©Metaaldetectie Vlaanderen vzw – Metal Detection Flanders – Détection de métaux Flandre
Database van Metaaldetectie Vlaanderen vzw. Elk stukje metaal heeft een verhaal.
De oprichting van de munt
Enige maanden voor de afkondiging van het muntplakkaat van Leicester in 1586 probeerden de Westfriese steden bij de Staten-Generaal toestemming te krijgen voor de oprichting van een munthuis. Zij zonden de pensionaris van Enkhuizen, Dr. François Maelson, naar den Haag om goedkeuring te verkrijgen voor hun plannen. Zijn reis was tevergeefs omdat de Staten-Generaal niet van plan waren een tweede munthuis in Holland toe te staan. Vervolgens werd op 4 augustus 1586 een nieuwe muntwetgeving van kracht die bekend werd gemaakt in de vorm van een plakkaat. Dit nieuwe muntplakkaat wordt wel het muntplakkaat van Leicester genoemd. In dit plakkaat werd nog eens duidelijk gemaakt dat in Holland en West-Friesland samen maar een munt actief mocht zijn. Toch is de Westfriese munt er gekomen. Dit laat wel zien dat de Staten-Generaal en de Staten van Holland in de begintijd nog geen al te grote kracht en invloed hadden ten opzichte van grote en belangrijke (handels)steden.
De afgevaardigden van Alkmaar, de hoofdstad van het noorderkwartier, vonden dat de nieuw op te richten munt in hun plaats gevestigd zou moeten worden. De gecommitteerde raden van West-Friesland zetelden echter in Hoorn en vonden dat daar de munt gevestigd moest worden. Er werd dan ook op 8 augustus 1586 besloten dat de munt voor drie jaar naar Hoorn zou gaan en daarna om beurten drie jaar naar Alkmaar en Enkhuizen. Diezelfde dag nog werd Balthasar Weijntges, toen nog muntmeester in Overijssel, aangenomen als nieuwe muntmeester van West-Friesland. Reeds in 1587 sloten Hoorn, Enkhuizen en Medemblik een heimelijke overeenkomst tot samenwerking “ten eeuwigen dagen”. Er werd afgesproken om het munthuis kost wat kost te beschermen en de muntslag voor West-Friesland veilig te stellen. In augustus 1589 zou het munthuis verplaatst moeten worden naar Alkmaar. Toen deze datum steeds dichter bij kwam begonnen de drie Westfriese steden in maart 1589 een smerig politiek spel. Achterliggende gedachte was om het munthuis in West-Friesland te houden. In de vergadering van de gecommitteerde raden opperden zij een voorstel om het aantal leden van het college terug te brengen tot vijf. Als reden hiervoor gaven zij kostenbesparing op. Volgens hun voorstel zouden Alkmaar, Hoorn, Enkhuizen en Medemblik ieder één lid hebben, en de steden Edam en Monnickendam samen één lid (Purmerend had volgens de Westfriese steden helemaal geen recht om aan het college deel te nemen). Het eigenlijke doel van dit voorstel was om de invloed van Alkmaar (en de andere steden) te verminderen. Na een drie jaar durend politiek steekspel werd in juli 1591 een akkoord bereikt waarbij de drie Westfriese steden een meerderheid verkregen in het college van gecommitteerde raden waardoor Alkmaar in de kwestie om de munt geheel buitenspel kwam te staan. Gedurende het gekibbel over de Westfriese munt probeerde Alkmaar nog toestemming te krijgen om een munthuis te openen ten behoeve van de Groninger ommelanden maar ook dat liep voor Alkmaar op niets uit.
De munthuizen
De stad Hoorn heeft de munt sinds de oprichting in 1586 tot en met 1603 binnen haar poorten gehouden. Zij was daar gevestigd in de gebouwen van het St. Catharinen klooster. De straat zou later de Muntstraat gaan heten. Pas in 1603 verhuisde de munt naar Enkhuizen. Zij werd hier gevestigd in een pand aan de oude Westerstraat 125 tegenover de Sint Gomarus of Westerkerk. Vóór die tijd was deze woning sinds 1425 toegewezen geweest aan de biechtvader voor de nonnen van de nabijgelegen vrouwenkloosters. De munt moest het gebouw delen met de Heren van Admiraliteit. Enkele jaren later, in 1611, werd het pand geheel ingericht ten behoeve van de munt omdat deze regelmatig in Enkhuizen zou gaan terugkeren. Vanaf 1619 ging de munt per toerbeurt naar Hoorn en Enkhuizen.
