Maand: december 2017

Æ Dupondius: Hadrianus 125 – 128 n.Chr.

Gevonden door Jack Gielen

Materiaal: brons

Diameter: 27 mm

Gewicht: 11 gr

Voorzijde: Hoofd met stralenkroon naar rechts. Tekst: HADRIANVS AVGVSTVS

Keerzijde: Salus zitten op een troon naar links, met patera in uitgestrekte rechterhand een slang voedend, linkerhand rustend op de troon. Tekst: COS III en in de afsnede S C

Slagplaats: Rome

Lit: RIC II 657; Cohen 357cf; BMC 1326

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Hadrianus ( Publius Aelius Hadrianus ) werd op 24 januari 76 geboren te Italica in Zuid-Italië. Hij was Romeins keizer van 117 – 138. Hadrianus was een neef van keizer Trajanus. Vlak voor diens dood wees hij Hadrianus aan als zijn opvolger. Hij was humanist en had een liefde voor de Griekse cultuur. Hij bouwde onder andere de muur van Hadrianus in Britannia en versterkte de positie van het Romeinse Rijk en trok zich zelf terug uit enkele gebieden (Armenia, Mesopotamië) om de verdediging makkelijker te maken. Hij was openlijk homoseksueel en liet zelfs munten van zijn geliefde Antinous slaan, die hij na diens dood vergoddelijkte. Zijn opvolger Aelius stierf te snel, waarna hij Antoninus Pius adopteerde. Kort daarna overleed hij op 10 juli 138 te Baiae op 62-jarige leeftijd.

AR denarius: Trajanus 98 – 117 n.Chr.

Gevonden door Jack Gielen

Materiaal: zilver

Diameter: 19 mm

Gewicht: 1,7 gr

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: IMP CAES NERVA TRAIAN AVG GERM

Keerzijde: Pax, staande naar links met in de rechterhand een tak en in de linkerhand een Hoorn des overvloeds: Tekst: PONT MAX TR POT COS II

Slagplaats: Rome

RIC II 17; RSC 292; BMC 14

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Trajanus werd op 18 september 53 in Italica (Hispania) geboren als zoon van Marcus Ulpius Traianus en de Spaanse Marcia. Hij was Romeins keizer van 28 januari 98 tot 9 augustus 117. Na onder zijn vader in Syria gediend te hebben werd in 78 quaestor en ca. 84 praetor, waarna hij als commandant naar Spanje ging. Daar kreeg hij de opdracht de opstand van Saturninus in Germania Superior te dempen (88). Na zijn consulaat in 91 keerde hij als stadhouder naar Opper-Germanië terug, waar hij door de aanleg van wegen en castella en de stichting van kolonies de Rijn- en Donaugrens versterkte. Met zijn naam zijn de steden Nijmegen (Noviomagus) en Xanten (colonia Traiana) verbonden (Hiernaast een bronzen portretkop van Trajanus, gevonden in de Waal bij Xanten (?)). In 97 werd hij door Nerva geadopteerd en, voorzien van speciale bevoegdheden, tot mederegent onder titel Caesar verheven. Het jaar daarop volgde hij Nerva in Keulen op. Zijn eerste daad was de bestraffing van opstandige praetorianen, die hij naar Germania ontbood, waar hij voorlopig bleef en de titel Germanicus verwierf. In Rome, waar hij in 99 aankwam, werd hij algemeen verwelkomd. Het gebruikelijke donativum werd door hem gehalveerd, geschenken bij zijn troonsbestijging wees hij van de hand. Voor alles bereidde hij zich voor op de oorlog tegen de Dacische Decebalus, met het doel de Donaugrens te beveiligen. Ook lokt het Dacische goud. In 101 rukte Trajanus uit en overwinterde na een onbesliste slag bij Tapae aan de overzijde van de Donau. Toen hij het volgend jaar de hoofdstad Sarmizegetusa bedreigde, gaf Decebalus zich over, waarna de keizer de titel Dacicus aannam en te Rome een triomf vierde. In 105 roerde Decebalus zich opnieuw. Weer rukt Trojanus uit over de door Apollodorus bij Dobretae gebouwde Donaubrug en veroverde de Dacische hoofdstad, waarop Decebalus zich het leven benam. Zijn land werd de provincie Dacia, zijn hoofdstad een Romeinse kolonie. De zuil van Trajanus te Rome en het Tropaeum Traiani te Adamklissi (Roemenië) zijn een blijvende herinnering aan deze veldtochten. De Donaulinie kon nu worden versterkt en het spoedig tot rust gekomen gebied werd beveiligd en weldra geheel geromaniseerd (Roemeens!). Intussen werd ook in het Oosten de rijksgrens afgerond doordat Aulus Cornelius Arabia Nabataea als provincie inlijfde (105). In Numidië versterkten de Romeinen in alle stilte hun greep op het land door de stichting van Thamugadi en Lambaesis. Om de Parthische dreiging het hoofd te bieden verklaarde Trajanus in 113 de Parthen de oorlog. Zijn legers bezetten Armenië en een deel van Mesopotamië, waarna Armenië, Cappadocië en Klein-Armenië aan het rijk werden toegevoegd. In 115 keerde de keizer zich tegenkoning Osroës zelf en trok, na in Antochië overwinterd te hebben in 116 de Tigris over, waarna hij de hoofdstad Ctesiphon bezette en de Perzische golf bereikte. Assyrië en Mesopotamië werden Romeinse provincies en aan ’s keizers eerder verworven titels werd die van Parthicus toegevoed. Het veroverde gebied met zijn belangrijke verbindingsroutes naar het Oosten bleef echter onrustig. Weliswaar werden revoltes onderdrukt, sloeg Lusius Quietus aanvallen in het noorden af en werd in Ctesiphon een vazalkoning aan de macht gebracht, maar de situatie bleek moeilijk in de hand te houden. Ook in Cyrene, Cyprus, Egypte en de Levant, waar Joden rebelleerden, deden zich problemen voor. Zo besloot Trajanus van een voorgenomen tocht naar Indië af te zien en terug te keren. Ernstig ziek bereikte hij Antiochië. Hij stierf, op doorreis naar Rome, op 9 augustus 117 in het Cilicische Selinus. Zijn opvolger was de door hem geadopteerde Hadrianus. Trajanus werd 63 jaar.

