Maand: juni 2025

Antwerpen: reaal ca. 1603-1607 

Gevonden door Kiss Imre

Muntheer: Albrecht & Isabella, landvoogden van de Zuidelijke Nederlanden, 1598-1621. 

Materiaal: zilver 896 / 1000

Diameter: 27 mm 

Gewicht: 2,5 gr; uitgifte; 3,06 gr

Voorzijde: Het gekroond wapenschild van de landvoogden omhangen met de keten van de Orde van het Gulden Vlies. Tekst: ALBERTVS.ET.ELISABET.D:G. 

1: Hongarije: in rood 3 zilveren balken.
2: Bohemen: in rood een zilveren leeuw.
3: Castilië: in rood een gouden kasteel, blauw gesloten en verlicht.
4: Leon: in zilver een goud gekroonde purperen leeuw.
5: Aragon: in goud vier rode palen.
6: Sicilië: schuingevierendeeld met in de bovenste en onderste halve ruit in goud 4 rode palen (Aragon),
in de twee halve zijruiten in zilver een zwarte adelaar (Hohenstaufen).
7: Portugal: in zilver 5 blauwe schildjes (geplaatst 1.3.1) beladen met 5 pesanten van zilver (geplaatst
2.1.2). Een rode schildzoom beladen met 7 gouden kastelen (quinas).
8: Oostenrijk: in rood met een zilveren dwarsbalk.
9: Nieuw Bourgondië: blauw met gouden lelies, een schildzoom geblokt van rood en zilver.
10: Oud Bourgondië: geschuinbalkt van goud en blauw van zes stukken en rood omzoomd.
11: Brabant: in zwart een gouden leeuw, rood getongd.
12: Vlaanderen: in goud een zwarte leeuw, rood getongd.
13: Tirol (in zilver een rode adelaar, gekroond, gebekt, en gepoot van goud. De vleugels beladen met twee gouden klaverbladstengels.

Keerzijde: Gekroond Bourgondisch takkenkruis met onderaan het juweel van het Gulden Vlies, ter weerszijde de initialen A en E. Tekst:  ARCHIDVCES.AVST.DVCES.BVRG.ET.BRAB.Z. 

Datum: z.j. ca. 1603-1607 

Muntteken: 

Slagplaats: Antwerpen

Albrecht en Isabella

Lit: Vanhoudt new 595.AN;  Vanhoudt atlas I 395; van Gelder Hoc 293-1 

Gedetermineerd door rimidi

Rekenpenning Frankrijk, Type “Drie cirkels van Tournai”, Louis XII of Francis I, Tournai, ca. 1497-1521.

Gevonden door Klaas Martens

Materiaal: koperlegering

Diameter: 25 mm

Gewicht: 2 gr

Subtype: Omschriften met semi-Romeinse letters (II voor N en III voor M)

Voorzijde: Drie cirkels met daarin het torentje van Tournai en tussen de cirkels lelies. Tekst niet helemaal leesbaar.

Keerzijde: Gevoet kruis met in elke hoek een bloem op een steeltje. Tekst niet helemaal leesbaar.

Opmerking: Afwijkend type, standaard is een lelie of vierblaadje in de cirkels.

Lit: M. Mitchiner, Volume I, blz. 242-245. Voorbeeld: Mitchiner No. 751 (geen match)

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Neurenberg, Engelse stijl, “George II”, Christoph Sigmund Anert, ca. 1734-1760.

Gevonden door Mark Boeckhout

Materiaal: koperlegering

Diameter: 18 mm

Gewicht: 0,7 gr

Voorzijde: Gelauwerde buste van de vorst naar rechts. Tekst: GEORG. II . D . G . M . BR . F . REX

Keerzijde: Driemaster naar links varend, RE en PF links en rechts en in de afsnede: C.S.A Tekst: AVF GUT GLUCK

Lit: Groenendijk/Levinson, Band 3, blz. 27, No. 985.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Neurenberg, type Rijksappel/roosje, anoniem, ca. 1500-1550.

Gevonden door Dominique Quipor

Materiaal: koperlegering

Diameter: 22,7 mm

Gewicht: 1 gr

Subtype: met normaal formaat Rijksappel.

Voorzijde: Rijksappel met daarboven een (gevoet?) kruisje, binnen een dubbele driepas met hoekpunten. Ringetjes om de buitenhoeken van de driepas. Fictief omschrift.

Keerzijde: Afwisselend drie lelies en drie kronen om een centraal vijfbladig roosje. Fictief omschrift.

 Lit: M. Mitchiner, Volume I, blz. 381-385

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Neurenberg, voor de Savoye, anoniem, ca. 15e eeuw

Gevonden door Jan Coutteau

Materiaal: koperlegering

Diameter: 27 mm

Gewicht: ca. 3 gr

Voorzijde: Gekroond Frans wapenschild met drie lelies en aan weerszijden twee ringetjes. Fictief omschrift.

