Voorzijde: Hoofd van Willem II naar links. Tekst: WILLEM II KONING DER NED.G.H.V.L. SCHOUBERG ( in de halsafsnede )
Keerzijde: 2 Samengebonden eikentakken met daartussen 25 CENTS 1848
Ontwerper: Johannes Petrus Schouwberg
Muntmeesterteken: ( H.A. van den Wall Bake 1846 – 1874 )
Muntteken:
Slagplaats: Utrecht
Slagaantal: Deze munt heeft een oplage van 10.730.203. Deze oplage is verdeeld in munten met een punt achter het jaartal en munten zonder punt achter het jaartal. De exacte verdeling hiervan is onbekend.
Het Agnus Dei maakt deel uit van het ordinarium van de mis. Het is een gebed dat stamt uit de oud-Joodse tijd van de sacramentele opofferingen. Het Agnus Dei of het Lam Gods wordt gezongen terwijl de priester het heilig brood breekt en de vermenging plaatsvindt: de priester laat een deeltje van de hostie in de kelk vallen. Het Agnus Dei werd altijd gezongen en schijnt voor het eerst geïntroduceerd te zijn tijdens een mis door Paus Sergius I (687-701). De tekst van het Agnus Dei, die gebaseerd is op Johannes 1:29 waarin Johannes de Doper Jezus aanwijst als het Lam Gods
Voorzijde: Gelauwerd hoofd van Augustus naar rechts. Tekst: CAESAR AVGVSTVS – DIVI F PATER PATRIAE
Keerzijde: Gaius en Lucius staande naar voor, elk met een hand rustend op een rond schild en speer. Bovenaan in het veld een simpulum en een lituus met X. Tekst: AVGVSTI F COS DESIG PRINC IVVENT, in de afsnede: C L CAESARES
Gaius en Lucius
Slagplaats: Lyon
Lit: RIC 211; BMC 537; RSC 43a
Gedetermineerd op facebook
Augustus, de keizer der keizers. Geboren in Rome als Gaius Octavianus op 23 september 63 v.Chr. Was Romeins keizer van 27 v.Chr. tot 14 n.Chr. In 27 v.Chr. verleende de senaat hem de titel Augustus. Hij was de achterneef van Julius Caesar. Na de moord op Caesar nam hij het op tegen Brutus en Pompeus, met de hulp van Marcus Antonius en Lepidus. Dit verbond heette het Tweede Triumviraat, dat in 43 v.Chr. werd gesticht tussen Octavianus, Marcus Antonius en Lepidus. Dit hield niet stand, Lepidus werd later uit zijn ambt gezet en Marcus Antonius verslagen waarna hij met Cleopatra zelfmoord pleegde. Augustus zou het rijk 40 jaar lang met veel succes besturen in goede harmonie met de senaat. Hij overleed in Nola op 19 augustus 14 n.Chr. aan diarree, in het bijzijn van zijn vrouw Livia.
Voorzijde: Gelauwerd hoofd Hadrianus naar rechts. Tekst: IMP CAESAR TRAIAN HADRIANVS AVG
Keerzijde: Concordia zittend naar links op rugloze stoel, linkerelleboog rustend op beeld van Spes en in de rechterhand een patera ( drinkbeker ). Onder de stoel een cornucopiae. Tekst: PM TR P COS III, in de afsnede CONCORD
Slagplaats: Rome
Lit: RIC 118b; RSC 255a
Gedetermineerd op facebook
Hadrianus ( Publius Aelius Hadrianus ) werd op 24 januari 76 geboren te Italica in Zuid-Italië. Hij was Romeins keizer van 117 – 138. Hadrianus was een neef van keizer Trajanus. Vlak voor diens dood wees hij Hadrianus aan als zijn opvolger. Hij was humanist en had een liefde voor de Griekse cultuur. Hij bouwde onder andere de muur van Hadrianus in Britannia en versterkte de positie van het Romeinse Rijk en trok zich zelf terug uit enkele gebieden (Armenia, Mesopotamië) om de verdediging makkelijker te maken. Hij was openlijk homoseksueel en liet zelfs munten van zijn geliefde Antinous slaan, die hij na diens dood vergoddelijkte. Zijn opvolger Aelius stierf te snel, waarna hij Antoninus Pius adopteerde. Kort daarna overleed hij op 10 juli 138 te Baiae op 62-jarige leeftijd.
Voorzijde: Gekroond Spaans wapenschild van de aartshertogen, aan weerszijden van het wapenschild staat een punt en om het geheel loopt een gedeeltelijke binnen cirkel. Tekst: ALBERTVS. ET. ELISA. D:G (of variant). Voluit: Albertus et Elisabeth Dei gratia, en betekent: Albertus en Elisabeth, bij Gods gratie (vervolg op de keerzijde).
