Maand: februari 2022

Utrecht: gouden afslag van een pijl- of bezemstuiver 1760

Gevonden door Boukje Traiectum

Materiaal: goud

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Binnen een laurierkrans  een pijlenbundel met aan beide zijden 1 / S

Keerzijde: In vijf regels onder elkaar: ✿ wapenschildje Utrecht ✿ / TRA / IEC / TUM / 1760 ( met Romeinse  1 )

Muntmeester: Johan Ernst Novisadi 1738 – 1766

Muntteken: wapenschild van de stad Utrecht

Slagplaats: Utrecht

De zeven pijlen symboliseren de zeven provincies. De arme bevolking die ongeletterd was zag dit als een bezem. Vandaar de benaming ” pijl of bezemstuiver “.

Lit: D. Purmer Ut 89; D 989; V 115.3

Gedetermineerd door Boukje Traiactum

Rekenpenning Zuidelijke Nederlanden, “Ongunstige voortekenen”, Antwerpen, 1562.

Gevonden door Balten De Temmerman

Materiaal: koperlegering

Diameter: 26 mm

Gewicht: 3,37 gr

Voorzijde: Jezus slapend in een schip bij ruwe zee; bij hem twee angstige leerlingen. Boven het wapenschild van Zeeland. Tekst: DOMINE SALVA NOS PERIMVS 1562

Keerzijde: De koning (Philips II) met kroon en scepter, te paard in een ruwe zee. Tekst: IN MARI VIA TVA ET SEMITAE TVAE IN AQVIS MVL ( handje ) (Uw weg is in de zee en uw paden in grote wateren)

Opmerking: Op diverse fronten werd door kardinaal Granvelle opgetreden tegen andersdenkenden. Het plakkaat van 1550, dat een strenge geloofsdwang inhield, werd opnieuw ingevoerd. Opstandige lieden sloegen hierop aan het plunderen.

Lit: J.F. Dugniolle, No. 2311 (voorbeeld); M. Tas, “Rekenpenningen”, 2e herziene druk, blz. 44, No. 077. 

Gedetermineerd door Jan Ooms

Franse uniformknoop: 96ste regiment infanterie – voetvolk 1803 – 1814

Gevonden door Bart Aerts

Materiaal: koperlegering

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Binnen een voluut met daarboven een stip het regimentsnummer 96

Keerzijde: Blanco met een mandvormige bevestiging

De mandvormige bevestiging zorgde, vergeleken met een gewone bevestiging, voor een grotere weerstand tegen beschadiging (breuk). Na de eerdere ervaringen van de troepen van Napoleon met knopen die door strenge vorst uit elkaar vielen (knopen gemaakt van zink-loodlegeringen), kwam er meer aandacht voor de kwaliteit en duurzaamheid van militaire knopen.

Oudere knopen waren helemaal niet gemerkt en het overgrote deel van de knopen die met de giettechniek werden gemaakt, hadden ook geen merktekens van de fabrikant. Sommige fabrikanten hebben hun producten niet of slechts tijdelijk niet gemarkeerd (bijvoorbeeld bij de start van hun activiteit). Franse militaire knopen uit de periode van de Napoleontische oorlogen waren meestal niet gemerkt, vooral die met een mandvormige bevestiging. Omdat er geen handtekening op het product staat, is het lastig om conclusies te trekken over de fabrikant of het land van herkomst. De enige aanwijzing is de constructie van de knop. In bepaalde situaties kan dit handig zijn bij het toewijzen van een bepaalde knop aan een fabrikant, land of tijdperk.

Referentie

Lit: Le bouton uniforme Français 

Gedetermineerd door Eric Aerts

Denarius: Faustina I ( de Oudere ) 141 n.Chr.

Gevonden door Martine Delplace

Materiaal: zilver

Diameter: 17 mm

Gewicht: 2,5 gr

Voorzijde: Gedrapeerde buste naar rechts. Tekst: DIVA FAVSTINA

Keerzijde: Pietas staande naar links met opgeheven rechterhand, altaar aan de voeten. Tekst: AVGVSTA

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 374

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Annia Galeria Faustina, geboren ca. 100, was de gemalin van de Romeinse keizer Antoninus Pius en had de titel ‘Augusta’ (keizerin) van 138-140. Zij is ook bekend als Faustina I en Faustina Maior of Major. Er is niet veel bekend over haar leven. Zo is de exacte datum van haar geboorte (ergens tussen 98 en 105), die van haar huwelijk met Antoninus Pius en zelfs die van haar dood (eind oktober 140 ?) onbekend. Haar vader was consul Marcus Annius Verus. Faustina had een gelukkig huwelijk met Antoninus en ze kregen samen vier kinderen, die allen werden geboren voordat Antoninus keizer werd. Slechts één van deze kinderen overleefde haar: Faustina (Faustina de Jongere), die later de echtgenote zou worden van Marcus Aurelius, de adoptiefzoon en opvolger van haar vader. Het is bekend dat Faustina een vrolijk leven leidde en vrij ontrouw was. Haar sobere en toegewijde echtgenoot nam, misschien als reactie op het gedrag van zijn vrouw, een van haar slavinnen, Galeria Lysistrate, als concubine. Dat was misschien wel Antoninus’ enige zwakte in zijn verder onberispelijke leven. Overigens heeft Antoninus nooit van Faustina willen scheiden en heeft haar na haar dood bijzonder geëerd. Hij liet haar heilig verklaren (zij kreeg de titel DIVA) en liet een tempel op het Forum Romanum voor haar bouwen die werd voltooid in het jaar 150. Na de dood van Antoninus Pius in 161, voegde Marcus Aurelius de toewijding aan de overleden keizer toe en de tempel werd omgedoopt tot Divo Antonino et Divae Faustinae (voor de Goddelijke Antoninus en Goddelijke Faustina). Tegenwoordig bevindt de kerk San Lorenzo zich binnen de overblijfselen van deze 17 meter hoge tempel, waarvan de imposante restanten nog te zien zijn op het Forum Romanum in Rome. Ook liet Antoninus een enorme hoeveelheid munten met haar beeltenis slaan en de tekst DIVA AVG(VSTA) FAVSTINA (heilige keizerin Faustina). Na 147, toen Faustina de Jongere Augusta werd, veranderde dit in DIVA FAVSTINA.