Maand: juni 2017

Solidus: Honorius 393 – 423 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: goud

Diameter: 21 mm

Gewicht: 4,43 gr

Voorzijde: Honorius naar rechts. Met mantel, kuras en pareldiadeem. Tekst: D N HONORI – VS P F AVG

Keerzijde: Keizer staand met standaard en Victoria op globe .linkervoet op gevangene. Tekst: VICTORI – A AVGGG / M-D// COMOB

Victoria: Foto

Muntplaats: Mediolanum (Milaan)

Referentie

Lit: Ric X 1206

Gedetermineerd door Numis

Flavius Honorius, geboren op 9 september 384 in Constantinopel als zoon van Theodosius I en Aelia Flacilla. Hij was heerser in het westen van het Romeinse Rijk, als medekeizer van zijn vader Theodosius van 393 tot 395 en als zelfstandig West-Romeins keizer van 395 tot 423. Nadat hij reeds in 386(!) voor de eerste maal tot consul benoemd was, werd hij op 23 januari 393 evenals zijn oudste broer Arcadius tot Augustus uitgeroepen. Eind 394 vertrouwde Theodosius op zijn sterfbed aan Honorius de regering over het westelijk rijk toe onder toezicht van de magister utriusque militiae Stilicho; hij resideerde tot 402 in Milaan, sindsdien in Ravenna, dat hij slechts zelden verliet. Hij huwde in 398 Stilichos dochter, Maria, die in het voorjaar van 408 stierf; hij hertrouwde met een andere dochter van Stilicho, Thermantia, van wie hij zich na de dood van haar vader (408) liet scheiden. Beide huwelijken bleven kinderloos. Honorius kon zich niet tot zelfstandig heerser ontwikkelen, omdat hij vrijwel volledig beheerst werd door zijn adviseurs Stilicho, Olympius en Constantius. De strijd tegen de Westgothen, die in 401 Rome veroverden en plunderden (onder Alarik) en zich vervolgens in Zuid-Galië vestigden, en tegen de overige Germanen, die vanaf 406 en masse de rijksgrenzen overschreden, liet hij geheel aan zijn veldheren over; Constantius elimineerde de tegenkeizers Constantijn III (411) en Iovinus (413), huwde tegen haar zijn de halfzuster van de keizer, Galla Placidia (417) en was in 421 enkele maanden Augustus en mederegent. Na de dood van Constantius (421) geraakte Honorius in onmin met Galla Placidia en zond haar in ballingschap. De verhoudingen tussen de westelijke en oostelijke rijkshelft, waarover van 395 to 408 Honorius’broer Arcadius keizer was, waren tot 408 zeer gespannen, later werden ze beter. Hij overleed op 15 augustus 423 in Ravenna op 38-jarige leeftijd.

Solidus: Valentinianus III 425 – 455 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: goud

Diameter: 21 mm

Gewicht: 4,46 gr

Voorzijde: Valentinianus naar rechts. Met mantel, kuras en rozettendiadeem. Tekst:  D N PLA VALENTI – NIANVS P F AVG.

Keerzijde: Keizer staand met lang kruis en Victoria op globe rechtervoet op mensenhoofd. Tekst: VICTOR – IA AVGGH / R-V// COMOB

Victoria Foto

Muntplaats: Ravenna

Referentie

Lit: Ric X 2018 (var. Met R-IA ipv RI-A )