Medemblik was de kleinste en minst belangrijke stad van de drie Westfriese muntsteden. Dit is in het verleden niet altijd zo geweest. Medemblik is de oudste stad van de drie (stadsrechten in 1288). Er wordt zelfs al van een munt te Medemblik gesproken in een brief van 26 juni 985. Koning Otto III schonk graaf Ansfried in dat jaar een aandeel in de opbrengsten uit de munt te Medemblik. Er zijn uit deze periode echter nog geen munten terug gevonden waarvan vaststaat dat zij te Medemblik zijn geslagen3. Anders is dit met de penningen of kopjes van Floris V uit de periode 1290-1296. Er bestaan typen met op de keerzijde duidelijk de plaats van herkomst: MONE MEDEMBLEC. Dit is tevens de laatste Middeleeuwse muntslag welke bekend is te Medemblik. Bijna 400 jaar later kreeg de stad weer een munthuis binnen haar muren. Ondanks gemaakte afspraken met Hoorn en Enkhuizen kreeg Medemblik het munthuis pas voor het eerst in 1655. Ter gelegenheid hiervan kreeg Jan Jansz. de Zee, zoon van de burgemeester, de eer om de eerste rijksdaalder te slaan. In de stad herinnert alleen de naam Muntstraat nog aan het munthuis dat hier gevestigd moet zijn geweest. In 1665 werd besloten dat de munt om de tien jaar van stad zou wisselen. Het munthuis heeft op deze wijze tot 1 mei 1796 geproduceerd als munt van West-Friesland. Na die datum werd zij een tweede Hollandse munt die produceerde voor de Bataafse republiek. In 1809 tenslotte werd de munt definitief gesloten en de inventaris werd publiekelijk verkocht.
De vestigingsplaatsen van de munt
De Westfriese muntslag vond om toerbeurt plaats in Hoorn, Enkhuizen en Medemblik.
Bron: duiten.nl
Gevonden door Peter Peeters
Materiaal: koper
Diameter: 22 mm
Gewicht: 3 gr
Voorzijde: Gekroond wapenschild van West-Friesland met de twee gaande leeuwen boven elkaar. De leeuwen hebben hun kop tot de kijker gericht.
Keerzijde: Gekroond wapenschild van West-Friesland met de twee gaande leeuwen boven elkaar. De leeuwen hebben hun kop tot de kijker gericht.
Wapen van West-Friesland
Gedetermineerd door rimidi
Gevonden door Friso Langen
Materiaal: koper
Diameter: ?
Gewicht:?
Voorzijde: Een tulpenkrans met daarin de tekst WEST FRISIAE in twee regels met daaronder het jaartal 1660.
Keerzijde: Gekroond wapenschild met het wapen van West-Friesland ( twee boven elkaar geplaatste gaande leeuwen ). De leeuwen hebben hun kop ‘en face’ gericht, dat is tot de kijker gericht. Tekst: DEVS. FORTI. ET. SP. NOS (of variant). Voluit: Deus fortitudo et spes nostra, wat betekent: God is onze hoop en kracht.
Wapen van West-Friesland
Muntmeester: Gerrit van Romondt 1652 – 1680
Muntmeesterteken: Rozet/bloem ❀
Slagplaats: Hoorn
Wettelijk voorschrift: resolutie Gedeputeerden van de drie Westfriese steden van 20 maart 1658. Uit een mark werks 120 stuks is ca. 2,05 gram per stuk. Remedie 4 stuks per mark.
