Osnabrück: Pfennig, denar ca. 1270 – 1297

Gevonden door Axel Vroling ( ID-220299 )

Muntheer: Konrad II von Rietberg, bisschop van Osnabrück, 1270-1297

Materiaal: zilver

Diameter: 15 mm

Gewicht: 1,1 gr

Voorzijde: De frontaal gezeten bisschop op een klapstoel versierd met dierenkoppen, op het hoofd een eenpuntige mijter, aan elke kant van het gezicht drie ringen om haarkrullen aan te geven. Het kazuifel wordt onder de hals bijeengehouden door een mantelspeld in de vorm van een ruit. De Y-vormige kazuifelrand is bedekt met een variërend aantal (3 tot 5) ringen. De bisschop houdt een staf in zijn rechterhand en een open boek met een punt erboven in zijn linker. Tekst tussen twee parelcirkels onderbroken door het muntbeeld onderaan: ✠ CONRADVS ЄPISCO of variant

Keerzijde: Onder een gewelf ondersteund door twee zuilen een staand wiel met zes spaken (wapen van Osnabrück). Boven het gewelf verheft zich een toren met drie ramen en een puntig dak dat getopt is met een kruis. Aan elke kant van de toren is er een kruisvaan. Tekst tussen twee parelcirkels: ✠ CIVITAS OSENBRVGGЄN of variant.

Datum: z.j. ca. 1270-1297.

Muntplaats: Wiedenbrück

Konrad II van Rietberg

Opmerking: Wegens de staat is een exacte determinatie niet mogelijk, varianten en gelijkaardige munten van andere bisschoppen bestaan.

Lit: Kennepohl 92; Bonhoff # 1675; Leschhorn HAU MM # 515; Cappe 22.

Gedetermineerd door rimidi

Brabant, vermoedelijk Antwerpen: Denier, Kleine denier ca. 1235 – 1252

Gevonden door Joeri De Roye ( ID-220003 )

Muntheer: Stedelijke muntslag onder Hendrik II en Hendrik III van Brabant

Materiaal: zilver

Diameter: ?; uitgifte ca. 12 mm

Gewicht: ?; uitgifte ca. 0,6 gr

Voorzijde: In een parelcirkel een tweekoppige keizerlijke arend met elke kop op een afzonderlijke nek. Tekst: Anepigrafisch.

Keerzijde: In een dubbele parelcirkel een Brabants kruis (type H1), waarvan elke arm bestaat uit twee vanuit het middelpunt vertrekkende, in de breedte uitlopende lijnen met vier dwarsstrepen. In de kwartieren de letters G – O – L – I in tegenwijzerzin.

Lit: A Haeck 124; de Witte 138; Vanhoudt atlas G 101

Gedetermineerd door rimidi

Kruis pattée, croix pattée of breedarmig kruis: 11e eeuw – 15e eeuw

Gevonden door Ton Paulussen ( ID-219993 )

Materiaal: lood

Afmetingen: ca.35 mm / 45 mm

Gewicht: 46 gr

Een kruis pattée, croix pattée of breedarmig kruis, een heraldisch kruis waarvan de armen van smal naar breed gaan. Centraal een rudimentair kruis gegraveerd.

Vermoedelijk dat dit eerder een pelgrimskruis vertegenwoordigd.

Bijzonder weetje: het heeft als voorbeeld gediend voor het ijzeren kruis tijdens ww2

Gedetermineerd door Grot Marmot

Gesp: type enkelvoudige lus, D-vormig 12e eeuw – 13e eeuw

Gevonden door Denny Janssen ( ID-217661 )

Materiaal: goud

Afmetingen: 16 mm / 20 mm

Gewicht: 6,78 gr

Een gouden gesp en een spoor naar het verleden. Soms begint archeologie met een klein object—en eindigt het in een verhaal dat steeds groter wordt. Gisteren kreeg ik van Danny opnieuw informatie over een bijzondere vondst van jaren geleden: een gouden gesp, gevonden in Elsloo. Op zichzelf al een zeldzaam en intrigerend object, maar wat het echt interessant maakt, zijn de mogelijke verhalen die erachter schuilgaan. Er wordt voorzichtig gesuggereerd—en dat “voorzichtig” is hier belangrijk—dat dit type gesp gedragen zou kunnen zijn door mensen uit de kring van Robert the Bruce. Dat opent direct een fascinerend perspectief. Want hoe komt een object met mogelijk Schotse connecties terecht in Zuid-Limburg?

