Categorie: Spinsteen

Eén van de oudste methoden voor het in elkaar draaien van vezels of haar tot een draad is het werken met een handspindel. De spindel bestaat uit een stokje met een lengte van vijftien tot dertig cm, dat meestal in het midden is dan aan de uiteinden, en een spinsteentje. Door het steentje loop een zich naar boven toe verwijdende opening; waarin het spinhoutje wordt vastgeschoven op circa drie cm van het einde. Voor het vormen van de draad wordt het spinhoutje, waar aan de bovenzijde een plukje wol of vlas bevestigd zit, met duim en wijsvinger tot rotatie gebracht: het spinsteentje dient daarbij aks vliegwiel. Dit proces wordt twisten genoemd. De draad kon zowel naar links als naar rechts getwist worden. Naast enkelvoudige draden kwamen samengestelde draden voor, die een dikker en sterker garen vormen. Het in elkaar draaien van twee of meer enkelvoudige draden tot samengestelde heet het twijnen, wat net als het twisten naar links of rechts gedaan werd. De handspindel is tot na de middeleeuwen in gebruik gebleven. In de 16e en de 17e eeuw wordt de handspindel gaandeweg vervangen door het spinnewiel; soms worden beide naast elkaar gebruikt afhankelijk van de soort draad die gesponnen moet worden. Op het schilderij ‘ Oude vrouw bij het appelschillen van Nicolaes Maes te Berlijn staan een spinnewiel en spinsteentje afgebeeld.
Een typologische ontwikkeling van gevonden steentjes naar vorm en materiaal is niet vast te stellen. Zowel uit de eeuwen vóór als ne Christus zijn spinsteentjes van onder andere aardewerk, pijpaarde, been, glas, steen en lood over; de steentjes zijn
ellipsvormig, vlak, rond of conisch van vorm. Het oppervlak is soms geribd.
Bron: Opgravingen in Amsterdam