Het jaartal 1660 is bekend met een klop van de stad Meurs (Duitsland). Afgebeeld in muntkoerier 1993 nr.11 blz.35 (exemplaar VCCI 43). Van het jaartal 1663 bestaan er exemplaren die wat kleiner zijn dan normaal. Of het hier een halve duit betreft zoals in veel literatuur wordt verondersteld is hoogst onwaarschijnlijk. Uit eigen waarneming hebben de duiten van 1663 een diameter tussen de 18 en 21 mm. Het gewicht van deze duiten ligt tussen de 1,5 en 1,8 gram. Het is waarschijnlijker om aan te nemen dat er muntplaatjes aangepast zijn aan een wat kleiner uitgevallen stempel van 1663. De muntplaatjes zijn kleiner uitgevallen maar wegen even zwaar als alle andere duiten. Later heeft men deze klein uitgevallen duiten ge‹nterpreteerd als halve duit. De duit 1664 zou in het bezit zijn van Teylers museum te Haarlem maar na een inzage in de collectie blijkt dit een verkeerd gelezen exemplaar van 1604 te zijn met slijtage bij het cijfer 0. Dit jaartal is dan ook komen te vervallen. In veilingcatalogus 12 van Karel de Geus werd onder nummer 89 een duit 1669 aangeboden. Dit is met grote zekerheid een duit 1660 met een stempelbreuk. De breuk laat het jaartal voorkomen als 1669. Een deel van de breuk zet zich voort in de tulpkrans. Duiten van dit type met de tekst WEST FALIAE zijn geslagen te Reckheim.
Een aantekening in het resolutieboek van de gedeputeerden van Hoorn de dato 1 juli 1661 vermeldt dat er sinds 1658 ca. 20.026 mark aan duiten is geslagen. Vanwege de slapte in het muntbedrijf werd er op 7 april 1663 toestemming gegeven om voor 10.000 mark duiten te mogen slaan. De bekende oplage cijfers van de duiten worden dan uitgaande van de volledige remedie als volgt:
1658-1659-1660 20.026 mark – is ca. 2.483.224 stuks (inclusief type met de drie wapentjes).
1663-1664 10.000 mark – is ca. 1.240.000 stuks.
In eerdere plakkaten van de Staten van Holland en West-Friesland werden vreemde en vervalste duiten steeds verboden verklaard. Op 20 september 1679 verscheen echter een plakkaat waarin diverse munten, waartegen eerst steeds fel geageerd was, nu toegelaten werden tegen gereduceerde koersen. Opvallend is dat in dit plakkaat nu de koperen duiten van het bisdom Luik, Reckheim, Roermond alsmede die van andere plaatsen buiten de Nederlandse provincies getolereerd werden als een halve duit. Het optreden tegen vreemde en vervalste duiten zal een onmogelijke opgave zijn geweest. Sinds 1627 waren te Holland geen duiten meer geslagen. Alleen West-Friesland sloeg in de jaren 1658-1663 duiten welke aantallen lang niet genoeg zullen zijn geweest om een groot gebied als Holland en West-Friesland samen te kunnen bevoorraden. Pas vanaf 1701 zouden Holland en West-Friesland opnieuw gaan beginnen om de duiten circulatie te saneren.
WES.58
Gedetermineerd door Eric Aerts
Gevonden door Riemer Heinen
Materiaal: koper
Diameter: 21,6 mm
Gewicht: 2,55 gr
Voorzijde: in vijf regels ★ mmt ★ / WEST / FRI / SIÆ / • 1720 •
Keerzijde: Gekroond wapenschild van een ander model met twee gaande leeuwen boven elkaar. De leeuwen hebben hun kop ‘en face’ gericht, dat is tot de kijker gericht. Het wapen is versierd met lauwertakken.
Wapen van West-Friesland
Muntmeester: Jan Knol 1715 – 1741
Muntmeesterteken: knolraap
Slagplaats: Medemblik
Voorschrift: resolutie Staten van Holland van 30 maart 1716. Uit een mark werks 75 á 76 stuks is ca. 3,24 gram per stuk. Over de aanmunting van duiten was geen sleischat verschuldigd.
1720 is geslagen te Medemblik, 1722 en 1723 te Hoorn en 1727 zou te Enkhuizen zijn geslagen. Van 1720 en 1723 bestaan exemplaren waarbij het cijfer 1 in het jaartal lijkt op een 7 (zie ook het exemplaar op de scan). Dit eerste cijfer is echter afwijkend van de echte 7 die anders is gevormd. Het gaat hier om een curieus gesneden cijfer 1, zie HIER enkele varianten van 1720 met verschillende cijfers 1 in het jaartal. In 1722 spraken Holland en West-Friesland af dat zij een tijdje geen duiten zouden slaan. Waarschijnlijk door een overschot aan duiten dat was ontstaan door een overvloedige aanmaak hiervan in de jaren daarvoor. Door deze afspraak werden in West-Friesland na 1723 voorlopig geen duiten meer geslagen. Er bestaan volgens PW echter duiten van 1727 dus zou West-Friesland zich niet geheel aan de afspraak hebben gehouden, ik heb dit jaartal echter nergens aangetroffen.
