Gevonden door Kristof Bruyndonckx
Muntheer: Germaanse stam van de Eburonen
Materiaal: geplateerd
Diameter: 16 mm
Gewicht: 1,9 gr
Voorzijde: Triskele, (triskelion) omheen een cirkel met in het midden een parel en waarvan de armen eindigen op een parel, omgeven met parels, zigzaglijn en een kruis.
Keerzijde: Een gestileerd paard met min of meer gebogen benen naar links. Boven het paard, staart en bilpartij drie dikkere parels. Onder het paard een dubbele cirkel. Voor het paard op borsthoogte gepunte cirkel.
Datum: z.j. ca. 54 – 50 v.Chr.
Slagplaats: Regio Maas – Rijn met inbegrip van Zuidoost Nederland en centraal België.
Eburonen
Die geplateerde Staters waren, zijn en zullen vast nog wel een hele tijd een discussie punt blijven. Werden deze nu geslagen in de echte ateliers, of ergens stiekem geslagen door valsemunters? Plateren deed men toen al heel erg lang, maar meer door de wat zuidelijker levende stammen. Eigenlijk was dat hele monetaire systeem in het zuiden al veel eerder algemeen goed geworden. En toch was bij ons in het noorden, bij de komst van Julius Caesar, weldegelijk een monetair systeem geïmplementeerd. In tegenstelling tot wat velen beweren. Hij beschreef zélf in zijn Commentarii het gebruik van brons en goud munten hier in het noorden. Vondsten bewijzen dat in de Oise vallei in de derde eeuw voor Christus zelfs al goud munten geslagen werden. Maar, niet iedere stam sloeg geld in onze streken. Net zoals niet iedere stam rond de Middellandse zee geld sloeg in die tijd. De regio waar ik woon behoorde destijds tot de Menapiërs, we weten allemaal wel dat die mensen geen geld sloegen, terwijl ze toch een vrij uitgestrekt gebied bewoonden. Allicht heeft hier het leefgebied wel een bepaalde invloed op deze zaken uitgeoefend. We weten dat de meest noordelijk gesitueerde stammen het minst “ontwikkeld” waren op dat gebied. Ze leefden vrij afgelegen, onder weinig gunstige omstandigheden. Ik vermoed dat het plateren van deze zgn “oorlogs Staters” gebeurde door de stammen zelf, terwijl ze in het verloop van de oorlog in steeds ongunstiger omstandigheden verbleven. Ik haal het wel vaker aan; die Gallische Oorlog heeft geschat een miljoen mensen het leven gekost. Tweeduizend jaar geleden moet dat heel wat geweest zijn! Het lijkt me alsof ze op een gegeven moment niet anders meer konden dan het plateren van munten, de bronnen zullen vast uitgeput geraakt zijn. Op jouw munt zie je wel dat de stempel langer in gebruik is geweest. Voor het paardje zie je dat het cirkeltje wat sporen van (stempel) slijtage vertoont. Allicht is deze stempel ook gewoon gebruikt om de volle Staters mee te slaan. Wat me niet helemaal zint bij de geplateerde exemplaren is het gewicht, dat toch wel uitgesproken lager ligt dan bij de volle gouden exemplaren. Men moet dat bij ontvangst toch gemerkt hebben? Misschien werden ze gemengd tussen de volle gouden exemplaren, om zo in grotere getallen uit te geven. Want het primaire doel van deze Staters was natuurlijk de handel op grote schaal. Het inhuren van duizenden soldaten bij andere stammen bijvoorbeeld. Of het aankopen van een winter voorraad graan. Zo moeten die munten in aanzienlijke getallen per keer uitgewisseld zijn geweest. Gekkenwerk om die dan eerst stuk voor stuk te controleren. Pas later werden die Staters individueel uitgegeven in de “kleinhandel”, waarbij zo’n lager gewicht waarschijnlijk wel uitgekomen zal zijn.
Lit: S Scheers 254 pl IX; Vanhoudt atlas A 9
Gedetermineerd door Kristof Bruyndonckx en rimidi
