haeduorum (Autun) zich ook bij het Romeinse Rijk te voegen. Victorinus belegerde de stad gedurende 7 maanden, waarna de stad in de zomer zich overgaf en geplunderd werd. Na deze overwinning ging Victorinus terug naar Keulen, waar hij begin 271 vermoord werd door kwartiermeester Attitianus, mogelijk omdat Victorinus, door veel bronnen beschreven als op zijn minst een rokkenjager, diens vrouw had proberen te verleiden. Zijn opvolger, Tetricus I werd door de moeder van Victorinus, Victoria, benoemd. Van een andere troonpretendent in deze periode, Domitianus, is weinig bekend. Mogelijk is hij na de dood van Victorinus kortstondig keizer geweest.

Denarius: Geta 202 n.Chr.

Gevonden door David Vandenbussche

Materiaal: zilver

Diameter: 19 mm

Gewicht: 1,57 gr

Voorzijde: Blootshoofds en gedrapeerde buste met kuras naar rechts. Tekst: P SEPT GETA CAES PONT

Keerzijde: Securitas zittend naar links, wereldbol in de rechterhand, linkerarm rustend op leuning. Tekst: SECVRIT IMPERII

Slagplaats: Rome 

Referentie

Lit: RIC 20b; RSC 183a

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Publius Septimius Geta werd, ( waarschijnlijk ) geboren in Milaan op 7 maart 189. Hij was Romeins medekeizer met zijn vader Septimius Severus, van 209 tot diens dood op 4 februari 211, en daarna met zijn broer Caracalla tot hij eind december 211, door dezelfde broer werd vermoord. De reeds eerder bestaande antipathie tussen de twee broers groeide, mede ten gevolge van Geta’s populariteit bij de soldaten, uit tot bittere haat. Een door Geta voorgestelde deling van het rijk werd van de hand gewezen.  Na enkele vergeefse verzoeningspogingen van hun moeder werd Geta in haar armen op last van Caracalla door centuriones vermoord. Traditioneel werd deze moord geplaatst op 26 februari 212, maar nu wordt aan de hand van sterke aanwijzingen algemeen aangenomen dat de moord eind december 211 reeds plaatsvond. Ook vele aanhangers van Geta (20.000?) vonden de dood, onder wie de jurist Papinianus. Geta werd begraven in het Mausoleum van Hadrianus. De Tombe van Geta aan de Via Appia, die aan hem werd toegeschreven, is waarschijnlijk verkeerd geïdentificeerd. Geta werd 22 jaar.