WES.129
Gedetermineerd door Eric Aerts
Gevonden door Jan Ooms
Materiaal: koper
Diameter: ?
Gewicht: ?
Voorzijde: Een tulpkrans met daarin de tekst WEST FRISIÆ in twee regels, daaronder het jaartal.
Keerzijde: Gekroond wapenschild met het wapen van West-Friesland. De leeuwen hebben hun kop ‘en face’ gericht, dat is tot de kijker gericht. Tekst: DEVS. FORTI. ET. SP. NOS (of variant). Dit is voluit: Deus fortitudo et spes nostra, en betekent: God is onze kracht en hoop.
Wapen van West-Friesland
Muntmeester: Hans Sweerts 1626 – 1631
Muntmeesterteken: (rozet) of (lelie). Vermelding van duiten bij de jaren 1626 en 1627 in zijn 1ste en enige muntbus (1626-1631 te Enkhuizen) ca. 3182560 stuks.
Slagplaats: Enkhuizen
Wettelijk voorschrift: instructie van de Staten van Holland en West-Friesland.
Besier vermeldt dat er 160! stuks uit de snede kwamen (160 uit een mark van 246,084 gram), wat een veel te licht gewicht oplevert van 1,538 gram per stuk. Mogelijk is dit een fout en wordt 116 uit de snede bedoeld wat een gewicht oplevert van ca. 2,12 gram.
De duit 1626 die bekend is met de tekst WEST FRISIA (dus zonder E achter FRISIA) is van een afwijkende uitvoering. Interessant is het laatste cijfer in het jaartal, het lijkt of de 6 over een 5 is gemaakt. Dit zou kunnen betekenen dat er een stempel reeds in 1625 gemaakt is welke nooit is gebruikt maar is aangepast naar 1626. Om hier zekerheid over te verkrijgen moeten er meerdere exemplaren bekend worden met een duidelijker laatste cijfer. De duit 1645 in koper (1,46 gram) is extreem zeldzaam, zij zijn o.a. bekend geworden door terug gevonden exemplaren in Sri Lanka (het voormalige Ceylon). De laatste tijd zijn mij drie exemplaren bekend geworden hier in Nederland. Door de zeldzaamheid is het aannemelijk dat de complete oplage (in het geheim?) is verscheept naar Ceylon en delen van India. Alleen enkele exemplaren en wat zilveren afslagen zijn in Nederland achtergebleven.
WES.40
Gedetermineerd door Jan Ooms
Gevonden door Filip Behiels
Materiaal: koper
Diameter: 21,1 mm
Gewicht: 2,63 gr
Voorzijde: • ✿ • daaronder WEST FRI SIA in drie regels en het jaartal.
Keerzijde: Gekroond wapenschild met twee gaande leeuwen boven elkaar. De leeuwen hebben hun kop ‘en face’ gericht, dat is tot de kijker gericht. Het wapen is aan beide zijden versierd met lauwertakken.
Wapen van West-Friesland
Muntmeester: Pieter Buysken
Slagplaats: Medemblik
Voorschrift: resolutie Staten van Holland van 30 maart 1716. Uit een mark werks 75 á 76 stuks is ca. 3,24 gram per stuk. Over de aanmunting van duiten was geen sleischat verschuldigd.
Voor de aanmaak van deze duiten is het volgende koper aangekocht: op 31-08-1779, van koper handelaar Johan Hessels te Apeldoorn 35325 pond Veluwse duitplaten. Dit koper is verdeeld over de munthuizen van Holland en West-Friesland. Van dit koper is 12166 pond naar Medemblik gegaan waarbij tijdens het munten 78 pond verloren ging (zie voor bron en info de voetnoot bij WES.130). Bij benadering zijn ca. 1.643.968 stuks duiten geslagen waarvoor 20 paar stempels is gebruikt. Recent is de jaartalwijziging 1780/79 bekend geworden. Waarschijnlijk heeft de muntmeester gedacht dat hij de aanmunting van duiten nog in het jaar 1779 kon beginnen. Het koper voor de aanmunting van nieuwe duiten werd ook reeds op 31 augustus 1779 besteld. Hij heeft de stempelsnijder opdracht gegeven om stempels te snijden maar om onduidelijke redenen is het in 1779 niet tot aanmunting gekomen. Vervolgens zijn de stempels die het jaar 1779 droegen omgewerkt tot het jaartal 1780. Delen van het oude jaartal zijn echter zichtbaar gebleven. Met dank aan de ontdekker van deze jaartal wijziging (Marco) en aan de bijdragen van de leden op het munten en bodemvondsten forum. In 1780 is men blijkbaar van de ouderwetse Romeinse I in het jaartal afgestapt en is men overgegaan op de Arabische 1. De exemplaren met een Romeinse I en een rechte 7 in het jaartal zijn dan ook zeldzamer. Vervolgens is men overgegaan op een gekrulde 7 en een Arabische 1 in het jaartal. Men is zelfs zo ver gegaan dat reeds voltooide stempels met een Romeinse I zijn omgewerkt tot een Arabische 1. Bij veel exemplaren zijn nog sporen te zien van de Romeinse I onder de Arabische 1, exemplaren zonder deze sporen zijn zelfs zeldzamer. Op DIT exemplaar is goed te zien dat ook de oude rechte 7 is weggewerkt onder een gekruld cijfer 7.