Æ follis: Maximinus II 305 – 313 n.Chr.

Gevonden door Jack Gielen

Materiaal: brons

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Gelauwerd hoofd naar rechts. Tekst: IMP C GAL VAL MAXIMINVS PF AVG

Keerzijde: Hercules die rechtop staat leunend op een leeuwenhuid en in de rechterhand een knots. Tekst: HERCULI-VICTORI. Linkerveld een Z en in de afsnede ANT

Slagplaats: Antiochië

Lit: RIC VI 170b

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Gaius Valerius Galerius Maximinus, bekend als Maximinus II Daia, geboren op 20 november 270 als Daia in Dacia. Hij was een Romeins keizer van 310 tot juli 313. Hij kwam uit een boerenfamilie, net als zijn goede vriend, krijgsmakker, oom en latere keizer Galerius. Hij was voorbestemd net als zijn vader een schaapherder te worden. Hij diende zoals gezegd in het leger, in diverse functies, en had een vrouw en dochter, van wie de namen niet bekend zijn, en een zoon, Maximus. Op 1 mei 305 benoemde Galerius, zelf net opvolger van Diocletianus, hem als Caesar. Zijn persoonlijk te besturen gebied besloeg het Midden-Oosten en het zuidelijk deel van Klein-Azië. In 306 stierf Galerius’ medekeizer Constantius I Chlorus, en moest hij toestaan dat diens zoon Constantijn de Grote Caesar werd. De nieuwe keizer van het Westen werd Severus II. In Rome verklaarde Maxentius zich echter al tot keizer, en in een poging dit te verhinderen stierf Severus. Bij een bijeenkomst in Carnuntum in 308 werd besloten dat Licinius Severus’ opvolger werd, en dat Constantijn ook keizer werd. Daia zou ook graag keizer worden, maar is waarschijnlijk nooit officieel benoemd. Wel gebruikte hij tijdens zijn veldtochten tegen Perzië in 310 de titel van de keizer (Augustus). Niettemin bleef hij trouw aan Galerius. Daia had sinds de conferentie in 308 een grote hekel gekregen aan Licinius. Na de dood van Galerius in 311 escaleerde de situatie. Ze verdeelden Galerius’ deel van het rijk, met als grens de Bosporus. Het kwam nog niet tot een burgeroorlog. Daia sloot wel een verbond met de usurpator Maxentius, die nog in Rome zat. In 312, toen Constantijn Maxentius aanviel, zat Daia in een veldtocht in Syria. Toen hij hoorde van een verbond van Licinius en Constantijn keerde hij terug naar Bythinia, boos om de dood van Maxentius. In april 313 stak hij de Bosporus over en veroverde Byzantium na een beleg van 11 dagen. Op 30 april kwam het tot een gevecht met een klein leger van Licinius (Slag bij Adrianopel). Daia’s troepen waren verzwakt en vluchtten. Maximinus Daia vluchtte verkleed als slaaf, maar werd later in het jaar gedood en begraven bij Tarsus. Licinius nam zijn gebieden over.