De geschiedenis biedt aanknopingspunten. Zo weten we dat in de middeleeuwen Schotse huurlingen actief waren op het Europese vasteland, onder andere in dienst van kerkelijke machthebbers zoals Hendrik III van Bisdom Aken Het is dus niet ondenkbaar dat dergelijke strijders zich ook in deze regio hebben begeven. Misschien trokken ze door het landschap, sloegen ze hun kamp op in de buurt, of verbleven ze zelfs op of rond Kasteel Elsloo—vlak bij de plek waar de gesp ooit werd gevonden. Alsof dat nog niet genoeg is, duikt er nóg een verhaallijn op. De laatste kasteelheer van Elsloo zou een familierelatie hebben gehad met een Schotse troonpretendent, Bonny. Volgens overleveringen leefde hij een tijd in ballingschap en zou hij zelfs onderhouden zijn vanuit Elsloo. Als dat klopt, ontstaat er een netwerk van contacten dat de aanwezigheid van Schotse invloeden hier ineens een stuk minder toevallig maakt. En toch—hoe verleidelijk het ook is om de puzzelstukjes in elkaar te laten vallen—blijft dit voorlopig een verhaal vol vragen. Er is nog geen directe parallel voor deze gesp gevonden. Geen exacte match, geen harde datering, geen sluitend bewijs. En juist dát is waar archeologie tot leven komt.

Want achter elke vondst schuilt niet alleen een verleden, maar ook een zoektocht. Een zoektocht naar betekenis, naar verbanden, naar waarheid. Soms leidt die naar antwoorden, soms naar nieuwe mysteries. Deze gouden gesp is er zo één. Misschien groeit dit uit tot een verhaal zoals dat van de gouden munt—een verhaal dat blijft intrigeren en uitdagen. Voor nu is het een uitnodiging: om mee te denken, mee te zoeken en samen het verhaal verder te schrijven.

Het fame is versierd met ingekerfde dwarsstrepen. Dit gouden D-vormige frame is te dateren in de 12e tot 13e eeuw. Omdat dit object indertijd een persoonlijk bezit was en vervaardigd was door een kunstsmid zul je er geen tweede identieke exemplaar van vinden. Maar er zijn wel degelijke vergelijkingen met andere. (Robert the Bruce is geboren in 11 juli 1274) mooi verhaal dat niet te achterhalen is.

Referentie

Gedetermineerd door Jean Pierre Parent

Stad Ieper: maille ca. 1180 – 1220

Gevonden door Nic Vriese ( ID-217348 )

Muntheer: Stedelijke muntslag Ieper onder graafschap Vlaanderen.

Materiaal: zilver

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: In een parelkrans twee invers geplaatste driehoeken, de ene eindigend op gepunte ringen, de andere op lelies. Tussen de hoeken twee bolletjes. Centraal een parel.

Keerzijde: In een dubbele parelkrans een lang gevoet kruis, in het eerste en vierde kwartier een ringetje in het tweede en derde kwartier een parel. Tekst: I / P / R / A; Ieper

Datum: tweede periode z.j. ca. 1180 – 1220

Slagplaats: Ieper

Lit: Vanhoudt atlas G 2427var; Ghyssens 2139; Les Mailles M 877

Gedetermineerd door rimidi

Leuven (of Brussel): Kleine denier, Denarius na 1282 tot ca. 1287

Gevonden door Tom Verschueren ( ID-215631 )

Muntheer: Jan I, hertog van Brabant, 1268-94

Materiaal: zilver

Diameter: 12 mm

Gewicht: 0,52 gr

Voorzijde: Binnen een parelcirkel een klimmende leeuw naar links. Teks: Anepigrafisch.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel een lang gevoet kruis. Tekst: In de kwartieren van het kruis I – D – V – X ; voor Jan hertog, zonder parel links en rechts van de I

Datum: z.j. na 1282 tot ca. 1287

Slagplaats: Leuven (of Brussel)

Jan I van Brabant

Lit: Vanhoudt atlas G 170; de Witte 201; de Mey Br 97; A Haeck 546

Gedetermineerd door rimidi