Rekenpenning Nederland, “Overwinning Maurits bij Turnhout en andere steden”, 1597.

Gevonden door Paul Blomme

Materiaal: koperlegering

Diameter: 30 mm

Gewicht: 4,98 gr

Voorzijde: Tussen Maas, Rijn en Eems de overwonnen steden Turnhout, Alpen, Rijnberk, Meurs, Bredevoort, Groenlo, Goor, Enschede, Oldenzaal, Ootmarsum en Lingen. Op de voorgrond een wapenstandaard. Daarboven D.O.M. (Deo Optimo Maximo = Aan de hoogste God)

Keerzijde: In zeven regels: SIGNIS / AD . TVRNHOVT / XXXIX . POST . OPPIDIS TRANS / RHENVM III . CIS / VI . HISPANO . TRI / MESTRI EREPTIS. In de afsnede: CIƆ IƆ XCVII / S . C . Betekenend: 39 vaandels bij Turnhout, daarna aan gindse zijde van de Rijn 3, aan deze zes steden, in drie maanden aan de Spanjaarden ontnomen. 1597 bij raadsbesluit genomen.

paul-800

Lit: Margreet Tas, “540 rekenpenningen van de zestiende en eerste helft van de zeventiende eeuw”, blz. 163, No. 324.; Dugniolle No. 3418.

Gedetermineerd op facebook en uitgewerkt door Jan Ooms

 

Rekenpenning Nederland, “Stad Brussel”, Antwerpen, 1556.

Gevonden door Edd

Materiaal: koperlegering

Diameter: 29 mm

Gewicht; 3,9 gr

Voorzijde: Gekroonde en geharnaste buste van Karel V naar links. Tekst: IMP CAES CAROLVS V AVGVSTVS

Keerzijde: Stadswapenschild Brussel: Heilige aartsengel Michael doorsteekt duivel met speer. Links en rechts het jaartal: 15 – 56. Omschrift: handje LEGPENNINCK DER STADT VAN BRVESSEL

rekenpenning

Lit: Dugniolle, No. 2077. Schweizerischer Bankverein, “Niederlandische Rechenpfennige und Marken”, blz. 33, No. 64a.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, Rekenkamer Brabant, Philips IV, Antwerpen, 1660.

Gevonden door Dominique Quipor

Materiaal: koperlegering

Diameter: 31,7 mm

Gewicht: 4,7 gr

Voorzijde: Buste van Philips IV naar rechts. Tekst: handje . NVMMVS CALCV . CAM : RATIONIS BRAB : Ao . PACIS .

Keerzijde: Gevleugelde engel die naar rechts rent, met in de linkerhand een boek en in de rechterhand een weegschaal. Tekst: 1660 . PACE RESVRGET IVSTITIA ET RATIO .

dominique-800

Lit: Mitchiner Volume II, blz. 869, No. 2695 en Dugniolle No. 4159

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Voorzichtige vredesonderhandelingen”, Middelburg, 1607.

Gevonden door Jean – pierre Schoutens

Materiaal: koperlegering

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Twee legers tegenover elkaar in kampementen. Tekst: IN CASTRIS . CAVE . AB . OMNI . RE . MALA 1607

Keerzijde: Twee muzikanten die op een trompet blazen en een op een hoorn. Tekst: . NON . EST . COARCTATA . MANVS . DNI . ZELA ( schildje Zeeland ) NDIA

Achtergrond: Op 27 maart 1607 werd een wapenstilstand overeengekomen tussen Spanje en de Verenigde Provincien. De onderhandelingen over een meer permanente oplossing duurden nog tot 1609, toen het twaalfjarig bestand werd getekend.

rekenpenning-800

Lit: Dugniolle No.3620. Michiner Volume 2, blz. 819, no. 2544.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Vertrek van Leicester naar de Nederlanden”, Dordrecht, 1586.

Gevonden door Piet Louws

Materiaal: koperlegering

Diameter: 29 mm

Gewicht: 4,45 gr

Voorzijde: Een degen, beschenen door een helder licht met in de hemel de naam Jehovah (in het Hebreeuws) Tekst: (roosje) SERMO . DEI . QVO . ENSE . ANCIPI . ACVTIOR (het woord Gods is scherper dan enig dubbelsnijdend zwaard) 

Keerzijde: Koningin Elizabeth geeft haar bescherming in de vorm van een zwaard (voor Leicester) aan twee geknielde en om hulp smekende Nederlanders. In de afsnede: . 1586 Tekst: E . R. EST . ALTRIX . ESVRIENTIVM . EVM . (Koningin Elizabeth is een voedster van hen die er naar hongeren)

piet-800

Lit: Dugniolle No. 3096 en M. Holleman-Tas, Rekenpenningen uit de 80-jarige oorlog, blz. 21

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, Middelburg, 1586.

