Tag: 14e eeuw

Rekenpenning Frankrijk, type Staande koning onder baldakijn, Philippe de Valois of Jean le Bon, ca. 1328-1364. 

Gevonden door Gino Gerinckx ( ID-215010 )

Materiaal: koperlegering

Diameter: 23 mm

Gewicht: 2,08 gr

Voorzijde: Gekroonde koning, staande onder een gotisch baldakijn, met een scepter in de rechterhand. Tekst rechts: DE LA en links: TOV (S) Afgeleid van De Laton (van latoen/messing)

Keerzijde: driebening rechts leliekruis, met centraal vierblad, binnen een dubbele vierpas met hoekpunten, met in de binnenhoeken lelies en om de buitenhoeken steeds twee letters tussen ringetjes: SV OT ? ?

Lit: Michael Mitchiner, Volume I, blz 163, No. 399, variant.

Gedetermineerd door Jan Ooms

Middeleeuws schildvormig beslag: 14e eeuw

Gevonden door Marc Hendriks ( ID-206187 )

Materiaal: zilver met resten van emaille

Lengte: 24 mm

Gewicht: 4,5 gr

Type: Schildvormige applicatie (beslagstuk).

Voorstelling: Een leeuw ‘en regardant’ (terugkijkend) in hoogreliëf. De leeuw lijkt in zijn eigen staart te bijten, wat een krachtig circulair motief vormt binnen de schildvorm.

Materiaal/Techniek: Gegoten (waarschijnlijk een koperlegering of zilver, gezien de referentie naar de Pritzwalker zilvervondst). Het verdiepte vlak vertoont resten van emaille, mogelijk in de kleur paars/blauw, wat duidt op een kostbaar object.

Datering: 14e eeuw (Late Middeleeuwen).

Functie en Context: Dit onderdeel was van een kledingsluiting, zoals een haak-en-oogsluiting of een grote gespbroche. In de 14e eeuw was het mode om kleding te decoreren met talrijke kleine beslagstukken en luxueuze sluitingen die zowel functioneel als statusverhogend waren. De vlakke achterzijde zat ergens op gesoldeerd.

Symboliek: De ‘Leeuw met de Staart’ In de 14e-eeuwse iconografie is de leeuw die zijn sporen uitwist met zijn staart (zoals beschreven in de Physiologus) een direct symbool voor de Incarnatie: Christus die zijn goddelijkheid verbergt voor de duivel. De terugkijkende houding versterkt het aspect van waakzaamheid. Het bijten in de staart kan gelinkt worden aan de Ouroboros-symboliek (eeuwigheid), maar in een christelijke context benadrukt het vooral de zelfbeheersing en de cyclus van opstanding.

Conclusie: Dit is een prachtig voorbeeld van een 14e-eeuwse emaille-applicatie met een diepe religieuze en morele gelaagdheid. Het typeert de hoofse cultuur van die tijd, waarin gebruiksvoorwerpen werden doorweven met christelijke allegorieën.

Bron: Der pritzwalker silberfund schmuck des späten mittelalter

Gedetermineerd door Wessel Spoelder

Zegelstempel: ca. 1250 – 1350

Gevonden door Jean-Pierre Schoutens ( ID-201025 )

Materiaal: koperlegering

Hoogte: 10 mm

Diameter: 32 mm

Gewicht: 17,61 gr

Alvast van een ridder “mil(ites)”. Helm komt ook overeen met wat ridders af en toe afbeeldden vanaf laat 13e eeuw. Voornaam lijkt “bartholdi de” te zijn. Achternaam is onduidelijk: “gvano”?

Gedetermineerd door Kris Didden

Riembeslag ( torenbeslag ): 14e eeuw – 15e eeuw

Gevonden door Martijn Aarts ( ID-200566 )

Materiaal: brons

Afmetingen: ?

Gewicht: ?

De Wacht aan de Middel: Het Verhaal van het Torenbeslag. In de 14e en 15e eeuw was een riem veel meer dan een praktisch hulpmiddel om kleding op de plek te houden; het was een visueel visitekaartje. Wie door de smalle straten van een middeleeuwse stad liep, kon aan de gordel van een voorbijganger direct zien met wie hij te maken had.

Een kasteel in het klein. Dit kleine bronzen beslagstuk, gegoten in de vorm van een kantelenwand met torens, is daar een perfect voorbeeld van. Hoewel het slechts enkele centimeters groot is, draagt het de volledige zwaarte van de middeleeuwse symboliek met zich mee. De toren was het ultieme teken van macht en onverzettelijkheid. Door dit specifieke motief in grote getale op een ‘pronkgordel’ aan te brengen, hulde de drager zich letterlijk in een symbolische vestingmuur.

Symboliek van brons. Terwijl de allerrijksten kozen voor goud of zilver, bood dit bronzen beslag de opkomende burgerij en de lagere adel de kans om hun status te tonen. Het brons glom destijds als goud aan de heup, waar de ’torens’ waakten over de kostbaarheden die aan de riem hingen: – De beurs met zuurverdiende munten. – Het eetmes, onmisbaar voor elke maaltijd. – De sleutels van de kist waarin de meest persoonlijke bezittingen lagen.

De drager als vesting. Het dragen van dit ’torenbeslag’ was een statement van waakzaamheid. Net zoals de echte torens de stad beschermden tegen vijanden, bood de versierde gordel de drager een gevoel van spirituele en sociale bescherming. Het vormde de grens tussen de persoon en de buitenwereld.

Vandaag de dag herinnert dit geoxideerde stukje brons ons aan een tijd waarin elk detail aan de kleding een verhaal vertelde. Het is een klein, maar krachtig overblijfsel van een wereld waarin architectuur, status en bijgeloof samenkwamen aan een simpele leren riem.

Lit: Der Gürtel Function und symbolic eines kleidingstucks in antike und mittelalter; Honderden … Middeleeuwse mode in metaal ‘ sierbeslag op riemen en tassen uit de Nederlanden 1300 – 1600

Gedetermineerd door Wessel Spoelder