Gedetermineerd door Numis

Flavius Placidus Valentinianus, bekend als Valentinianus III geboren in Ravenna op 2 juli 419. Hij was keizer van het West-Romeinse Rijk van 23 oktober 425 tot 16 maart 455. Hij was de zoon van Constantius III en Galla Placidia en werd, na reeds eerder door Honorius als zijn opvolger te zijn aangewezen, op vijfjarige leeftijd in 424 te Rome door Theodosius II tot Augustus van het Westen uitgeroepen. De regering lag echter vooral in handen van zijn tot Augusta verheven moeder en bekwame veldheren als Bonifatius en Aëtius. Ook na zijn huwelijk met Theodosius’ dochter Eudoxia bleef hun invloed sterk. Tijdens het bewind van de zwakke Valentinianus bezorgden vooral de Vandalen in Afrika en de Hunnen in Europa hem de grootste problemen. Ook het Westen, waar Aëtius in Spanje en Gallië met succes streed, maar Britannië in 442 moest worden opgegeven, bleef er echter niet van verschoond. Nog in 435 had Valentinianus aan de Vandalen bij verdrag woongebieden in Afrika afgestaan. Hiermee niet tevreden bezetten dezen in 439 Carthago, om daarna Sicilië te verwoesten en in 440 zelfs Italië te bedreigen. Toen het rijk in het noorden en oosten ook nog door Hunnen en Perzen werd bedreigd, sloot Valentinianus in 442 vrede met de Vandalenkoning Geiserik; hierbij kende hij hem opnieuw de bezette gebieden in de provincies Africa en Numidia toe, terwijl Geiserik zich tot jaarlijkse graanleveranties verplichtte en zijn zoon Hunerik als gijzelaar gaf, die zich met Valentinianus’ dochter Eudocis verloofde, zodat de rust aan dit front verzekerd was. Aan de Hunnen was reeds in 433/434 Pannonië toegevallen. Hernieuwde spanningen met hun leider Attila, die de hand van Valentinianus’ zuster Honoria en de helft van het westelijk rijk als vaderlijk erfdeel daarbij eiste, leidde na weigering tot een oorlog. Onder grote verwoestingen viel Attila in 451 Gallië binnen, waar Aëtius hem in een grote slag op de Catalaunische Velden tegemoet trad. Attila trok zich over de Rijn terug, maar viel in 452 Italië binnen, waar hij Aquileia bezette en de Povlakte verwoestte. Een voornaam gezantschap, waarvan ook Paus Leo deel uitmaakte, wist hem echter tot de aftocht te bewegen. De spoedige dood van Attila (453) versterkte de positie van Aëtius, zeer tot ongenoegen van zijn tegenstanders. Dezen wisten de keizer ertoe te brengen deze krachtige steunpilaar van zijn bewind met eigen hand uit de weg te ruimen (454). Spoedig daarna achterhaalde hemzelf echter eenzelfde lot: aanhangers van Aëtius vermoordden Valentinianus op 16 maart 455 op het Marsveld in Rome en maakten zo een einde aan de laatste dynastie van het westromeinse rijk. Valentinianus werd 35 jaar.

Solidus: Valentinianus II 375 – 392 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: goud

Diameter: 21 mm

Gewicht: 4,42 gr

Voorzijde: Valentinianus naar rechts. Met mantel, kuras en pareldiadeem. Tekst: D N VALENTINI – ANVS P F AVG

Keerzijde: 2 Keizers zittend. Frontaal. Houden samen globe vast. Daarachter Victoria. Tekst: VICTOR – IA AVGG / T-R// COM

Victoria Foto

Muntplaats. Treveri ( Trier)

Referentie

Lit: Ric IX. 90a

Gedetermineerd door Numis

Flavius Valentinianus, bekend als Valentinianus II, geboren in Treveri (het huidige Trier in 371  was West-Romeins keizer van 22 november 375 tot 15 mei 392. Hij was de zoon van keizer Valentinianus I en zijn tweede vrouw Iustina. Hij was de halfbroer van keizer Gratianus. Nadat op 17 november 375 keizer Valentinianus I was overleden riep het leger 5 dagen later diens vierjarige zoon Valentinianus II uit tot de nieuwe keizer. Dit was enigszins problematisch, aangezien Valentinianus’ oudere broer Gratianus al sinds 367 (mede)keizer was. Het leger weigerde echter zijn alleenheerschappij. Valentinianus, een zeer jonge keizer in een rijk dat er toch al niet goed voor stond, had weinig macht. Zijn moeder manipuleerde en bestuurde hem. Zijn positie werd verder ondermijnd toen in 383 Magnus Maximus, een legerleider in Britannia, in opstand kwam en Gratianus liet vermoorden. Om Maximus tegen te houden werd bisschop Ambrosius van Milaan erop uitgestuurd om te onderhandelen over vrede. Magister militum Bauto liet ondertussen de Alpenpassen versterken. Er werd een overeenkomst gesloten, zodat Maximus een min of meer legitieme keizer werd en grote delen van het westelijke rijk zou regeren. In 387 viel Maximus Italië echter binnen en moest Valentinianus de Oost-Romeinse keizer Theodosius I om hulp vragen. In 388 werd Maximus verslagen en was Valentinianus weer keizer over het hele westelijke rijk; in naam welteverstaan, want het was duidelijk dat Theodosius de echte macht had. Theodosius bleef tot 391 in het westen, waarna Arbogastes met het toezicht op Valentinianus belast werd. Deze beklaagde zich daarover bij Theodosius, die daar echter niet op inging. Op 15 mei 392 werd Valentinianus dood gevonden; waarschijnlijk heeft hij zelfmoord gepleegd. Valentinianus werd 21 jaar.

