Stedelijke Armenpenning Kortrijk: ca. 17e eeuw – 18e eeuw.

Gevonden door Mathieu Vens

Materiaal: lood/tin legering

Diameter: 20 mm

Gewicht: 5 gr

Voorzijde: Gelegen op het veld, het gekroond accoladeschild van de stad Kortrijk. Rode keper op witte achtergrond, uitgeschulpte rode zoom.

Keerzijde: Gelegen op een glad veld de Romeinse cijfers I V ( Waardebepaling vier (?) )

Aanmaakplaats: z.pl. Kortrijk.

Datering: z.j. ca. 17e eeuw – 18e eeuw.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

Penning Kortrijk.

Deze penning betreft vermoedelijk een stedelijke penning voor zorg aan armen en hulpbehoevenden. Een voorloper van de Armenkamer. Een kerkelijke armenpenning/dispenning lijkt mij onwaarschijnlijk daar enkel het Kortrijkse stadswapen wordt getoond en geen verwijzing naar een kerkelijke instantie. De Armenkamer van Kortrijk werd opgericht op 9 december 1774 en ingehuldigd op 8 januari 1774. Wel is gekend dat 8 armenmeesters bevoegd waren over evenveel kantons of wijken. Of deze Romeinse cijfers IV hier iets mee te maken hebben is onwaarschijnlijk en zal eerder een waardebepaling hebben gehad van 4 stuivers/sols ( ?). Er zijn dan ook geen verdere penningen van dit type gekend. De penningen van de Armenkamer werden in 1775 vervaardigd door koperslager Joseph Malfait met een oplage van 120 exemplaren  werden vervaardigd in koper en ijzer. Daar deze bodemvondst werd gedaan te Kortrijk is dit volgens het wapenschild wel degelijk een Kortrijkse penning.

kortrijk

Referentie

Geen vermending van deze penning in de literatuur van Marcel Hoc ( 1937 ) of bij H. Nuyttens ( 1964 )

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Communie-penning: Waalse gemeente, ca. 17e eeuw – 18e eeuw.

Gevonden door Filip Behiels

filip2.1-800 filip2-800

Enkelzijdige armenpenning/communiepenning Waalse gereformeerde gemeente Vlissingen. Geslagen vierkant plaatje met afgeronde hoeken.

Materiaal: koper

Afmetingen: 20.3 mm / 20,7 mm

Gewicht: 1,70 gr

Voorzijde: Binnen een dubbele parecirkel het omschrift: ✶ SIGIL ✶ ECCLE ✶ FLESS  Voluit: Sigellum Ecclessiæ Flessinggensis. Interpunctie, zespuntige ster. Centraal een pelikaan die haar borst openprikt en met het bloed haar jongen voedt.

Keerzijde: Blanco

Datering: z.j. ca. 17e – 18e eeuw

Aanmaakplaats: z.pl. Vlissingen.

Referentie

Lit: L.M. Burzinsky, Communion Tokens of the World, pag. 103 nr. 6266. De Man pl. III nr.3, Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Vlissingen.

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Gelijkzijdige penning/méreau, Sint-Amanduskerk Doornik: 1450 – 1550

Gevonden door Bert Welkenhuysen

Materiaal: lood

Diameter: 24 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Binnen een gladde afgeronde boord en lijncirkel de staande op een liggende draak naar rechts, Sint-Amandus van Maastricht, gekleed in bisschoppelijk gewaad en mijter. In de rechterhand, een kromstaf, in de linkerhand, een opengeslagen evangelieboek.

Keerzijde: Binnen een gladde afgeronde boord en lijncirkel de staande op een liggende draak naar rechts, Sint-Amandus van Maastricht, gekleed in bisschoppelijk gewaad en mijter. In de rechterhand, een kromstaf, in de linkerhand, een opengeslagen evangelieboek.

Datering: z.j. ca. 1450-1550.

Aanmaakplaats: z.pl. Doornik (?).