Gevonden door Piet Louws

Materiaal: koperlegering

Diameter: 30 mm

Gewicht: 4,97 gr

Voorzijde: Gekroond wapenschild van Zeeland. Tekst: LVCTOR . ET . EMERGO . 1586

Keerzijde: Gekroond wapenschildje van Zeeland met daaromheen acht wapenschildjes van de steden en provinciale adel. Tekst:♜. AVTORE . DEO . FAVENTE . REGINA .

piet-800

Lit: Dugniolle No. 3093 en Schweizerischer Bankverein, Niederlandische Rechenpfennige und Marken, blz. 115, No. 301b

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Beleg van Bergen op Zoom”, Gelderland, 1622.

Gevonden door Erik Natte

Materiaal: koperlegering

Diameter: 29,2 mm

Gewicht: 4,2 gr

Voorzijde: Een leeuw doet zich te goed aan een wijnstok. In de afsnede het wapen van Gelderland, tussen het jaartal 16 – 22. Tekst: ALLICIT . VT . PERIMAT (Hij lokt om te vernietigen)

Keerzijde: Een ooievaar brengt een aal naar het zijn jong op het nest. Tekst: * PIETAS . TVTISSIMA . VIRTVS (vroomheid is de veiligste deugd).

erik2-800

erik1.3-800

Lit: Holleman-Tas, blz. 46. Van Orden, No. 1157.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Bureau des Finances”, Karel V, Dordrecht, 1554.

Gevonden door Bruno Tielemans

bruno3.1-800 bruno3-800

Materiaal: koperlegering

Diameter: 28 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Zuilen van Hercules met daaroverheen een banier met de wapenspreuk van Karel V: PLVS OVLTRE (zie opmerking) Tekst: Rozet (Dordrecht) GECTOIRS . POVR . LE . BVRREAV . DES . FINANCES

Keerzijde: Adelaar met gespreide vleugels naar links, staande op de keizerlijke rijksappel, kijkend naar een stralende zon links. Tekst: A . DOMINO . LVX . MEA . 54

Opmerking: 1. De wapenspreuk werd gekozen door keizer Karel V, als variatie op non plus ultra, de tekst die Hercules volgens de overlevering had gebeiteld op de Zuilen van Hercules aan weerszijden van de Straat van Gibraltar om het einde van de wereld in de klassieke oudheid te markeren. 2. Variant met FINANCES; er is een grote versie (ca. 29 mm) en een kleine, dit zal de grote zijn. Voorbeeld Mitchiner No. 964.

bruno3.2-800

Lit: M. Mitchiner, The Medieval Period and Nuremberg, blz. 306, No. 964. J.F. Dugniolle, Historical jetons of the 17 provinces of the Netherlands and Belgium, No. 1969.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Voor de rekenkamer van Holland, Zeeland en Friesland”, Karel V, Dordrecht, 1550.

Geonden door Hilderik van Schaik

Materiaal: koperlegering

Diameter: 28 mm

Gewicht: 2,28 gr

Voorzijde: Gelauwerde buste van Karel V naar rechts. Tekstt: CAROLVS . ROM . IMP . AV . CAT

Keerzijde: Vijf wapenschildjes in kruisvorm gerangschikt. Boven wapen van Zeeland. Midden, van links naar rechts, de wapens van Holland, Brabant en Friesland. Onder het wapen van Namen. Tekst: CALCV . CAME COMP . H . Z . F Z 50

hilderik1.2-800

Lit: J.F. Dugniolle, Tome 2, blz. 166, No. 1805. Schweizerischer Bankverein, Niederlandische Rechenpfennige und Marken, Zurich 1992, blz. 28, No. 50c (afbeelding)

Gedetermineerd door Jan Ooms

Rekenpenning Nederland, “Op de watersnood in Zeeland”, 1566

Gevonden door Martijn van Gerven

Materiaal: koperlegering

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Koning rijdend op een zeepaard naar links, in volle zee. Met kroon en scepter.  Tekst: ✤ AD . NIHILVM . DEDVC . INIMICOS . MEOS . (Verlos mij van vele wateren)

Keerzijde: Gekroond wapenschild van Zeeland, geflankeerd door het jaartal 15 – 66. Tekst: ✤ LIBERA . ME . DE . AQVIS . MVLTIS . (Breng mijn vijanden te niete)

martijn1.2

martijn1.3-800

martijn1.4-800

Lit: J.F. Dugniolle T.2, blz. 305, No. 2437; G. van Loon, Deel 1, blz. 77.

Gedetermineerd door Jan Ooms