Uitgelicht

Database van Metaaldetectie Vlaanderen vzw. Elk stukje metaal heeft een verhaal.

978.730 keer bekeken

Gesp: type enkelvoudige lus, D-vormig 12e eeuw – 13e eeuw

Gevonden door Denny Janssen ( ID-217661 )

Materiaal: goud

Afmetingen: 16 mm / 20 mm

Gewicht: 6,78 gr

Een gouden gesp en een spoor naar het verleden. Soms begint archeologie met een klein object—en eindigt het in een verhaal dat steeds groter wordt. Gisteren kreeg ik van Danny opnieuw informatie over een bijzondere vondst van jaren geleden: een gouden gesp, gevonden in Elsloo. Op zichzelf al een zeldzaam en intrigerend object, maar wat het echt interessant maakt, zijn de mogelijke verhalen die erachter schuilgaan. Er wordt voorzichtig gesuggereerd—en dat “voorzichtig” is hier belangrijk—dat dit type gesp gedragen zou kunnen zijn door mensen uit de kring van Robert the Bruce. Dat opent direct een fascinerend perspectief. Want hoe komt een object met mogelijk Schotse connecties terecht in Zuid-Limburg?

De geschiedenis biedt aanknopingspunten. Zo weten we dat in de middeleeuwen Schotse huurlingen actief waren op het Europese vasteland, onder andere in dienst van kerkelijke machthebbers zoals Hendrik III van Bisdom Aken Het is dus niet ondenkbaar dat dergelijke strijders zich ook in deze regio hebben begeven. Misschien trokken ze door het landschap, sloegen ze hun kamp op in de buurt, of verbleven ze zelfs op of rond Kasteel Elsloo—vlak bij de plek waar de gesp ooit werd gevonden. Alsof dat nog niet genoeg is, duikt er nóg een verhaallijn op. De laatste kasteelheer van Elsloo zou een familierelatie hebben gehad met een Schotse troonpretendent, Bonny. Volgens overleveringen leefde hij een tijd in ballingschap en zou hij zelfs onderhouden zijn vanuit Elsloo. Als dat klopt, ontstaat er een netwerk van contacten dat de aanwezigheid van Schotse invloeden hier ineens een stuk minder toevallig maakt. En toch—hoe verleidelijk het ook is om de puzzelstukjes in elkaar te laten vallen—blijft dit voorlopig een verhaal vol vragen. Er is nog geen directe parallel voor deze gesp gevonden. Geen exacte match, geen harde datering, geen sluitend bewijs. En juist dát is waar archeologie tot leven komt.

Want achter elke vondst schuilt niet alleen een verleden, maar ook een zoektocht. Een zoektocht naar betekenis, naar verbanden, naar waarheid. Soms leidt die naar antwoorden, soms naar nieuwe mysteries. Deze gouden gesp is er zo één. Misschien groeit dit uit tot een verhaal zoals dat van de gouden munt—een verhaal dat blijft intrigeren en uitdagen. Voor nu is het een uitnodiging: om mee te denken, mee te zoeken en samen het verhaal verder te schrijven.

Het fame is versierd met ingekerfde dwarsstrepen. Dit gouden D-vormige frame is te dateren in de 12e tot 13e eeuw. Omdat dit object indertijd een persoonlijk bezit was en vervaardigd was door een kunstsmid zul je er geen tweede identieke exemplaar van vinden. Maar er zijn wel degelijke vergelijkingen met andere. (Robert the Bruce is geboren in 11 juli 1274) mooi verhaal dat niet te achterhalen is.

Referentie

Gedetermineerd door Jean Pierre Parent

Soest: 12 Pfennig ca. 1586 – 1597

Gevonden door Peter Peeters ( ID-217650 )

Muntheer: Stad Soest, Westfalen

Materiaal: koper

Diameter: 24 mm

Gewicht: 3 gr

Voorzijde: Rechtopstaande sleutel met de baard, met kruisvormige incisies, naar links en onderbreekt de binnenste parelcirkel en het omschrift onderaan. Tekst: SVSATE – NSIS.159x*

soest

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde en versierde cirkel en een parelcirkel de waardeaanduiding ·:·X·II·

Datum: n.n.t.b. ca. 1586-1597

Slagplaats: Soest

Lit: Weingärtner 524b; Krusy 25c; Eklund 1467

Gedetermineerd door Jelle Venema en rimidi

Fragment gesp: type tweedelig, ketelvormig met één doorn aan de langste binnenzijde 1690 – 1720

Gevonden door Herbert Vande Maele ( ID-217641 )

Materiaal: koperlegering

Afmetingen: 26 mm / 33 mm

Gewicht: 4,9 gr

Met initialen A V, van de maker ?

Gedetermineerd door Eric Aerts

Spanje: 5 centimos “perra chica” 1870

Gevonden door Remy Catoir ( ID-217584 )

Materiaal: brons

Diameter: 25 mm

Gewicht: 4,8 gr

Voorzijde: Hispania zittend, naar rechts kijkend, met tak in rechterhand. Onder de afsnede L MARCHIONNI. Tekst: CINCO GRAMOS 1870

Keerzijde: Leeuw naar rechts, achterom kijkend, voorpoten leunend op ovaal wapenschild van Spanje. Onder de afsnede OM. Tekst: DOSCIENTAS PIEZAS EN KILOG· 🟎 CINCO CENTIMOS 🟎

Graveur: Luis Marchionni y Hombrón

Ontwerper: Luis Plañiol y Méndez

Slagplaats: Barcelona

Slagaantal: 287.381.000

Referentie

Referentie

Referentie

Gedetermineerd door Remy Catoir en Eric Aerts

Vroeger sceatta van het Maastricht type, tegenwoordig het “interlace” type: ca. 720-765

Gevonden door Axel Vroling ( ID-217566 )

Muntheer: Anonieme muntslag

Materiaal: zilver ca 42% à 79%

Diameter: 11 mm

Gewicht: 0,92 gr

Voorzijde: Binnen een parelrand, een stilistisch hoofd naar links, er achter drie parels, ervoor een kruisje. Omschrift: Anepigrafisch

Keerzijde: Binnen een parelrand, rondom een middenparel een kruis opgebouwd uit vier verstrengelde bogen met een parel aan het begin en het einde, tussen de bogen telkens drie parels in driehoek geplaatst. Omschrift: Anepigrafisch

Datum: z.j. ca. 720-765

Slagplaats: Streek van de boven-Maasvallei.

Lit: Metcalf II 265-266; Wybrand Op den Velde & Michael Metcalf, RBN 2014, p 3-22

Gedetermineerd door rimidi

Heilighangertje: laat 16e eeuw – 17e eeuw

Gevonden door Kris Van Den Berge ( ID-217474 )

Materiaal: koperlegering

Afmetingen: 13 mm / 25 mm

Gewicht: 1,92 gr

Stella Maris en Maria staande op halve maan.

Referentie

De drie appeltjes links, rechts en onderaan stellen de Heilige Drievuldigheid voor.

Gedetermineerd door Grot Marmot