Mijt: 1322 – 1346 ?

Gevonden door Peter Peeters

Materiaal: biljoen

Diameter: 18 mm

Gewicht: 0,8 gr

Voorzijde: Lang gevoet kruis door de legende, lege kwartieren. Tekst: LVD / COM / FLA / DRI

Keerzijde: In een parelkrans de letter L. Boven- en onderaan drie bolletjes die een driehoek vormen, links en rechts een klaver

Slagplaats: ?

Lodewijk II van Nevers

Lit: Gaillard 192

Gedetermineerd op facebook

Gelderland: dubbele of 2 stuiver 1646

Gevonden door Mike Creemers

Materiaal: zilver 583 / 1000

Diameter: ?

Gewicht ( uitgifte ): 1,73 gr

Voorzijde: Generaliteitsleeuw met in de linker klauw een pijlenbundel, in de rechter klauw een zwaard. Gesplitste waardeaanduiding 2 S

Keerzijde: Tekst in vier regels: • lelie • / GEL / RIA / 1646

Muntmeester: Johan Wijntgens 1635-1651

Muntmeesterteken: lelie

Slagplaats: Harderwijk

Slagaantal: 118.614

Lit: De Voogt 252; Delmonte goud 661; J.C. van der Wis & Passon 2.17.171; Pannekeet GEL.79.

Gedetermineerd door De Speyte op BodemVondstenWereld

Utrecht: Sint Martinus goudgulden, Sint Maartens goudgulden, goudgulden: ca. 1433 / 1455

Gevonden door Luc Pansters

Materiaal: goud

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: In een dubbele driepas met buitenhoeken het wapenschild van Utrecht, een zilver kruis op een rood veld, op het hart het wapenschild van Rudolf van Diepholt, dwars gedeeld, in de bovenste helft een staande of lopende rode leeuw op zilver veld en in de onderste helft een witte duif (of arend) met uitgespreide vleugels op een rood veld. Tekst: ✠ MOn’*RODLP’*EPISC’*TRAIET’

Keerzijde: Sint Martinus ten voeten uit in vooraanzicht, met zijn rechter hand zegenend en met zijn linker een kromstaf houdend. Tekst onderbroken door mijter en voeten: SAnCTE ME / RTIn’*EPIS’

Datum: z.j. ca. 1433 / 1455.

Slagplaats: Deventer voor Utrecht

Rudolf van Diepholt

Lit: Delmonte 939; Friedberg 188; van der Chijs Utr 15.1‒ 3

Gedetermineerd door rimidi

Frankrijk Bourbonrestauratie: 20 francs 1819 ( A )

Gevonden door Peter Peeters

Materiaal: goud 900 / 1000

Diameter: ( uitgifte ) 21 mm

Gewicht: ( uitgifte ) 6,45 gr

Voorzijde: Hoofd van Louis XVIII rechts, haar vastgebonden met een lint dat achter het hoofd valt, onder de hals MICHAUT F. en paardenhoofd. Tekst:  LOUIS XVIII ROI DE FRANCE.

Keerzijde: Centraal tussen 2 samengebonden lauriertakken een gekroond Frans wapenschild met aan beide zijden de waarde 20 / F. Onderaan een anker 1819 A

Randtekst: Î DOMINE SALVUM FAC REGEM

Graveur: Auguste-François Michaut

Muntmeesterteken: ( De L’Espine, Ch.-Pierre L’AN 5 – 1821 )

Muntteken: A

Slagplaats: Parijs

Slagaantal: 2.350.206

Lodewijk XVIII van Frankrijk

Referentie

Referentie

Gedetermineerd door Peter Peeters

Antwerpen: 10 oord 1750

Gevonden door Peter Buls

Materiaal: zilver 417 / 1000

Diameter: 19,7 mm

Gewicht: 1,44 gr

Voorzijde: Voorzijde: Bourgondische kruis. Tekst: MAR.TH.D:G.R.JMP.G.HUN.BOH.R.1750 Voluit: Maria Theresia Dei Gratia Rex Imperium Hungaria Bohemia Rex. Wat betekent: Maria Theresia bij gratie Gods Keizerin van Hongarije en Bohemen

Keerzijde: Gekroond en gelauwerd wapenschild van Oostenrijk-Bourgondië met onderaan een . Tekst: ARCH.AUS.DUX(mt)BURG.BRAB.C.FL. Voluit: Archidux Austria dux Burgundie Brabant Comes Flandriae. Wat betekent: Aartshertogin van Oostenrijk, hertogin van Bourgondië en Brabant, Gravin van Vlaanderen.