Solidus: Constantijn III 407 – 411 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: goud

Diameter: 21 mm

Gewicht: 4,49 gr

Voorzijde: Constantinus rechts. Met mantel, kuras en pareldiadeem. Tekst:  D N CONSTAN -TINVS P F AVG

Keerzijde: Keizer staand rechts. Met standaard en Victoria op globe. Linkervoet op gevangene. Tekst: VICTORIA – A AAVGGG / A-R// KONOB

Victoria Foto

Muntplaats. Arelate ( Arles )

Bijzonderheid: de manier waarop CONOB  geschreven is maakt deze munt zeer zeldzaam

Referentie

Lit: Ric X. 1521

Gedetermineerd door Numis

Constantinus III (Constantijn), Romeins tegenkeizer van 407 tot 411. Flavius Claudius Constantinus was een gewoon soldaat, afkomstig uit Britannië, en werd daar tijdens de verwarring in het West-Romeinse Rijk ten gevolge van Germaanse invallen in Gallië in 407 door het leger tot keizer uitgeroepen. Terstond stak Constantijn III met Britse troepen over naar het vasteland en beheerste weldra na een zege over de Vandalen geheel Gallië. Ofschoon de door Honorius uitgezonden troepenmacht hem in Valentia insloot, wist hij zich te handhaven. Nadat de belegeraars zich in 408 hadden teruggetrokken, vestigde Constantijn III zich in Arelate (Arles). Ook Spanje stelde zich aanvankelijk onder zijn gezag. Hier moest echter al spoedig een revolte onderdrukt worden; dit geschiedde door Constans II, de tot Caesar benoemde zoon van Constantijn III, en Gerontius. Hierop bedreigde Constantijn III Italië; Honorius was genoodzaakt Constantijn III in 409 als medekeizer te erkennen. Na Constans’ terugkeer uit Spanje riepen Gerontius en de troepen in Spanje, die vertoornd waren over de benoeming van Iustus tot Gerontius’ opvolger, een zekere Maximus tot keizer uit. Tegelijkertijd vielen op instigatie van Gerontius Vandalen, Sueben en Alanen opnieuw het rijk binnen en drongen zelfs tot in Spanje door. In 410 kreeg de tot Augustus verheven Constans de taak, Spanje te heroveren. Hierin slaagde hij niet. Gerontius drong Gallië binnen, waar hij in 411 Constans liet vermoorden, en sloeg het beleg om Arelate, waar echter het grootste deel van zijn leger overliep naar de inmiddels uit Italië aangekomen troepen van Honorius. Gerontius nam de vlucht, maar Honorius’ leger zette de belegering van Arelate voort. Weldra gaf Constantijn III alle tegenstand op. Samen met zijn zoon Julianus naar Honorius gezonden, werden beiden op diens bevel nog voor hun aankomst in Ravenna om het leven gebracht in september 411.

