Dag: 8 februari 2021

Luxemburg: 10 centimes 1854 ?, geslagen onder Willem III van Nederland.

Gevonden door David Vandenbussche

Materiaal: brons

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Centraal het gekroond wapenschild van Luxemburg. Tekst tussen een binnencirkel en parelcirkel: GRAND-DUCHÉ DE LUXEMBOURG, onderaan een vijfpuntige ster.

Wapen van Luxemburg

Keerzijde: Binnen een krans van een samengebonden olijf- en eikentak in drie regels: 10 CENTIMES 1854. Onder de krans  BARTH

Ontwerper: François Barth – Wahl

Muntmeesterteken: 

Muntteken: 

Slagplaats: Brussel

Slagaantal: 500.000

david

Willem III der Nederlanden

Referentie

Geslagen in Brussel, toont deze munt merkwaardig genoeg de caduceus van de Utrechtse munt en het zwaard van de muntmeester, de heer van der Wall Blake. Deze fout, die eerder door Norbert Metz was gemaakt, werd gevolgd door een protestbrief van de Nederlandse minister van Financiën van Luxemburg. Ondanks de erkende fout treffen we dezelfde tekens ten onrechte aan op de munten uit 1870.

Gedetermineerd door Eric Aerts

Luik: oord 1610

Gevonden door Kurt Van Vooren

kurt5-800

Materiaal: koper

Diameter: 27 mm

Gewicht: 3,9 gr

Voorzijde: Borstbeeld van Ernestus van Beieren (met bonnet) naar links. Tekst: (perron) ERNESTVS. D. G. ARCHIEPIS. COL. (of variant). Voluit: Ernestus dei gratia archi episcopus Collonia. Dit betekent: Ernestus, bij Gods gratie aartsbisschop van Keulen.

Keerzijde: Met bonnet gekroond en gevierendeeld wapenschild waarbij de bonnet de tekst onderbreekt. In kwartier 1 en 4 het wapen van Palatinat (leeuw) en in kwartier 2 en 3 het wapen van Beieren (ruiten). Aan weerszijden van het wapen de cijfers van het jaartal 16 / 10. Tekst: EPIS. LEODIEN. V. BAVAR. DVX (of variant). Voluit: episcopus Leodiensis v Bavaria dux. Wat betekent: bisschop van Luik, hertog van Beieren.

Wapenschild van Beieren-Palts

Datum: 1610

Muntmeester: Adriaan Franssen 1606 – 1610

Slagplaats: Luik 

Ernst van Beieren

Uitgegeven tegen een waarde van 288 Luikse deniers of 24 sous.

Referentie

LUI.37

Lit: de Chestret 566 – Dengis 978;  Vanhoudt G 1230

Gedetermineerd door Eric Aerts

Brugge: oord 1693

Gevonden door Phil Coene

Materiaal: koper

Diameter: 24,69 mm

Gewicht: 4,04 gr

Voorzijde: Gekroond vuurijzer omgeven door 3 wapenschildjes. Links Oostenrijk, rechts Bourgondië en onder Brabant. Tekst: CAROL. II. D.G. HISP. ET. INDIARVM. REX (of variant). Voluit: Carolus II Dei gratia Hispaniarum et Indiarum rex, en betekent: Karel II, bij Gods gratie koning van Spanje en de Indiën (de tekst gaat op de keerzijde verder).

Wapens van Oostenrijk, Bourgondië en Brabant

Keerzijde: Gekroond Spaans wapenschild, aan weerszijden v/d kroon het jaartal 16 / 93. Tekst: ARCHID. AVST. DVX. BVRG. C. FLAN. (of variant). Voluit: archidux Austria dux Burgundie comes Flandrie, wat betekent: aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië en graaf van Vlaanderen.

1 = Castilië (Kasteel).
2 = Leon (Leeuw met gouden kroon).
3 = Aragon (4 rode palen).
4 = Sicilië (Bestaat uit de 4 rode palen van Aragon en de adelaar van Hohenstaufen).
5 = Portugal (5 blauwe schildjes in een rand van 7 gouden kasteeltjes).
6 = Oostenrijk (Zilveren faas).
7 = Bourgondië (3 schuine balken in blauw en goud).
8 = Valois (3 Lelies).
9 = Brabant (Gouden leeuw).
10 = Vlaanderen (Zwarte leeuw).
11 = Tirol (Rode adelaar).

Muntmeester: Jean François de la Derrière 1686 – 1700

Muntteken:

Slagplaats: Brugge

Op 11 september 1689 kreeg muntmeester de la Derrière een paspoort om 12.000 mark koperen plaatjes via de Nederlanden naar Brugge te transporteren om daar oorden van te slaan. Op 11 juni 1693 werd hem wederom een paspoort verleend voor de hoeveelheid van 20.000 mark koperen plaatjes. Deze hoeveelheden plaatjes waren goed voor ca. 2.048.000 stuks oorden. Op 15 april 1693 is ook een paspoort verleend voor 60.000 stuks koperen plaatjes voor de muntmeesters van Brabant en Vlaanderen. Hoeveel er hier van naar ieder munthuis zijn gegaan is mij niet bekend.

Geslagen aantallen:
Periode 4 januari 1690 tot 14 april 1693 ca. 3.817.952 stuks.
Periode 2 augustus 1693 tot 15 januari 1696 ca. 5.271.160 stuks.
Periode 16 januari 1696 tot 3 juli 1700 ca. 9.223.440 stuks.