1: Hongarije: in rood 3 zilveren balken. 2: Bohemen: in rood een zilveren leeuw. 3: Castilië: in rood een gouden kasteel, blauw gesloten en verlicht. 4: Leon: in zilver een goud gekroonde purperen leeuw. 5: Aragon: in goud vier rode palen. 6: Sicilië: schuingevierendeeld met in de bovenste en onderste halve ruit in goud 4 rode palen (Aragon), in de twee halve zijruiten in zilver een zwarte adelaar (Hohenstaufen). 7: Portugal: in zilver 5 blauwe schildjes (geplaatst 1.3.1) beladen met 5 pesanten van zilver (geplaatst 2.1.2). Een rode schildzoom beladen met 7 gouden kastelen (quinas). 8: Oostenrijk: in rood met een zilveren dwarsbalk. 9: Nieuw Bourgondië: blauw met gouden lelies, een schildzoom geblokt van rood en zilver. 10: Oud Bourgondië: geschuinbalkt van goud en blauw van zes stukken en rood omzoomd. 11: Brabant: in zwart een gouden leeuw, rood getongd. 12: Vlaanderen: in goud een zwarte leeuw, rood getongd. 13: Tirol (in zilver een rode adelaar, gekroond, gebekt, en gepoot van goud. De vleugels beladen met twee gouden klaverbladstengels.
Keerzijde: Gekroond en scheef geplaatst stokkenkruis waarop het wapenschild van Roermond ligt. Onder aan het kruis hangt de keten van de orde van het gulden vlies en aan weerszijden van het kruis staat het jaartal. Tekst: ARCHID. AVST. DVC. GEL (of variant). Voluit: archiduces Austria duces Gelriæ, en betekent: aartshertogen van Oostenrijk en hertogen van Gelderland.
Wapen van Roermond
Muntmeesters: Johan en Matthijs van Nederhoven 1605 – 1618
Muntteken:
Slagplaats: Roermond
Voorschrift: instructie van september 1605. Oorspronkelijk 51 stuks uit een mark is ca. 4,82 gram per stuk. In 1606 gewijzigd naar 64 uit een mark, is ca. 3,84 gram per stuk.
Op 30 juni 1607 verscheen een plakkaat waarin de duiten en oorden van Maastricht, den Bosch en Roermond alleen gangbaar werden verklaard in de stad van uitgifte en hun directe omgeving. Op 29 oktober 1609 werd dit plakkaat nog eens herhaald en ontving de stad een schrijven met dezelfde datum van de aartshertogen: “Alzoe wy by onse brieven van placcate gedateert op huyden verboden hebben den loop ende vuytgeven van de copere munte by ulieden doen slaeghen met onsen consente, in andere plaetsen ende steden van onder ulieden schependom tot gerieve van de gemeynte aldaar, ende dat tot dien eynde de ghene die alreede zyn geslagen meer dan genoech zyn. Soe is onsen wille dat ghy van nu voirtaen gheen meerdere quantiteyt en doet munten, totter tyt toe dat wy van als naerder onderricht zynde daerop sullen gheven ander ordre”. Roermond heeft dit schrijven naast zich neergelegd want er bestaan duiten van 1610 en 1611 en oorden van 1610, 1611 en 1612. Op 30 september 1610 verscheen wederom een plakkaat dat de omloop van het kleingeld van Maastricht, den Bosch en Roermond regelde.
Van Gelder schreef dat de stad Roermond door haar ligging in het oosten van de Spaanse Nederlanden een wat afwijkende monetaire situatie had. De gewone Zuid-Nederlandse munten pasten niet in het geldverkeer van Roermond en Spaans Gelre. De plaatselijke stuiver en duit hadden in Spaans Gelre een lagere waarde dan in Brabant en Vlaanderen. Dit kwam door de invloed van het geld uit het aangrenzende bisdom Luik en uit de Duitse staten van het Rijnland. Hij schrijft verder dat vanwege deze situatie oogluikend werd toegestaan dat Roermond zijn duiten en oorden volgens een lagere muntvoet mocht slaan. Dit zou ook gebeuren te Maastricht en den Bosch. Uit het artikel van de Meyer over de munten van Roermond blijkt dit echter niet. Volgens zijn gegevens werden zij wel degelijk volgens de muntvoet van de aartshertogen geslagen. Volgens onderstaande overzicht, samengesteld mede dankzij de wegingen van een Roermond verzamelaar, zijn de oorden wel degelijk op het normale gewicht van de aartshertogen geslagen.
Dankzij dezelfde verzamelaar zijn ook enkele varianten bekend geworden. Zo bestaat er een oord uit 1609 met het muntteken leeuwtje i.p.v. het muntteken lelie en een exemplaar met alleen een punt. Ook komen er exemplaren voor met een mislukte lelie of een grote lelie met wat extra streepjes.
Voorzijde: Klimmende leeuw met geheven zwaard en wapenschild van Bouillon. Tekst: ( Rozetje ❀ ) MAXIM • HENRI • D • G • ARCHIE • COL • Voluit: MAXIMILIANUS HENRICUS DEI GRATIA ARCHIEPISCOPUS COLONIAE. Wat betekent: Maximiliaan Henricus, bij Gods gratie, aartsbisschop van Keulen
Keerzijde: Gekroond wapenschild van Beieren met in het centrum het wapenschild van Bouillon, gelegen op een Bourgondisch kruis met aan beide zijde het jaartal 16 / 56. Tekst: EPS ET • PRI NC • LEO • ET • S • BV DVX .Voluit: EPISCOPUS ET PRINCEPS LEODIENSIS ET STABVLENSIS BVLLONIENSIS DUX. Wat betekent: Prins – bisschop van Luik en Stavelot, Hertog van Bouillon.
( H.A. van den Wall Bake 1846 – 1874 )
Albert – Desiré ( 1855 – 1879 )
Ernest Jean-Baptiste Dumas ( 1860-1867 )