Keerzijde: De letters PE (of PR) / IT tussen twee ‘lacs d’amour’, binnen een borduur van ‘croissants ajourés‘. De letters zijn mogelijk een verbastering van het acroniem FERT, wat een heraldisch symbool is van het Huis Savoye. Ook het lac d’amour (liefdesmeer) is een heraldisch symbool van het Huis Savoye.

Lit: De la Tour, “Catalogue de la collection Rouyer”, deel 1, blz. 97, No.567 (variant keerzijde) en Roelandt e.a, “Les Jetons du Moyen Age”, blz. 46, No. 161 (variant keerzijde).

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Neurenberg, type “au cheval”, anoniem, ca. 15e eeuw

Gevonden door Mark Boeckhout

Materiaal: koperlegering

Diameter: 25,43 mm

Gewicht: 2,3 gr

Voorzijde: een gezadeld paard, steigerend naar links, met een kleine bloem boven en onder in het veld. Fictief omschrift.

Keerzijde: Buste van een bebaarde man met woeste krullen naar links. Tekst: Kruisje en herhaling van de letter E, gescheiden door sterretjes.

Opmerkingen: Niet gevonden in de literatuur. Vergelijkbare stukken op internet als type “au cheval”, Neurenberg 15e eeuw. Een vergelijkbare zijde met paard in Mitchiner, Volume I, blz. 339, No. 1011: Bisschop type, 2e helft 15e eeuw (zie voorbeeld). Mogelijk ook een stuk van het type “tête de Maure” of “tête de Paysan”.

Determinatie onder voorbehoud !

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Oorlogsverklaring van Spanje aan Frankrijk”, Antwerpen, 1595.

Gevonden door Kenn Meeussen

Materiaal: koperlegering

Diameter: 28 mm

Gewicht: 4-5 gr

Voorzijde: De Nederlandse klimmende leeuw. Tekst: TVM DEMVM MOVET ARMA 1595 (handje) (Dan eerst grijpt hij de wapenen)

Keerzijde: De Nederlandse maagd met haar leeuw in een gesloten omheining (Hollandse tuin) wordt aangevallen door twee vossen (de Spanjaarden) en een mannelijk varken (staat voor de Walen). Tekst: CONTEMNIT AB ALTO 1595 (Zij veracht ze vanuit de hoogte)

Lit: M. Tas, “Rekenpenningen”, blz. 151, No. 298.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Neurenberg, type Rekenmeester, Hans Schultes I, II of III, ca. 1553-1612.

Gevonden door Kenn Meeussen

Materiaal: koperlegering

Diameter: 27,2 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Rekenmeester aan zijn tafel, met daarop een penningenzak, zeven rekenpenningen en een lijnensysteem. Links en rechts versierde halfboogjes.

Keerzijde: In een rechthoek het alfabet in vier regels, met onder en boven versiering. 

Opmerking: Bijna identiek aan Groenendijk/Levinson No. 759 met alleen de letter S aan het einde van de derde regel en niet aan het begin van de vierde.

Lit: Groenendijk/Levinson, “Nurnberger Rechenpfennige”, Band 2, blz. 107, no. 759.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Ter nagedachtenis aan Willem van Oranje”, Antwerpen, 1584.

Gevonden door Jean – pierre Schoutens

Materiaal: koperlegering

Diameter: 30 mm

Gewicht: 4,78 gr

Voorzijde: Boven een wapenschild met klimmende leeuw, de gelauwerde hoofden van Diomedes en Odysseus; daaronder in de rand: 1584. Tekst: DIOMEDIS ROBORE VLISSIS CONSILIO (door de kracht van Diomedes en het beleid van Odysseus).

Keerzijde: Een pijlenbundel met zeven pijlen, bijeengehouden door een lint met de tekst: AMOR PATRIAE FIDES COMIS FORTVNA (Vaderlandsliefde, geloof en algemene welstand) Rondom: VNA VALET PLVS IGNAVIS QVAM FORTIBVS OMNES (Een vermag meer bij de slappelingen, dan alle anderen bij de sterken).

Lit: M. Tas, “Rekenpenningen”, blz. 108, No. 209.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Neurenberg, type Rekenmeester, Hans Schultes I, II of III, ca. 1553-1612

Gevonden door Jean -pierre Schoutens

Materiaal: koperlegering

Diameter: 28 mm

Gewicht: 3,88 gr

Voorzijde: Rekenmeester gezeten aan zijn tafel, met daarop ca. 12 rekenpenningen. Links en rechts halfboogjes met puntversiering.

Keerzijde: In een dubbele rechthoek het alfabet in vijf regels. Boven en onder twee gekruiste palmtakken en links en rechts een lelie tussen twee rozetten. 

Opmerking: Niet geheel zekere toewijzing aan Hans Schultes (Stalzer).

Lit: F. Stalzer, “Rechenpfennige”, Band 1, blz. 48, No. 353

Gedetermineerd door Jan Ooms