Voorschrift 64 stuks uit een mark, dit geeft een gewicht van ca. 3,84 gram per stuk.

Karel II van Spanje

Referentie

VLA.20

Gedetermineerd door Eric Aerts

Overijssel: duit 1768

Gevonden door Filip Behiels

Materiaal: koper

Diameter: 21,4 mm

Gewicht: 2,13 gr

Voorzijde: In vier regels ✿ adelaar ✿ / OVER / YSSEL / 1768

Keerzijde: Gekroond wapen van Overijssel, hierin staat een klauwende leeuw met op de achtergrond een golvende lijn wat de rivier de IJssel moet voorstellen. Tekst: VIGILATE ET ORATE wat betekent: waakt en bid.

Wapen van Overijsel

Muntmeester: Nicolaas Wonneman van 1763 – 1809

Muntmeesterteken: adelaar

Slagplaats: Kampen van 1710 – 1809

Op 22 oktober 1770 vaardigden de Staten van Overijssel een plakkaat uit waarin werd bekend gemaakt dat de duiten van 1768 konden worden ingewisseld. Op 16 april 1771 werd deze inwisseling wederom bekend gemaakt en verlengd. Op 25 oktober 1771 volgde een plakkaat ter inwisseling van de duiten van 1767. Overijssel ging tot inwisseling over “tot wegneminge van de zwarigheden door de groote menigte van Deuiten veroorzaakt”. Overijssel ging dus over tot inwisseling van zijn eigen duiten omdat er door de enorme aantallen problemen ontstonden in het geldverkeer. Er moeten dus wel enorme hoeveelheden van deze duiten geslagen zijn. Ondanks de inwisseling zijn er nog steeds grote hoeveelheden van deze jaartallen in de handel. Opvallend is ook dat de duiten van dit type veelal van onvoldoende gewicht zijn. De gewichten die ik ben tegen gekomen zijn:

1764: 2,8 tot 3,2 gram.
1765: 2,6 tot 3,5 gram.
1767: 2,6 tot 3,3 gram.
1768: 2,3 tot 3,0 gram.
1769: 2,9 gram.

Bij alle jaren van dit type komen er kleine verschillen voor a.g.v. het gebruik van meerdere stempels met onderling zeer kleine verschillen. De kroon boven het wapen kan verschillen vertonen en de (centreer)punt voor de stempelsnijder tussen OVER en YSSEL kan op een iets andere plaats staan. Ook kunnen het muntmeesterteken en de rozetten groter of kleiner zijn en kan de leeuw in het wapen verschillen vertonen. Een interessante variant is de jaartalwijziging 1768/69. Hier is het jaartal 1769 veranderd naar een ouder jaar (1768). Het hoe en waarom is mij op dit moment volslagen onduidelijk. Van 1767 is een exemplaar bekend met meerdere malen 1817 er in geslagen (onbekende klop).

Referentie

OVE.15

Gedetermineerd door Eric Aerts

Annunciatie draagpenning: ca. 1608-1784.

Gevonden door Grot Marmot

Materiaal: lood / tin

Diameter: ?

Gewicht: ?

Voorzijde: Binnen een parelcirkel de boodschap aan de Maagd Maria. De Heilige Maria bevind zich in haar slaapvertrek, geknield voor haar bedstee/baldakijk ( links ). Een rechtopstaande gevleugelde engel (Gabriël) met opgeheven hand verkondigd haar de boodschap dat zij moeder zal worden van de zoon Gods. Daartussen zweeft de H. Geest in de gedaante van een duif. Onderaan AИT ( Antwerpen )

Keerzijde: Binnen een parelcirkel een ingedeukt wapenschild in twee delen. Links beladen met het H. Hart met twee bollen eronder en twee bollen er boven (de vier kruiswonden voorstellend). Rechts een miskelk met zwevende H. Hostie. Het ingedeukt schild vastgehouden door twee engelen. Achter het wapenschild, het lijdenskruis met de attributen. (Sponsstok en speer).

Datering: z.j. ca. 1608-1784.

Aanmaakplaats: Antwerpen

Opmerking: Deze hangers worden in zulke grote getalen teruggevonden en op verschillende plaatsen. Allemaal wijken ze weer net een beetje af. Vermoedelijk dat ze eerder op verschillende plaatsen vervaardigd en in ieder geval verkocht zullen zijn, om tegemoet te komen aan een breed gevoelde devotie voor Maria en de Passie van Christus. Ze konden bijvoorbeeld aan gebedssnoeren worden gehangen waarbij enkele gebeden Ave Marias ( gebaseerd op de engelengroet die Gabriel uitte toen hij Maria kwam vertellen dat zij een kind zou krijgen ) werden afgewisseld met Pater Nosters en overdenkingen met betrekking tot de Passie van Christus. De elementen waaruit de rozenkrans was opgebouwd, zien we ook terug op deze hangers.

Referentie

Lit: Maandblad voor Numismatiek, 30ste jaargang nummer 4, april 2020. Religieuze draagmedailles uit de 16e tot 18e eeuw van de Annuntiaten kloosterorde in de Nederlanden, deel 2 Hendrik van Caelenberghe pag. 104 en 106

Gedetermineerd door Paul Callewaert