Dag: 21 maart 2023

Görlitzer Shekel: vanaf ca. 15e eeuw

Gevonden door René Hoenselaar

Joodse penning immitatie naar “Shekel”.

Materiaal: lood / tin

Diameter: 27 mm

Gewicht: 6,7 gr

Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand een rokende kelk/beker. Omschift in het Hebreeuws: ישראל-שקל Wat wil zeggen: Shekel van Israël.

Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand een aronsroede. Omschrift in het Hebreeuws: רושלים-הקדושה Wat wil zeggen: Heilig Jerusalem.

Datering: z.j. vanaf ca. 1575

Aanmaakplaats: z.pl. onbekend.

Referentie

Gedetermineerd door Paul Callewaert

Follis: Magnentius 350 – 353 n.Chr.

Gevonden door Amine Beldjoudi

Materiaal: brons

Diameter: 23 mm

Gewicht: 4,89 gr

Voorzijde: Gedrapeerde buste met kuras naar rechts. Tekst: IM CAE MAGNENTIVS AVG

Keerzijde: Magnentius naar links met Victory op de rechterhand en labarum ( militaire standaard ) in zijn linkerhand. A in het rechterveld. In de afsnede TRP ‿. Tekst: FELICITAS REIPVBLICAE

Slagplaats: Trier

Lit: RIC VIII 266

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Flavius Magnus Magnentius werd geboren in Samarobriva ( het huidige Amiens ) in ca. 303. Zijn vader was Brits en zijn moeder Frankisch. Hij was getrouwd met Justina, die na Magnentius’ dood zou hertrouwen met keizer Valentinianus I. Magnentius maakte carrière in het leger. Tijdens een banket op 18 januari 350 in Gallia werd hij door de aanwezigen tot keizer benoemd. Men koos die tijd omdat men had gehoord van militaire tegenslagen voor Constantius II in het oosten. Toen Constans hoorde van de opstand vluchtte hij naar de Pyreneeën, waar hij alsnog werd gedood in februari 350. Magnentius had al snel de controle over de meeste van Constans’ gebieden. Laat in de winter ontving Constantius II het bericht dat zijn broer was overleden. Hij was onzeker over wat hij moest doen, aangezien hij net doende was met een veldtocht tegen de Perzen. Constantius’ zuster Constantina haalde vervolgens Vetranio over zich tot keizer in de Balkan uit te roepen en te onderhandelen met Constantius. Constantius zag dit niet zitten, en Vetranio verbond zich met Magnentius, om zo te proberen Constantius te overtuigen hen te erkennen. Constantius trok echter ten strijde en dwong Vetranio al snel tot aftreden. In juni 350 was er nog de opstand van Nepotianus in Rome, die snel door Magnentius werd neergeslagen. De volgende winter benoemde Magnentius ene Magnus Decentius, mogelijk zijn broer, tot Caesar om de Rijn en Gallia te beschermen. Constantius benoemde zijn neef Flavius Claudius Constantius Gallus in het oosten tot Caesar, zodat hij zelf kon afrekenen met Magnentius. In september kwam het tot een grote slag bij Mursa, waarbij Magnentius veel soldaten verloor. Hij trok zich terug naar Noord-Italië en later naar Gallia. Tot 3 juli 353 bleef Constantius vervolgens in Milaan, om vervolgens ook naar Gallia te gaan. Magnentius’ troepen werden in de Franse Alpen verslagen bij Mons Seleuci. Magnentius vluchtte naar Lyon. Zijn troepen zagen geen heil meer in de strijd en wilden Magnentius overdragen aan Constantius. Op 10 augustus pleegde hij echter zelfmoord.

Antoninianus: Claudius II ( Gothicus ) 268 – 270 n.Chr.

Gevonden door Amine Beldjoudi

Materiaal: brons

Diameter: 20 mm

Gewicht: 2 gr

Voorzijde: Gedrapeerde en geharnaste buste met stralenkroon naar rechts Tekst: IMP C CLAVDIVS AVG

Keerzijde: Providentia staande naar links, benen gekruist en leunend op een zuil, wapenstok in de rechterhand en hoorn des overvloeds in de linkerhand, wereldbol aan de voeten. Tekst: PROVIDENT AVG

