Tag: 10e eeuw

Ottoonse teugelspanner: ca. 950 – 1200

Gevonden door Martine Delplace ( ID-203400 )

Materiaal: brons

Lengte: 50 mm

Breedste stuk: 22 mm

Gewicht: 9,9 gr

Afbeelding van een door Wessel Spoelder geschreven artikel in de Detector amateur nummer 161 en 162 

In de context van middeleeuws paardentuig is een teugelspanner (ook wel bekend als teugelverdeler of riemverdeler) een essentieel metalen onderdeel dat de verbinding tussen verschillende riemen van het hoofdstel regelt. Op basis van zie afbeelding en historische bronnen zijn dit de belangrijkste kenmerken:

Functie: Het zorgt voor de bevestiging en een stabiele overgang tussen de bitring en de teugel. Het helpt de druk op het bit gelijkmatig te verdelen en voorkomt dat riemen in de war raken of verschuiven tijdens het rijden.

Materiaal en Vorm: Deze objecten werden meestal gegoten uit een koperlegering of brons. Ze variëren in vorm van eenvoudige ringen tot rijk versierde, kruisvormige of opengewerkte beslagstukken, vaak met zoomorfe (dierlijke) of geometrische motieven.

Datering: De exemplaren op de afbeelding, zoals de Ottoonse varianten, dateren vaak uit de periode tussen 950 en 1200 na Christus.

Gedetermineerd door Wessel Spoelder

Schijffibula met verhoogt kruis reliëf: 950 – 1200

Gevonden door Axel Vroling ( ID-190879 )

Materiaal: brons

Diameter: 17 mm

Gewicht: 4,35 gr

Brons gegoten rechthoekige fibula met een verhoogt kruismotief, waarbij in de 5 verhoogde delen een verdieping is aangebracht waar een email smeltsel is ingegoten. Tot heden ken ik nu drie exemplaren van dit type en kennen de kleuren zwart en rode email. Dit type fibula kent enkele varianten en is te matchen met enkele ronde en kruisvormige exemplaren, zie afbeelding. Datering van deze schijf fibula is hoge middeleeuwen 950-1200 n.Chr.

Referentie

Gedetermineerd door Wessel Spoelder

Vroeg-Karolingische gelijkarmige fibula: 9e eeuw – vroeg 10e eeuw

Gevonden door Wesley Vandenbroeke ( ID-190534 )

Materiaal: brons vertind

Afmetingen: 10 mm / 35 mm

Gewicht: 5,9 gr

Lit: Stefan Thörle, Gleicharmige Bügelfibeln des frühen Mittelalters

Gedetermineerd door Wessel Spoelder

Karolingisch-Ottoons stijgbeugelbeslag paardentuigage: ca. 950 – 1100

Gevonden door Martine Delplace

Materiaal: koperlegering

Afmetingen: 25 mm / 35 mm

Gewicht: 19,8 gr

Brons gegoten trapeziumvormige opengewerkte stijgbeugelriembeslag met centraal hoofd, omringd door dierlijke karakters. Ze staan links en rechts boven van het centrale hoofd afgebeeld. Het zijn gestileerde draakachtigen die met hun geopende mond in rollende rankornament bijt. Deze rank- ornamenten staan in verbinding met het centrale hoofd en monden uit in de bek van het centrale hoofd. Een ogenschijnlijke vroege voorganger van de greenman die in de middeleeuwen de kerken sierden. In de late Karolingische periode en Ottoonse tijd, zeg tussen 950-1100 zien we deze voorstellingen veelvuldig voorkomen. Waarbij de symbolieke betekenis afhankelijk van de dierlijke karakters ons een richting geven van het te vertellen christelijke verhaal. De strijd met de draken kunnen we in verband bregen met Sint Michaël, aanvoerder van de hemelse scharen. Michaël wil de mens bevrijden van hun lusten en de duivel (de draak), het is een voorstelling van de strijd tussen goed en kwaad. St Michaël word afgebeeld te paard met zwaard of lans en is hierdoor ook in verband te brengen met de beschermheilige voor de soldaat te paard.

Gedetermineerd door Wessel Spoelder op Metaalvondsten uit de Middeleeuwen

Scharnierend beslagstuk paardentuigage: 950 – 1200

Gevonden door Benito Vantorre

Materiaal: brons

Lengte: 35 mm

Gewicht: 5 gr

Artikel van Wessel Spoelder in DDA De groep scharnierende beslagstukken omvat een groep met pendant-achtige hangers.

De verscheidenheid van de hangers als wel de ophangconstructie variëren, pendantachtige hangers konden dan ook op verschillende plaatsen op het paardentuig aangebracht worden. Onder andere op de frontriem die zich op het voorhoofd van het paard bevond. Maar we zien ook bij laat 10e eeuwse hoofdstellen op de bokriemen ( rond de wang van het paard ) lederen riemdelen verticaal opgehangen. Hieraan konden scharnierende of hakende hangers worden gemonteerd. Ingrid Stoumann behandeld in ryttergraven fra grimstrub og andre vikingetidsgrave ved Esbjerg fig 98 dit soort hangers.

Op het riemdeel wat rond de heup van het paard liep, zien we in de periode tussen 900-1200 grote aantallen linten van leer verticaal naast elkaar gemonteerd. Deze lederen strippen waren beslagen met allerlei beslagstukken, variërend van wafel structuur , kruis vormig of bloemachtig decor met aan het einde van de lederen strip een driepas achtig uiteinde.

Dit zelfde decor (gelobde uiteinde) wat we terug vinden bij het grootste deel van de Fries/Ottoonse beslagen zijn mogelijk ook aan deze riemdelen opgehangen. voorbeeld van soort gelijke hanger roel de cock datering van dit exemplaar 1050-1200

Gedetermineerd door Gerben Van Bergeijk en Wessel Spoelder