Solidus: Constantijn III 407 – 411 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: goud

Diameter: 22 mm

Gewicht: 4,48 gr

Voorzijde: Constantinus rechts. Met mantel, kuras en pareldiadeem. Tekst: D N CONSTAN -TINVS P F AVG

Keerzijde: Keizer staand rechts. Met standaard en Victoria op globe. Linkervoet op gevangene. Tekst: VICTORIA – A AAVGGG / A-R// TROBS

Victoria: Foto

Muntplaats. Treveri ( Trier )

Referentie

Lit: Ric X. 1514

Gedetermineerd door Numis

Constantinus III (Constantijn), Romeins tegenkeizer van 407 tot 411. Flavius Claudius Constantinus was een gewoon soldaat, afkomstig uit Britannië, en werd daar tijdens de verwarring in het West-Romeinse Rijk ten gevolge van Germaanse invallen in Gallië in 407 door het leger tot keizer uitgeroepen. Terstond stak Constantijn III met Britse troepen over naar het vasteland en beheerste weldra na een zege over de Vandalen geheel Gallië. Ofschoon de door Honorius uitgezonden troepenmacht hem in Valentia insloot, wist hij zich te handhaven. Nadat de belegeraars zich in 408 hadden teruggetrokken, vestigde Constantijn III zich in Arelate (Arles). Ook Spanje stelde zich aanvankelijk onder zijn gezag. Hier moest echter al spoedig een revolte onderdrukt worden; dit geschiedde door Constans II, de tot Caesar benoemde zoon van Constantijn III, en Gerontius. Hierop bedreigde Constantijn III Italië; Honorius was genoodzaakt Constantijn III in 409 als medekeizer te erkennen. Na Constans’ terugkeer uit Spanje riepen Gerontius en de troepen in Spanje, die vertoornd waren over de benoeming van Iustus tot Gerontius’ opvolger, een zekere Maximus tot keizer uit. Tegelijkertijd vielen op instigatie van Gerontius Vandalen, Sueben en Alanen opnieuw het rijk binnen en drongen zelfs tot in Spanje door. In 410 kreeg de tot Augustus verheven Constans de taak, Spanje te heroveren. Hierin slaagde hij niet. Gerontius drong Gallië binnen, waar hij in 411 Constans liet vermoorden, en sloeg het beleg om Arelate, waar echter het grootste deel van zijn leger overliep naar de inmiddels uit Italië aangekomen troepen van Honorius. Gerontius nam de vlucht, maar Honorius’ leger zette de belegering van Arelate voort. Weldra gaf Constantijn III alle tegenstand op. Samen met zijn zoon Julianus naar Honorius gezonden, werden beiden op diens bevel nog voor hun aankomst in Ravenna om het leven gebracht in september 411.

Solidus: Valentinianus II 375 – 392 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: goud

Diameter: 21 mm

Gewicht: 4, 42 gr

Voorzijde: Valentinianus. rechts. Met mantel, kuras en pareldiadeem. Tekst:  D N VALENTINI – ANVS P F AVG

Keerzijde: 2 Keizers zittend, frontaal. Houden samen globe vast. Daarachter Victoria. Tekst: VICTOR – IA AVGG / T-R// .COM

Victoria Foto

Muntplaats: Treveri ( Trier )