Graveur: Jacques Roëttiers

Muntteken:

Muntplaats: Antwerpen

Slagaantal: 1749 – 1752 = 2.332.620

Maria Theresia van Oostenrijk

Referentie

Referentie

Lit: Vh I J21; Vh II 823 AN

Gedetermineerd door Peter Buls

Denarius: Julia Domna ( zij was de vrouw van Keizer Septimius Severus ) 196 – 211 n.Chr.

Gevonden door Wendy Wannes

Materiaal: zilver

Diameter: 19 mm

Gewicht: 2,97 gr

Voorzijde: Buste naar rechts. Tekst: IVLIA AVGVSTA

Keerzijde: Venus staande naar links die een jurk aantrekt met in rechterhand een appel. Tekst: VENVS FELIX

Slagplaats: Rome

venus

Venus

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 580; RSC 198

Gedetermineerd door Wendy Wannes

Julia Domna werd geboren ca. 160 in de Romeinse provincie Syrië als dochter van Julius Bassianus, hogepriester van de El Gebal zonnegodcultus van Emesa. Was Romeins keizerin van 193 tot aan haar dood in 217. Als jonge vrouw reisde zij naar het westen en trouwde in 187 met de Noord-Afrikaanse Lucius Septimius Severus die later keizer van Rome zou worden. In 188 en 189 kregen zij twee zonen, Caracalla en Geta. Toen Septimius Severus in 193 door de senaat tot keizer werd uitgeroepen, kreeg zij de titel Augusta (keizerin). Zij reisde met haar man mee op zijn veldtochten en kreeg daarom in 195 de titel Mater Castrorum (moeder van de forten of legerkampen). Na de dood van Septimius Severus in 211, kende de senaat haar de tot dan toe ongekende en grandiose titels Mater Senatus en Mater Patriae toe (Moeder van de Senaat en Moeder des Vaderlands). Toen haar zoons beiden keizer waren geworden, was hun walging voor elkaar zo groot geworden dat ze besloten het rijk te verdelen in een oostelijk, met Geta als keizer, en westelijk deel, met Caracalla als keizer. Julia Domna kwam echter tussenbeide en verhinderde de splitsing (“Jullie kunnen misschien het rijk wel tussen jullie verdelen, maar niet jullie moeder!”). In december 211 werd zij door Caracalla verraden nadat zij op zijn voorstel een ontmoeting tussen haar twee zoons had geregeld – zogenaamd om de geschillen bij te leggen. Maar na Geta’s aankomst werd hij voor haar ogen, waarschijnlijk zelfs in haar armen, door Caracalla’s soldaten vermoord. Toen uiteindelijk ook haar oudste zoon werd vermoord (zij verbleef toen in Syrië), was zij wanhopig en overwoog zelfmoord, maar zag hiervan af toen Macrinus haar te kennen gaf dat zij haar titels kon behouden. Zij begon echter een campagne tegen Macrinus, die haar daarop naar Rome verbande. Daar aangekomen met de as van haar zoon, pleegde zij uiteindelijk alsnog zelfmoord door in hongerstaking te gaan.

Kremnitz: ¼ kronenthaler 1788

Gevonden door Luc Pansters

Materiaal: zilver 873 / 1000

Diameter: 30 mm

Gewicht: 7,36 gr

Voorzijde: buste naar rechts. Tekst: IOSEPH·II·D·G·R·I·S·A·GER·HIE·HVN·BOH·REX·
B Voluit: Iosephus II Dei Gratia Romanorum Imperator Semper Augustus Germaniae Hierosolymae Hungariae Bohemiaeque Rex, wat betekent: Joseph II, bij Gods gratie, Romeins keizer, altijd augustus, koning van Duitsland, Jerusalem, Hongarije en Bohemen

Keerzijde: Bourgondisch kruis met 3 kronen, versierd met de Orde van het Gulden Vlies. Tekst: ARCH·AVST·DVX·BVRG·LOTH·BRAB·COM·FLAN· 1788 Voluit: Archidux Austriae Dux Burgundiae Lotharingiae Brabantiae Comes Flandriae,wat betekent: Aartshertog van Oostenrijjk, hertog van Bourgondië, Lotharingen en Brabant, graaf van Vlaanderen

Randtekst: VIRTUTE ET EXEMPLO

Ontwerper: Théodore van Berckel

Muntteken: B

Slagplaats: Kremnitz

Keizer Jozef II

Referentie

Gedetermineerd door Eric Aerts