Dag: 3 december 2018

Tapkraan: type lelie 1650 – 1700

Gevonden door Tony Knors

Materiaal: koperlegering

Lengte: 40 mm

Breedte bovenaan: 30 mm

Gewicht: 33 gr

Oorspronkelijk vorm van een Franse lelie, bovenste stukje is afgebroken

tapje

Afbeelding van een schilderij van Gabiël Metsu ‘de oude drinker’ ( ca. 1650 tot 1667 )

Referentie

Referentie

Gedetermineerd door Maarten Bracke en Wim Tiri

Zegelstempel: 16e eeuw Geertruy Back

Gevonden door Jan Meynendonckx

jan1.2

Materiaal: brons

Hoogte: 26,8 mm

Diameter stempelvlak: 24,3 mm

Gewicht: 20,52 gr

jan

Uit een brief gericht aan Constantijn Huygens (één van de grootste dichters uit de Gouden Eeuw, diplomaat, geleerde enz.) van zijn oom Maurits Huygens.

jan1-800

Eén van de zonen van Geertruyt, Christiaan Huygens. Hij was de persoonlijke secretaris van Willem van Oranje. Afbeelding van schilderijen van hem en zijn vrouw Susanna Hoefnagel.

Gedetermineerd door Kris Didden

Bleyensteinse duit: 1819

Gevonden door Marco Sanders

Materiaal: koper

Diameter: 18 mm

Gewicht: 0,7 gr

Voorzijde: Twee lauwertakken met daartussen een Romeins cijfer I tussen kruisjes en het jaartal 1819 tussen punten met daaronder 2 strepen ( of variatie hierop ).

Keerzijde: Twee lauwertakken met daartussen een verticaal gedeeld fantasiewapen waarvan het rechterveld gearceerd is.

Slagplaats: Hessen – Darmstadt

Voorschrift: geen. Op particulier initiatief bestelde munt welke vervolgens zonder wettelijke grondslag in omloop werd gebracht om als kleingeld te dienen.

Sinds 1962 zijn deze muntjes regelmatig nageslagen bij Koninklijke Begeer b.v. De eerste naslagen in 1962 waren vanwege het 225 jarig bestaan van de firma van Lanschot bankiers. Zij dienden als relatiegeschenk en bestaan in brons, zilver en goud. De naslagen zijn allen van het type A2 en zijn te herkennen aan hun lichte kleur, een korrelachtige structuur van het muntplaatje, een iets dikker muntplaatje en een zwaarder aangezette tekening.

Referentie

BLE.1

Gedetermineerd door Marco Sanders

Nassau: ¼ kreuzer 1810

Gevonden door Marco Sanders

Materiaal: koper

Diameter: 19 mm

Gewicht: 0,7 gr

Voorzijde: Gekroond wapen van het Groothertogdom Nassau. Tekst: HERZ • NASSAUISCHE SCHEID MÜNZ

Keerzijde: Tussen twee samengebonden eikentakken in vier regels: ¼ / KR·EU= / =ZER. / 1810. Onderaan L

Graveur: Johann Lindenschmidt

Slagplaats: Usingen

Frederik Willem van Nassau-Weiburg

Frederik August van Nassau-Usingen

Referentie

Referentie

Gedetermineerd door Marco Sanders

Holland: duit 1626

Gevonden door Marco Sanders

Materiaal: koper

Diameter: 20 mm

Gewicht: 1,65 gr

Voorzijde: Een tulpkrans met daarin in twee regels HOL LANDIA i ( met N & D aan elkaar vast ) en daaronder het jaartal 1626

Keerzijde: De Hollandse maagd zittende in een gesloten tuin. Zij wijst met haar rechterhand naar een zonnige hemel als teken van het vertrouwen op de Heer. Tekst: .‚. AVX. NOS. IN. NOM. DOM.( of variant ). Voluit: auxilium nostrum in nomine Domini wat betekent: onze hulp is in de naam des Heeren.

