Gevonden door Dirk Michiels
Materiaal: koper
Diameter: 22 mm
Gewicht: 3,09 gr
Voorzijde: Een scheef geplaatst stokkenkruis met daarop een vuurijzer geplaatst, van het vuurijzer springen vonken af. Het geheel is geplaatst in de zogenaamde Hollandse tuin. Tekst: ❀ PHS. D:G. HISP Z. REX. COES. HOL. (of variant). Voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex comes Hollandia, wat betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en graaf van Holland.
Keerzijde: Gekroond wapenschild ( 1 ) gelegen op een kruis. In het wapen een klauwende leeuw naar links. Tekst: DOMINVS. MIHI. ADIVTOR., de Heer is mijn helper.
Datum: z.j. ca. 1573 – 1579
Muntmeester: Rochus Grijp Joostenzn (1571 – 1577 ) t/m 1577 en Cornelis de Vries ( 1577 – 1580 ) t/m 1580
Muntteken: ❀
Slagplaats: Dordrecht
Enige tijd geleden is een hybride munt gevonden met op de ene zijde het wapen zoals op dit type duit maar op de keerzijde de afbeelding van de zittende maagd in een tuin zoals gebruikt op de oorden van het type HOL.4. Het exemplaar heeft een diameter van 22 mm met een gewicht van 2,2 gram, het muntplaatje moet vanwege het gewicht voor de duit geweest zijn. Het leuke is dat in 2016 een andere hybride bekend is geworden uit een opgraving te Enkhuizen die precies de afbeeldingen heeft van de andere stempel paren. Dus op de ene zijde het vuurijzer met stokkenkruis in een tuin en op de andere zijde het wapen zoals afgebeeld op de oorden van het type HOL.4. Dit exemplaar heeft een diameter van 23 mm en een gewicht van 2,63 gram, ook hier is dus een muntplaatje gebruikt voor de duit. Waarschijnlijk heeft de waardijn per abuis verkeerde muntstempels aan de werklieden uitgereikt waardoor deze hybride munten konden ontstaan. De fout moet echter snel zijn ontdekt want er zijn mij tot nu geen andere exemplaren onder ogen gekomen. Gelukkig is het jaartal op de recent ontdekte hybride nog goed te lezen, namelijk 1578. De munt moet dus in dat jaar ontstaan zijn en het geeft aan dat toen nog steeds deze ongedateerde duiten werden geslagen. Het wapenschild op het duitstempel is van het type 2 en de kroon boven het wapen op het stempel van het oord is met een doorlopende haarband. Waarschijnlijk is de munt dan geslagen in de eerste helft van 1578.
Wettelijk voorschrift: instructie van de Staten van Holland van 1 februari 1573. Uit een mark 64 stuks is ca. 3,85 gram per stuk. Volgens instructie van 30 oktober 1575 werd het aantal stuks uit een mark gewijzigd naar 66 zodat het gewicht op ca. 3,73 gram per stuk uitkwam.
In 1579 werden de duiten van dit type in waarde gehalveerd tot penning.
HOL.3
Gedetermineerd door Eric Aerts