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

Referentie

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Reizigers-penning/amulet St-Georgius/St-Joris: ca. 18e eeuw

Gevonden door Storm Daerden

mrots1-800 mrots1.1-800

Materiaal: tin

Diameter: 27 mm

Gewicht: 5 gr

Voorzijde: Binnen een parelcirkel gezeten op een steigerend paard, de H. St-Georgius in wapenuitrusting. In de rechterhand, een lans die de liggende draak doorboord in de bek. Tekst: S . GEORGIVS . EQVITVM . PATRONVS; St-George patroonheilige van ruiters.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel een scene uit het evangelie van H. Marcus: De storm op het meer van Genesareth. Hoog op de golven dobbert een klein zeilbootje. Het zeil bol door de wind/storm. Rechts boven het schip een wolkenpartij die wind blaast richting het bootje. Op het schip een slapende en liggende Christus. Twee in paniek zijnde apostelen, die hem wakker proberen te maken. Tekst: IN TEMPESTATE SECURITAS; Veiligheid in de storm.

Aanmaakplaats: z.pl. onbekend

Datering: z.j. ca. 18e eeuw.

St-Georgius of St-Joris, als patroonheilige van reizigers. Meer bepaald kruisvaarders, bedevaarders, militairen en scheepslui.

peter1.1.1-800 peter1.1.2-800

Referentie

Referentie

Lit: Minard-Van Hoorebeke, pag.130 nr.152. ( Foutief vermeld onder St-Jorisgilde van Brugge )

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Penning met kruis / bloemmotief: 1275 – 1375

Gevonden door Filip Behiels

Materiaal: lood/tin legering

Diameter: 25,6 mm

Gewicht: 4,59 gr

Voorzijde: Binnen een smalle gearceerde boord die een pseudo-legende voorstelt, een breed gearceerd kruis. Het kruishart open, met centraal een (passer) punt.

Keerzijde: Binnen een smalle gearceerde boord die een pseudo-legende voorstelt op het veld een zes-blad bloemmotief. De bloemblaadjes gearceerd. Centraal, in het bloemhart een (passer) punt.

Datering: z.j. 1275-1375.

Aanmaakplaats: z.pl. onbekend.

De juiste functie/datering/plaats van dit type penning is onbekend.

Referentie

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Penning van het Sterling type. naar model Jan I ( 1280 – 1304 )

Gevonden door Filip Behiels

Materiaal: lood / tin legering

Diameter: 21,8 mm

Gewicht: 2,99 gr

Voorzijde: Binnen een smalle gearceerde boord die een pseudo-legende voorstelt, een aanziend hoofd met bloemen in het haar. Het hood omsloten met een fijne gladde binnencirkel.

Keerzijde: Binnen een smalle gearceerde boord die een pseudo-legende voorstelt, een groot glad gevoet kruis.

Datering: z.j. ca. 1275-1350.

Aanmaakplaats: z.pl. onbekend.

De juiste functie/datering/plaats voor deze penning is onbekend.

Referentie

Lit: J.E.L. Pelsdonk, Pennincxkens van Loode, Type 06. Het sterling-type en penningen met een hoofd pag.186-188.

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Schildvormige (kasteel) penning: midden 15e eeuw

Gevonden door Filip Behiels

filip3 filip3.1

Materiaal: lood

Afmetingen: 13,2 mm / 15 mm

Gewicht: 3,63 gr

Voorzijde: Gelegen op een schildvormig veld, de gotische letter M van Middelburg. Onder de letter,het Romeinse cijfer X voor waardebepaling van tien denier (?)

Keerzijde: Blanco

Datering: z.j. midden 15e eeuw.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge of Middelburg.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

