Categorie: Vingerhoed / Naairing

Een vingerhoed is een klein, half bolvormig omhulsel dat over de vingertop kan worden geschoven. Het dient ter bescherming van de vingertop bij het werken met naalden bij het naaien of bij handwerk. Het vergemakkelijkt het door de stof of het leer heen drukken van de naald en beschermt de huid van de vinger.
Het oudst bekende voorwerp dat werd gebruikt om naalden door stof heen te drukken is de druksteen, die in de palm van de hand werd gehouden en waarmee naalden van been of ivoor door de stof heen werden gedrukt. Drukstenen werden in de late steentijd gebruikt. In Eilsleben (bij Maagdenburg) is een dergelijke druksteen gevonden van ongeveer 7000 jaar oud, met putjes zoals die ook in vingerhoeden voorkomen.
Metalen vingerhoeden werden pas gemaakt toen ook de naalden van staal werden gemaakt. De oudst bekende staalproductie vond in China plaats. De oudste vingerhoeden zijn ook in China gevonden en dateren uit de late Han-dynastie (ca.100-220). Deze hadden geen top en waren dus naairingen. De oudst bekende vingerhoeden die voorzien zijn van een top, zijn gemaakt in Afghanistan, waarschijnlijk door de Sassaniden (224-642). In Europa werd de vingerhoed pas in de negende tot twaalfde eeuw geïntroduceerd, in het byzantijnse gedeelte van Korinthe. Deze waren van het Chinese model en waarschijnlijk zijn ze via de zijderoute naar Europa gekomen. Gesloten vingerhoeden zijn aangetroffen in Spanje, voornamelijk in Andalusië. Deze vingerhoeden waren door de Moren gemaakt. Voor de bewering dat de oude Romeinen ook al vingerhoeden kenden bestaat geen enkel bewijs.
Pas in de 13de eeuw duiken de vingerhoedjes weer op in Europa. Hiervoor werden houten schildjes of leren lapjes gebruikt ter bescherming van de vinger tijdens het naaien. Van de metalen vingerhoed zijn verschillende typen. Vaak waren ze gemaakt van koper of messing. Eerst werden ze gegoten in mallen die gemaakt waren uit zand en veel klei. De mal bestond uit twee delen.Een deel was een plaat met kuiltjes en de andere uit bergjes deze schoof men in elkaar en werd de ruimte ertussen gevuld met koper. Als het afgekoeld was werd het los gehaald en werden de kuiltjes in de vingerhoed geslagen. In 1450 ging men gehamerde vingerhoedjes van een rond koperen plaatje produceren. Deze waren lichter dan de gegoten vingerhoeden. De 16de eeuw werd een nieuwe methode ontwikkeld. Men gebruikte messing en toen men ontdekte dat het soepel werd door het te verwarmen kon men makkelijker de hoedjes uit de messing plaatjes slaan. Vanaf de 17de eeuw worden de kuiltjes in de vingerhoed aangebracht met een wielstempel.Deze werd draaiend tegen de vingerhoed gedrukt. In de loop van de tijd zijn er verschillende methodes bedacht om de vingerhoed te maken. De materialen veranderden ook. Zo gebruikte men onder andere koper, messing, tin, ijzer en aluminium. In de 20ste eeuw werden er ook veel sier vingerhoeden gemaakt van porselein en plastic. Deze vingerhoed op de foto dateert uit begin van de vorige eeuw.
De productie van vingerhoeden was geconcentreerd in enkele steden. Internationaal gezien was Neurenberg het belangrijkst; in Nederland vond productie plaats in onder andere Amsterdam, Vianen en Schoonhoven. Bron: Wikipedia + Historisch Genootschap Wieringermeer