Muntmeester: Sara Torquet ( weduwe van Johan Bencken ) 1625 – 1626

Muntteken: ❀

Slagplaats: Dordrecht

Dit type duiten heeft de letters N en D in HOLLANDIA in ligatuur, aan elkaar vast geschreven. Ook de letters I en A staan vaak dicht tegen elkaar aan of soms ook sterk in ligatuur zoals op DIT exemplaar van 1627. Deze duiten van 1626 en 1627 zijn de enige Hollandse duiten geweest met het gewicht van ca. 2,12 gram (116 uit de snede). Nawegen van een exemplaar leverde het gewicht op van precies 2 gram. Na 1627 zijn er tot 1702 geen duiten en oorden meer geslagen in Holland. Dit heeft tot gevolg gehad dat de vroege types duiten van 1604/1605 en van 1626/1627 weinig voorkomen. Zij zijn zeer lang in gebruik geweest totdat zij door versterf (zoekraken, slijtage, omsmelten etc.) helemaal waren verdwenen. Mogelijk zijn de exemplaren van 1604/1605 al eerder uit de omloop verdwenen door hun hogere gewicht. Veel exemplaren die nu aangeboden worden zijn vaak van slechte kwaliteit. Toen er in 1702 weer een begin werd gemaakt met het slaan van duiten werd het gewicht verhoogd van 2,12 gram naar 3.84 gram. Tegelijkertijd werden alle oude duiten en de duiten van andere provincies in waarde verminderd tot een halve duit. Op deze manier trachtte Holland alle inferieure (lees: te lichte duiten) uit de omloop te weren. Vooral Reckheim had er een potje van gemaakt door in grote getale te lichte duiten te slaan met afbeeldingen die leken op de echte duiten van de zeven provinciën. Om nu niet alle slechte duiten in hun maag gesplitst te krijgen door de maatregel in Holland gingen de andere provincies vrij kort na Holland ook nieuwe en zwaardere types slaan. Zie voor meer informatie en plakkaten bij de duit van West-Friesland type WES.40.

Wettelijk voorschrift: Staten van Holland en West-Friesland.

Referentie

HOL.7

Gedetermineerd door Marco Sanders

Zeeland: duit 1684

Gevonden door Marco Sanders 

Materiaal: koper

Diameter: 20 mm

Gewicht: 2,1 gr

Voorzijde:  Een tulpkrans met daarin de tekst ZEE LAN DIA. in drie regels met daaronder het jaartal 1684

Keerzijde: De Hollandse maagd zittende in een tuin. Zij wijst met haar rechterhand naar de hemel als teken van vertrouwen op de heer. Het hek van de tuin is een wapenschildje van Zeeland. Tekst: LUCTOR ET. EMERGO (of variant), wat betekent: ik worstel en kom boven.

Muntmeester: Hendrik van Dusseldorp ( 1682 – 1705 )

Muntteken: ♜

Slagplaats: Middelburg

Wettelijk voorschrift: resoluties gecommitteerde raden van 24 oktober 1679, 29 januari 1681, 17 april 1683 en 2 november 1688.

Duiten met het jaartal 1689 worden nog wel eens aangezien voor het jaartal 1680. Dit eerste jaartal van de serie komt nooit voor en ik heb tot nu geen overtuigend exemplaar in handen gehad. Het jaartal is echter met een duidelijke foto afgebeeld in het handboek van het kopergeld van de heren Purmer en van der Wiel. Een passage in de notulen van de Staten van Zeeland kan verklaren waarom deze duit zo zeldzaam is. Op 23 augustus 1679 werd bepaald dat 40 soldaten onder leiding van twee sergeants naar Suriname gezonden moesten worden. Suriname was in die tijd in het bezit van de Staten van Zeeland en men had soldaten nodig om uitgebroken opstanden de kop in te drukken. Er werd ook bepaald dat voor 800 gulden aan duiten geslagen moest worden van dezelfde waarde en met het zelfde gewicht als de reguliere duiten. Deze duiten moesten worden verzonden naar Suriname voor gebruik aldaar en geen andere dan die in 1679 geslagen zouden worden. Uiteindelijk zijn de duiten pas in 1680 geslagen en is de gehele oplage naar Suriname verdwenen wat de zeldzaamheid kan verklaren.

De duiten van dit type komen wel voor als overslagen op andere koperen munten. Veelal op dubbele tournosen (double tournois) van Frankrijk. Bekend zijn o.a. meerdere exemplaren van 1684, zie hier een voorbeeld. Een duit van 1689 is bekend met de klop “adelaar” van Deventer

De klop is vermoedelijk in 1702 aangebracht tijdens de sanering van het kopergeld. Te Deventer bleven mogelijk alleen geklopte exemplaren (tijdelijk) geldig. Op 13 december kondigden de Staten van Holland en West-Friesland per plakkaat van 13 december 1701 een sanering aan van het kopergeld. De andere provincies namen direct actie en verboden alle duiten uit andere provincies en steden om niet overspoeld te raken met de uit Holland en West-Friesland geweerde duiten. Ook Zeeland nam maatregelen en publiceerde de bovenstaande waarschuwing. Alleen de Zeeuwse duiten werden nog gangbaar verklaard. Pas in 1714 werd ook een nieuw type geslagen te Zeeland (ZEE.11). Formeel moeten tot die tijd de oude typen ZEE.8 tot ZEE.11 dus nog gecirculeerd hebben ondanks dat de duiten van de andere provincies na 1702 van een betere kwaliteit waren.

Referentie

ZEE.11

Gedetermineerd door Marco Sanders