WES.135
Gedetermineerd door Eric Aerts
Gevonden door Mark Volleberg
Materiaal: koper
Diameter: 22 mm
Gewicht: 1,69 gr
Voorzijde: De drie stadswapens van de drie Westfriese muntsteden. Het wapen met de hoorn van Hoorn, het wapen met de drie haringen van Enkhuizen en het wapen met de verticale balkjes van Medemblik. Tekst: WEST FRISIA 1658
Keerzijde: Gekroond wapenschild met het wapen van West-Friesland. De leeuwen hebben hun kop ‘en face’ gericht, dat is tot de kijker gericht. Tekst: DEVS. FORTI. ET. SP. NOS (of variant). Voluit: Deus fortitudo et spes nostra, wat betekent: God is onze kracht en hoop.
Wapen van West Friesland
Muntmeester: Gerrit van Romondt
Muntmeesterteken: bloem/rozet ❀. Op deze munt geen van beide. In zijn muntbus wordt geen vermelding gemaakt van duiten.
Slagplaats: Medemblik ( 1655-1661 )
Zeldzaam exemplaartje ! In 1655 kreeg de stad Medemblik eindelijk de Westfriese munt binnen haar poorten. Op 8 februari 1656 diende muntmeester Gerrit van Romondt een verzoek in om er duiten te mogen slaan. Op 20 maart 1658 kreeg hij toestemming om 12.000 mark koper tot duiten te verwerken. Hiervan moesten er 120 stuks uit een mark komen wat een gewicht van 2,06 gram oplevert. De remedie was 4 stuks per mark. Als de volle 12.000 mark is aangemunt zijn er ca. 1488000 stuks geslagen samen met het volgende type WES.42. De duiten moesten volgens de instructie de drie wapens van de drie Westfriese muntsteden hebben. De hoorn van de stad Hoorn, de drie haringen van Enkhuizen en de drie verticale balken van Medemblik. Dit wapen van Medemblik is ook incidenteel als muntteken gebruikt door muntmeester Gerrit Schuijrmans (1682-1692), in de periode dat de munt te Medemblik was gevestigd van 1682-1690. Later heeft men te Medemblik de afbeelding van de drie wapens nog eens herhaald op de daalders van 30 stuivers en op de florijn van 28 stuivers uit de periode 1684-1687. In hetzelfde jaar zijn er echter ook duiten geslagen van het “kranstype” (WES.42) met de tekst WEST FRISI’ daarin. De latere jaren zijn ook van dit type. Dit is nogal opvallend omdat de instructie alleen over het type met de drie wapentjes spreekt. In het boekje De eerste nieuwe lichting duiten zou na 18 mei in omloop worden gebracht. De oude duiten zouden nog 14 dagen gangbaar zijn en daarna voor biljoen (ongeldig) worden verklaard. De nieuwe Utrechtse duiten van na 1657 bleven ook geldig en de Friese oorden mochten ook als duit blijven rouleren. Teylers museum te Haarlem heeft een voorwerp in bezit (collectienummer 10084) wat nog het meeste weg heeft van een stempeltje om te zegelen in was. Het betreft een rond koperen plaatje van bijna een halve centimeter dikte met een diep uitgesneden voorstelling van de voorzijde (3 wapens) van deze duit in negatief. Het enige verschil met de duiten is dat de tekst FRISI is in plaats van FRISIA.
