Dag: 11 april 2020

Gevonden door Tom Devos

Materiaal: koper

Diameter: 25 mm

Gewicht: 5,1 gr

Voorzijde: Borstbeeld van Philips II naar links zonder kroon. Tekst: + (Gelders kruis) + PHS·D:G·HISP z REX·DVX·GEL· (of variant). Voluit: Philippus Dei gratia Hispaniarum z rex dux Gelriae, wat betekent: Philips, bij Gods gratie koning van Spanje en hertog van Gelderland.

Keerzijde: Gekroond wapenschild van Oostenrijk-Bourgondië. Het wapenschild is versierd met de keten van de orde van het gulden vlies. Tekst: PACE·ET·IVSTITIA· wat betekent: vrede en gerechtigheid.

1 = Wapen van Oostenrijk (in rood een zilveren dwarsbalk).
2 = Wapen van nieuw Bourgondië (blauw bezaaid met gouden lelies).
3 = Wapen van oud Bourgondië (geschuinbalkt van goud en blauw, rood omzoomd).
4 = Wapen van Brabant (in zwart een gouden leeuw, rood getongd).
5 = Wapen van Vlaanderen (in goud een zwarte leeuw, rood getongd).

Datum: z.j. 1578 – 1579

Muntmeester: Jacob Dirkszn. Alewijn ( 1569 – 1579 )

Muntteken: Gelders kruis

Slagplaats: Nijmegen

De Voogt vermeldt dat de muntmeester 62 gulden van de verantwoorde sleischat over deze oortjes op zijn verzoek terug kreeg. Er waren blijkbaar problemen ontstaan over deze oortjes omdat werd vermeld: “soe is ter subitelixk onder de gemeente der stadt Nyemege oick van de steden deses Furstendoms, sulcke alteratie und comotie opgeresen, dat hij die voorn. cooperen oortkens nyet en heeft kunnen vuytgegeven ende bestaeden, en is oick genootsaeckt geweest eenige die alrede vuytgegeven en bestaet waren, weder te moeten ontfangen ende wisselen om opreur en perikel sijns lijffs te verhueden”. Mogelijk waren de oortjes niet goed van gewicht, daarnaast 
vaardigden de Staten van Brabant op 28 april 1581 een muntplakkaat uit. In het plakkaat werd alleen in Brabant geslagen geld geldig verklaard en al het andere geld verboden verklaard. Op 10 mei 1581 werd in het graafschap Vlaanderen een plakkaat afgekondigd met grotendeels dezelfde inhoud en nam men dezelfde maatregelen als te Brabant werden genomen. Waarschijnlijk vanwege dit verbod zijn enkele Gelderse oorden van een klop handje voorzien over het muntteken Gelders kruis om ze op Antwerpse exemplaren te laten lijken waarop als muntteken een handje stond afgebeeld.

Voorschrift: instructie niet bewaard gebleven. Mogelijk gegeven kort na de instructie voor het zilvergeld van 7 maart 1577. Uit de snede 34 is ca. 7.237 gram per stuk.

Filips II van Spanje

Referentie

GEL.6

Lit: Vanhoudt new 381 NIJ

Gedetermineerd door Eric Aerts