Referentie

Lit: Ric IX. 90a

Gedetermineerd door Numis

Flavius Valentinianus, bekend als Valentinianus II, geboren in Treveri (het huidige Trier in 371  was West-Romeins keizer van 22 november 375 tot 15 mei 392. Hij was de zoon van keizer Valentinianus I en zijn tweede vrouw Iustina. Hij was de halfbroer van keizer Gratianus. Nadat op 17 november 375 keizer Valentinianus I was overleden riep het leger 5 dagen later diens vierjarige zoon Valentinianus II uit tot de nieuwe keizer. Dit was enigszins problematisch, aangezien Valentinianus’ oudere broer Gratianus al sinds 367 (mede)keizer was. Het leger weigerde echter zijn alleenheerschappij. Valentinianus, een zeer jonge keizer in een rijk dat er toch al niet goed voor stond, had weinig macht. Zijn moeder manipuleerde en bestuurde hem. Zijn positie werd verder ondermijnd toen in 383 Magnus Maximus, een legerleider in Britannia, in opstand kwam en Gratianus liet vermoorden. Om Maximus tegen te houden werd bisschop Ambrosius van Milaan erop uitgestuurd om te onderhandelen over vrede. Magister militum Bauto liet ondertussen de Alpenpassen versterken. Er werd een overeenkomst gesloten, zodat Maximus een min of meer legitieme keizer werd en grote delen van het westelijke rijk zou regeren. In 387 viel Maximus Italië echter binnen en moest Valentinianus de Oost-Romeinse keizer Theodosius I om hulp vragen. In 388 werd Maximus verslagen en was Valentinianus weer keizer over het hele westelijke rijk; in naam welteverstaan, want het was duidelijk dat Theodosius de echte macht had. Theodosius bleef tot 391 in het westen, waarna Arbogastes met het toezicht op Valentinianus belast werd. Deze beklaagde zich daarover bij Theodosius, die daar echter niet op inging. Op 15 mei 392 werd Valentinianus dood gevonden; waarschijnlijk heeft hij zelfmoord gepleegd. Valentinianus werd 21 jaar.

Solidus: Constantijn III 407 – 411 n.Chr.

Gevonden door Mark Volleberg

Materiaal: goud

Diameter: 22 mm

Gewicht: 4,47 gr

Voorzijde: Constantinus rechts. Met mantel, kuras en pareldiadeem. Tekst: D N CONSTAN -TINVS P F AVG.

Keerzijde: Keizer staand rechts. Met standaard en Victoria op globe. Linkervoet op gevangene. Tekst: VICTORIA – A AAVGGG //TROBS

Victoria Foto

Muntplaats. Treveri ( Trier )

Referentie

Lit: Ric X. 1514

Gedetermineerd door Numis

Constantinus III (Constantijn), Romeins tegenkeizer van 407 tot 411. Flavius Claudius Constantinus was een gewoon soldaat, afkomstig uit Britannië, en werd daar tijdens de verwarring in het West-Romeinse Rijk ten gevolge van Germaanse invallen in Gallië in 407 door het leger tot keizer uitgeroepen. Terstond stak Constantijn III met Britse troepen over naar het vasteland en beheerste weldra na een zege over de Vandalen geheel Gallië. Ofschoon de door Honorius uitgezonden troepenmacht hem in Valentia insloot, wist hij zich te handhaven. Nadat de belegeraars zich in 408 hadden teruggetrokken, vestigde Constantijn III zich in Arelate (Arles). Ook Spanje stelde zich aanvankelijk onder zijn gezag. Hier moest echter al spoedig een revolte onderdrukt worden; dit geschiedde door Constans II, de tot Caesar benoemde zoon van Constantijn III, en Gerontius. Hierop bedreigde Constantijn III Italië; Honorius was genoodzaakt Constantijn III in 409 als medekeizer te erkennen. Na Constans’ terugkeer uit Spanje riepen Gerontius en de troepen in Spanje, die vertoornd waren over de benoeming van Iustus tot Gerontius’ opvolger, een zekere Maximus tot keizer uit. Tegelijkertijd vielen op instigatie van Gerontius Vandalen, Sueben en Alanen opnieuw het rijk binnen en drongen zelfs tot in Spanje door. In 410 kreeg de tot Augustus verheven Constans de taak, Spanje te heroveren. Hierin slaagde hij niet. Gerontius drong Gallië binnen, waar hij in 411 Constans liet vermoorden, en sloeg het beleg om Arelate, waar echter het grootste deel van zijn leger overliep naar de inmiddels uit Italië aangekomen troepen van Honorius. Gerontius nam de vlucht, maar Honorius’ leger zette de belegering van Arelate voort. Weldra gaf Constantijn III alle tegenstand op. Samen met zijn zoon Julianus naar Honorius gezonden, werden beiden op diens bevel nog voor hun aankomst in Ravenna om het leven gebracht in september 411.

Æ Antoninianus: Tetricus I 270 – 273 n.Chr.

Gevonden door Luc Wijnants

Materiaal: brons

Diameter: 14 – 16 mm

Gewicht: ?