WES.41
Gedetermineerd door Mark Volleberg
Gevonden door Ronald Visser
Materiaal: koper
Diameter: 19 mm
Gewicht: 1 gr
Voorzijde: Een tulpenkrans met daarin de tekst WEST FRISIAE in twee regels met daaronder het jaartal 1663.
Keerzijde: Gekroond wapenschild met het wapen van West-Friesland ( twee boven elkaar geplaatste gaande leeuwen ). De leeuwen hebben hun kop ‘en face’ gericht, dat is tot de kijker gericht. Tekst: DEVS. FORTI. ET. SP. NOS (of variant). Voluit: Deus fortitudo et spes nostra, wat betekent: God is onze hoop en kracht.
Wapen West Friesland
Muntmeester: Gerrit van Romondt 1652 – 1680
Muntmeesterteken: Rozet/bloem ❀
Slagplaats: Hoorn
Wettelijk voorschrift: resolutie Gedeputeerden van de drie Westfriese steden van 20 maart 1658. Uit een mark werks 120 stuks is ca. 2,05 gram per stuk. Remedie 4 stuks per mark.
Het jaartal 1660 is bekend met een klop van de stad Meurs (Duitsland). Afgebeeld in muntkoerier 1993 nr.11 blz.35 (exemplaar VCCI 43). Van het jaartal 1663 bestaan er exemplaren die wat kleiner zijn dan normaal. Of het hier een halve duit betreft zoals in veel literatuur wordt verondersteld is hoogst onwaarschijnlijk. Uit eigen waarneming hebben de duiten van 1663 een diameter tussen de 18 en 21 mm. Het gewicht van deze duiten ligt tussen de 1,5 en 1,8 gram. Het is waarschijnlijker om aan te nemen dat er muntplaatjes aangepast zijn aan een wat kleiner uitgevallen stempel van 1663. De muntplaatjes zijn kleiner uitgevallen maar wegen even zwaar als alle andere duiten. Later heeft men deze klein uitgevallen duiten ge‹nterpreteerd als halve duit. De duit 1664 zou in het bezit zijn van Teylers museum te Haarlem maar na een inzage in de collectie blijkt dit een verkeerd gelezen exemplaar van 1604 te zijn met slijtage bij het cijfer 0. Dit jaartal is dan ook komen te vervallen. In veilingcatalogus 12 van Karel de Geus werd onder nummer 89 een duit 1669 aangeboden. Dit is met grote zekerheid een duit 1660 met een stempelbreuk. De breuk laat het jaartal voorkomen als 1669. Een deel van de breuk zet zich voort in de tulpkrans. Duiten van dit type met de tekst WEST FALIAE zijn geslagen te Reckheim.
Een aantekening in het resolutieboek van de gedeputeerden van Hoorn de dato 1 juli 1661 vermeldt dat er sinds 1658 ca. 20.026 mark aan duiten is geslagen. Vanwege de slapte in het muntbedrijf werd er op 7 april 1663 toestemming gegeven om voor 10.000 mark duiten te mogen slaan. De bekende oplage cijfers van de duiten worden dan uitgaande van de volledige remedie als volgt:
1658-1659-1660 20.026 mark – is ca. 2.483.224 stuks (inclusief type met de drie wapentjes).
1663-1664 10.000 mark – is ca. 1.240.000 stuks.
In eerdere plakkaten van de Staten van Holland en West-Friesland werden vreemde en vervalste duiten steeds verboden verklaard. Op 20 september 1679 verscheen echter een plakkaat waarin diverse munten, waartegen eerst steeds fel geageerd was, nu toegelaten werden tegen gereduceerde koersen. Opvallend is dat in dit plakkaat nu de koperen duiten van het bisdom Luik, Reckheim, Roermond alsmede die van andere plaatsen buiten de Nederlandse provincies getolereerd werden als een halve duit. Het optreden tegen vreemde en vervalste duiten zal een onmogelijke opgave zijn geweest. Sinds 1627 waren te Holland geen duiten meer geslagen. Alleen West-Friesland sloeg in de jaren 1658-1663 duiten welke aantallen lang niet genoeg zullen zijn geweest om een groot gebied als Holland en West-Friesland samen te kunnen bevoorraden. Pas vanaf 1701 zouden Holland en West-Friesland opnieuw gaan beginnen om de duiten circulatie te saneren.
WES.58
Gedetermineerd door Eric Aerts