Muntheer: Henry III, koning van Engeland, 1216-1272
Materiaal: zilver
Diameter: 19 mm
Gewicht: 0,77 gr
Voorzijde: Gekroonde bebaarde vooraanzicht van de koning, een scepter in de rechter hand houdend. De scepter onderbreekt de tekst: hENRICVS R / EX.
Keerzijde: Kort dubbel kruis met aan de uiteinden van de armen parels, in de kwartieren vier bolletjes met elkaar in het midden verbonden door een recht streepje. Tekst: ✠ (WILLELM/SIHVND/NORMAN….) ON SANT
Voorzijde: Binnen een parelcirkel een gehelmd hoofd met drie ringen naar links, op de helm een sierpluim met drie veren, achter het hoofd ???. Tekst: anepigrafisch
Keerzijde: In een parelcirkel een lang dubbel ankerkruis met in het midden een bolletje. Tekst: anepigrafisch
Datum: z.j. ca. 1278 tot ca 1305
Slagplaats: Gent
Lit: J Ghyssens 469; Vanhoudt atlas G 2416var; Haeck 202; J C Martiny 11-5
Voorzijde: Niet nader te bepalen muntbeeld. Tekst: ?
Keerzijde: In het veld een Brabants kruis met in de kwartieren letters. Tekst: Vermoedelijk de letters B / A / S / T in tegenwijzerzin met boven de T een abbreviatuur teken, dit zou staan voor Bastinus monetarius.
Datum: z.j. ca. 1250-1300
Slagplaats: ?
Opmerking: Wegens de staat van de munt is geen determinatie mogelijk.
Voorzijde: Hoofd van Moor met samengebonden haar, naar rechts. Omgeven door een borduur van zes-blaadjes om een slingerende lijn.
Keerzijde: Dubbel, gebogen en open leliekruis met centrale lelie en kleine decoraties in de hoeken. De armen van het kruis doorbreken de marge. Tekst: Tussen kruisjes: AV / EM / AR / IA
Lit: Mitchiner Volume I, blz. 157 en F.P. Barnard, The Casting-Counter and the Counting Board, blz. 113, No. 11 en Plate IV.11.
De plaat maakt integraal deel uit van de gesp. De beugel eindigt op gestileerde dierenkoppen die de plaat in hun geopende bek houden. De plaat is versierd langs de randen met gearceerde strepen voorzien van drie gaatjes, één centraal ter hoogte van de beugel voor de angel en één aan beide zijden van de plaat voor bevestiging aan het leder (riem).
De Wacht aan de Middel: Het Verhaal van het Torenbeslag. In de 14e en 15e eeuw was een riem veel meer dan een praktisch hulpmiddel om kleding op de plek te houden; het was een visueel visitekaartje. Wie door de smalle straten van een middeleeuwse stad liep, kon aan de gordel van een voorbijganger direct zien met wie hij te maken had.
Een kasteel in het klein. Dit kleine bronzen beslagstuk, gegoten in de vorm van een kantelenwand met torens, is daar een perfect voorbeeld van. Hoewel het slechts enkele centimeters groot is, draagt het de volledige zwaarte van de middeleeuwse symboliek met zich mee. De toren was het ultieme teken van macht en onverzettelijkheid. Door dit specifieke motief in grote getale op een ‘pronkgordel’ aan te brengen, hulde de drager zich letterlijk in een symbolische vestingmuur.
Symboliek van brons. Terwijl de allerrijksten kozen voor goud of zilver, bood dit bronzen beslag de opkomende burgerij en de lagere adel de kans om hun status te tonen. Het brons glom destijds als goud aan de heup, waar de ’torens’ waakten over de kostbaarheden die aan de riem hingen: – De beurs met zuurverdiende munten. – Het eetmes, onmisbaar voor elke maaltijd. – De sleutels van de kist waarin de meest persoonlijke bezittingen lagen.
De drager als vesting. Het dragen van dit ’torenbeslag’ was een statement van waakzaamheid. Net zoals de echte torens de stad beschermden tegen vijanden, bood de versierde gordel de drager een gevoel van spirituele en sociale bescherming. Het vormde de grens tussen de persoon en de buitenwereld.
Vandaag de dag herinnert dit geoxideerde stukje brons ons aan een tijd waarin elk detail aan de kleding een verhaal vertelde. Het is een klein, maar krachtig overblijfsel van een wereld waarin architectuur, status en bijgeloof samenkwamen aan een simpele leren riem.
Lit: Der Gürtel Function und symbolic eines kleidingstucks in antike und mittelalter; Honderden … Middeleeuwse mode in metaal ‘ sierbeslag op riemen en tassen uit de Nederlanden 1300 – 1600