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon naar rechts. Tekst: IMP C TETRICVS PF AVG

Keerzijde: Pax, staande naar links met in de rechterhand een olijftak en in de linkerhand een scepter

Variant van RIC 100 ( geen ster in linkerveld ): Appleshaw hoard 435; RIC V-2

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Gaius Pius Esuvius Tetricus, bekend als Tetricus I, was een keizer over het Gallische keizerrijk, een opstandig deel van het Romeinse keizerrijk, van lente 271 tot de herfst van 274 en was (samen met zijn zoon Tetricus II) de laatste die regeerde over het separatistische Gallische keizerrijk. Tetricus was een senator die in een adellijke familie van Gallische afkomst werd geboren. Hij werd in 270 tot de bestuurlijke positie van praeses provinciae (provinciale gouverneur) van Gallia Aquitania benoemd. Een functie die hij op het tijdstip van de moord op Victorinus (begin 271) nog steeds bekleedde. Vanuit de hoofdstad Colonia Claudia Ara Agrippinensium slaagde Victorinus’ moeder, Victoria er in om de politieke situatie na de dood van haar zoon in haar greep te krijgen. Door haar invloed als moeder van de dode keizer (en een grote hoeveelheid geld) wist zij het Gallisch keizerlijke leger in het voorjaar van 271 ervan te overtuigen om de afwezige Tetricus tot keizer uit te roepen. Tetricus stemde in Burdigala in met de nominatie door het leger en nam het keizersschap van het Gallische keizerrijk op zich. Tetricus was 3 maal consul, voor het laatst vanaf 1 januari 274, toen samen met zijn zoon, die hij in 273 tot Caesar had benoemd. Tetricus en zijn zoon vierden hun gezamenlijke consulaat op 1 januari 274. Daarna marcheerden zij met het Gallische keizerlijke regel vanuit de hoofdstad Augusta Treverorum zuidwaarts om Aurelianus, die optrok naar Noord-Gallië te ontmoeten. De beslissende slag vond eind februari 274, in de buurt van Catalaunum plaats. Daar werd het Gallisch keizerlijke leger vernietigend verslagen, een gebeurtenis die werd herinnerd als de Catalaunische catastrofe. Zowel Tetricus I als zijn zoon gaven zich over aan keizer Aurelianus. Latere keizerlijke propaganda verklaarde dat Tetricus in ruil voor hun beider leven al eerder had afgesproken om zich aan Aurelianus over te geven, maar de prijs hiervoor was het verraad van zijn leger nog vóór de strijd had plaatsgevonde. Het Gallische leger zou de strijd zelfs na da kennisgeving van Tetricus’ verraad nog hebben voortgezet. Men zegt dat Tetricus in zijn brief aan Aurelianus Vergilius citeerde: “eripe me his, invicte, malis” (“red mij onverslagen uit deze problemen”). In 274 maakte keizer Aurelianus een einde aan het opstandige rijk: in de slag bij Catalaunum werd in de herfst van 274 het Gallisch keizerlijke leger verslagen. Tetricus en zijn zoon gaven zich over en het rijk hield op te bestaan. Beiden werden meegevoerd in Aurelianus’ triomftocht, maar werden gespaard en stierven pas veel later in relatieve rust. Tetricus werd later nog gouverneur van Lucania en stierf op hoge leeftijd; zijn zoon werd een gevierd senator.

Leuven: Denier ca. 1268 – 1294

Gevonden door Kristof Bruyndonckx

Materiaal: zilver

Diameter: 11 mm

Gewicht: 0,45 gr

Voorzijde: Een klimmende Brabantse leeuw naar links gewend. De staart naar binnen gekeerd, in het midden van de staart puntjes of lijntjes die een rozet vormen.

Keerzijde: Lang gevoet glad kruis, met in de kwartieren de letters I/D/V/X in wijzerzin.

Datum: z.j. ca. 1282 – 1287

Slagplaats: Leuven

Jan I van Brabant

Lit: Aimé Haeck 3.11a/40a

Gedetermineerd door Paul Callewaert