Slagplaats: Rome

Lit: RIC 91; Cohen 230

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Marcus Aurelius Claudius “Gothicus” werd geboren op 10 mei 214. Hij was keizer van september 268 – januari 270. Claudius II werd keizer nadat een groot deel van legerleiding, waaronder de commandant van de wacht Aurelius Heraclianus in september 268 in de nabijheid van Mediolanum (het huidige Milaan) een coup uitvoerde tegen keizer Gallienus. Meer op de achtergrond waren Claudius en ook de toekomstige keizer Aurelianus met grote waarschijnlijkheid ook bij deze samenzwering betrokken. De gewone manschappen waren niet allemaal even blij met de greep naar de macht door Gallienus. Er dreigde even een opstand die alleen kon worden afgekocht met het beloven van een bonus van 20 aurei per man ter ere van het aantreden van de nieuwe keizer. Het keizerschap van Claudius II werd gekenmerkt door een opeenvolging van oorlogen.
Op het moment van zijn Claudius’ aantreden in september 268 was het Romeinse Rijk in ernstig gevaar door verscheidene invallen, zowel binnen als buiten haar grenzen. De meest urgente was een invasie van Illyricum en Pannonia door de Goten. Hoewel het leger tijdens het keizerschap van Gallienus de Goten al flinke schade had toegebracht in de slag bij Nestus, behaalde Claudius kort voor of kort nadat hij keizer was geworden in 268 in de slag bij Naissus zijn grootste overwinning, tevens een van de grootste in de geschiedenis van het Romeinse leger. In augustus/september 270 stierf hij op 55-jarige leeftijd aan de pest en werd onmiddellijk goddelijk verklaard door de Senaat, bij wie hij geliefd was.

Follis: Theodosius I 379 – 395 n.Chr.

Gevonden door Martijn Aarts

Materiaal: brons

Diameter: 22 mm

Gewicht: 4,7 gr

Voorzijde: Gedrapeerde en geharnaste buste met diadeem naar rechts. Tekst: D N THEODORIUS P F AVG

Keerzijde: Keizer staande naar rechts, met rechterhand knielende vrouw recht helpend en in de linkerhand Victory op een wereldbol. Tekst: REPARATIO REIPVB, rechts in het veld Δ en in de afsnede SMTES

Slagplaats: Thessaloniki

Lit: RIC 37d var.

Gedetermineerd door Andre van Erkom

Theodosius I, geboren op 11 januari 347 in Italica ( Hispania ). Hij was keizer van het oostelijk deel van het Romeinse Rijk van 19 januari 379 tot 17 januari 394, en daarna nog drie maanden (tot zijn plotse dood 17 januari 395) van het gehele rijk. Hij  nam onder Valentinianus I met zijn vader deel aan veldtochten in Britannia en tegen de Alamannen (368). Als dux Moesiae overwon hij de Sarmaten (374). In 376 huwde hij Flacilla, die in 386 stierf. Door Gratianus tot magister militum benoemd (378), hielp hij deze de nederlaag van Valens tegen de Goten bij Adrianopel te boven te komen, waarna hij te Sirmium tot Augustus van het Oosten werd benoemd (379). Zo streefde hij naar het herstel van de oostelijke legers en de pacificatie van de door barbaren overstroomde Balkan. Door overwinningen en een wijze politiek wist hij het Gothische gevaar te bezweren. Een in 382 gesloten overeenkomst verleende autonomie aan de op Romeins gebied gebied gevestigde Goten, die anderzijds tot wapenhulp verplichtten. Het opnemen van hen in het Romeinse leger had echter een sterke barbarisering daarvan tot gevolg. Tegen een verder binnendringen van barbaren werd voortaan energiek opgetreden. Toen de tegenkeizer Maximus in 383 vanuit Britannia overstak en Gratianus bij Lyon was gedood, werd de usurpator door Theodosius de facto erkend. Toen deze echter ook Italië binnenviel (387) en Valentianianus II, met wiens zuster Galla Theodosius huwde, vluchtte, verklaarde hij na met de Perzen vrede gesloten te hebben, Maximus de oorlog. Deze werd na een nederlaag bij Siscia gevangen genomen en ter dood gebracht. De in zijn macht herstelde Valentinianus II stond voortaan onder toezicht van Theodosius, die tot 391 in Rome bleef. Nadat Valentinianus II in 392 in Gallia vermoord was, riepen de Franken Eugenius tot keizer uit, die in het hele Westen erkenning vond, echter niet bij Theodosius. Deze viel Italië binnen en nam na een beslissende zege bij de Frigidus zijn tegenstander gevangen, die daarop werd vermoord (394). Op 17 januari 395 stierf keizer Theodosius I onverwacht te Mediolanum (het huidige Milaan), waarschijnlijk aan de gevolgen van hartfalen (door waterzucht). Theodosius werd 48 jaar.