Daar deze penning in de regio van het kasteel van Middelburg werd gevonden, kan men deze toewijzen aan de gestichte stad Middelburg (België, niet te verwarren met het Zeeuwse Middelburg). Pieter Bladelin (°Brugge 1408 † Middelburg 1472) verwierf het “Hof Te Heyle” (Middelburg) in 1433, in 1444 werd het Hof “Ter Middelburg” verheven tot heerlijkheid door Filips de Goede. En stichte in 1444 zijn eigen stad met bijhorend kasteel, kerk, gasthuis, klooster enz.. De nieuwe stad had zelfs een kanaal (de Lieve) dat de stad verbond met Brugge, Damme en Gent, en een verbinding had met de zee, via het “Lapscheurse Gat”. Bladelin betrekt zijn nieuwe burcht in 1451, samen met zijn echtgenote Margaretha van de Vagheviere (°Brugge 1414 † Middelburg 1476). Pieter Bladelin was destijds een rijke en een van de machtigste persoon van de regio Brugge en omgeving. En was o.a. Eerste Conseilhere/raadgever van Filips de Goede, Algemeen Beheerder of “Majordomus” (schatbewaarder) van alle hertogelijke bezittingen, en Tresorier van de ridderorde het “Gulden Vlies” in het Prinsenhof te Brugge. Gedurende de eerste 100 jaar, beleefde de stad gouden tijden. Hij verwelkomde zelfs Karel de Stoute, Margaretha van York en Maria van Bourgondië in zijn eigen stad voor een paar weken in juni 1470. Vanaf 1488 krijgt het kasteel en de stad, diverse belegeringen en aanvallen te verduren. Ook de geuzenplundering van 1572, doet de stad geen goed, en geraakt in verval. Tijdens deze 80-jarige oorlog (1568-1648) staat de stad in de frontlinie van de gevechten tussen de Noordelijke Nederlanden en de Spanjaarden. Stad en kasteel werden begin XVIIe eeuw, aan de toenmalig eisen, met betrekking tot gevechtsvoering ruim aangepast, om aan de modernere vuurwapens te kunnen weestaan. Tijdens de godsdienst-oorlogen en later bij de Spaanse successieoorlog (begin XVIIIe eeuw) heeft het kasteel veel aanvallen moeten doorstaan. Kort erna verdwijnt wat nog restte van het kasteel. De kasteelsite werd in de periode 2001-2004 archeologisch onderzocht, en vond men een aantal verweerde loden schildvormige plaatjes in de slotgracht. Er is bekend dat Pieter Bladelin, penningen liet gieten voor uitkering aan het werkvolk, die werkzaam was aan de bouw van het kasteel. Mogelijks betreft deze penning, een penning die bij inlevering uitbetaald werd in gangbaar geld of natura voor geleverde werken aan de burcht- en of andere bouwwerken. Vermoedelijk werden deze penningen vervaardigd binnen de stadsmuren van Middelburg, daar er veel diverse ambachtslui waren tewerkgesteld voor de opbouw van het kasteel en de kerk.

Referentie

Lit: Marc Martens, Pieter Bladelin en Middelburg in Vlaanderen (1994). Marc Martens, bijdragen in de heemkundige kring, het Ambacht Maldegem jaargangen 1992-2017.

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Penning: type “spaak-motief” ca. 1350 – 1450

Gevonden door Filip Behiels

Materiaal: lood

Diameter: 23,5 mm

Gewicht: 5,90 gr

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel een rad/wiel met negen spaken. De spaken lopen door de dubbele cirkel. Tussen de spaken, telkens een punt/bolletje.

Keerzijde: Gelegen op een glad veld een groot glad kruis. In de kwartieren, telkens eenpunt/bolletje.

Datering: z.j. ca. 1350 -1450

Aanmaakplaats: z.pl. onbekend (UK ?).

De juiste functie/datering/aanmaakplaats is voor deze penning onbekend.

Referentie

Lit: Edward Fletcher, Leaden Tokens & Tallies, Roman to Victorian pag.76 Waterwheels.

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Penning ( verknipt ): type wapenschild ca. 14e eeuw

Gevonden door Andre van Erkom

Materiaal: verguld koper

Diameter: 19,5 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel een rond wapenschild (?). Op het veld diagonale gearceerde balken. Bovenaan de letter P (?)

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel een groot gevoet kruis. In de bovenste kwartieren de gotische letters Λ / V. De letter A zonder middenstreepje. In de onderste kwartieren niet meer afdoende leesbaar.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

Referentie

Gedetermineerd door Paul Callewaert