Muntheer: Lodewijk XII,”Le père du peuple” koning van Frankrijk, 1498-1514.
Materiaal: zilver 359 / 1000
Diameter: 21 mm – 22 mm
Gewicht: 2 gr; uitgifte: 2,846 gr
Voorzijde: Boven een stekelvarken het gekroond Frans wapenschild met aan weerszijden een gekroonde hermelijnstaart. Tekst: *: LVDOVICVS : FRANCOR : REX : BRITONVM : DVX :
Keerzijde: Een kort gevorkt kruis met in de kwartieren telkens een gekroonde hermelijnstaart. Teks: * SIT : NOMEN : DOMINI : BENEDICTVM : N
Voorzijde: Gelauwerde buste naar links met het haar in een ‘ knot ‘ ( bun head ) Tekst: VICTORIA D:G: BRITT:REG:F:D:
Keerzijde: Zittende Britannia naar rechts, drietand in de linkerhand, rechterhand rustend op een schild met de Union Flag. Zee op de achtergrond met vuurtoren links en zeilschip rechts. Tekst: FARTHING met in de afsnede het jaartal 1865
Voorzijde: Kruis tot in de wolken met engelen. Onderaan het kruis, gekroonde O.L.V van Zeven Smarten (7 zwaarden door het hart) met op haar schoot het dode lichaam van Jezus Christus. Links en rechts terzijde nog een drietal engelen.
Keerzijde: Bovenaan de verweven letters M en irae vormend het monogram Mariae. Onder het monogram de tekst: IL EST / ACCORDÉ 1080 / JOURS D’INDULGENCE / A TOUS LES FIDELES / QUI RECITERONT UN / AVE MARIA / DEVANT CETTE / SAINTE IMAGE ( ER WORDEN 1080 DAGEN VAN GENADE TOEGEKEND AAN ALLE GETROUWEN DIE EEN AVE MARIA BIDDEN VOOR DIT HEILIGE BEELD ).
Voorzijde: Binnen een parelcirkel links de H. Maria in lang gewaad, bevind zich in haar slaapvertrek. Geknield voor haar bedstee,- baldakijn, voor haar een bidbank. Rechts een rechtopstaande gevleugelde aartsengel Gabriël met opgeheven rechterhand die haar toespreekt. De aartsengel Gabriël verkondigd haar de Blije boodschap dat zij moeder zal worden van de zoon Gods. Bovenaan zweeft de H. Geest in een stralenkrans in de gedaante van een duif, de getuige van het gebeuren.
Keerzijde: Binnen een parelcirkel een ingedeukt tweedelig wapenschild,- blazoen van de Orde Annuntiaten. Links beladen met het H. Hart, met twee ringetjes onder en boven het hart, de vier kruiswonden voorstellend. Rechts een miskelk met zwevende H. Hostie, de Eucharistie gesymboliseerd. Het wapenschild vastgehouden door twee gevleugelde engelen als schildhouder. Achter het schild het lijdenskuis met attributen speer en sponsstok,- tak van hysop.
Datering: z.j. ca. 1550-1600
Aanmaakplaats: onbekend
Opmerking: Deze hangers worden in zulke grote getalen teruggevonden en op verschillende plaatsen. Allemaal wijken ze weer net een beetje af. Vermoedelijk dat ze eerder op verschillende plaatsen vervaardigd en in ieder geval verkocht zullen zijn, om tegemoet te komen aan een breed gevoelde devotie voor Maria en de Passie van Christus. Ze konden bijvoorbeeld aan gebedssnoeren worden gehangen waarbij enkele gebeden Ave Marias ( gebaseerd op de engelengroet die Gabriel uitte toen hij Maria kwam vertellen dat zij een kind zou krijgen ) werden afgewisseld met Pater Nosters en overdenkingen met betrekking tot de Passie van Christus. De elementen waaruit de rozenkrans was opgebouwd, zien we ook terug op deze hangers.
Het frame is doorboord waar de vergrendeling (de vergrendeling en de angel ontbreekt ) en de angels plaats krijgen, De verbrede buitenrand van het frame heeft een brede groef langs de voorkant waar de arm wordt vergrendeld en een inkeping voor een angelrust.
Saint Roch, anoniem, ca. 1500, Rijksmuseum.nl , object nummer: BK-NM-24
Uit het boek van Jean Pierre Parent dat nog moet verschijnen: De datum was tot voor kort ook onzeker. Margeson (1993 , 28, fig. 13, nr. 139) geeft een datering in de 14e eeuw. Buckles van Ross Whitehead, pag. 89 ,nr.552-554 dateert deze 1350- 1450 en vergelijkt deze verkeerdelijk met vergelijkbare type gespen met rechthoekig frame uit een laat-14e-eeuwse context in Londen (Egan en Pritchard 1991, 97, nr. 445). De opbouw van deze gespen zijn duidelijk anders, er is geen opbouw voorzien voor een gebogen arm, en de twee typen zijn met elkaar niet verwant. De kleine hoeveelheid direct datering -bewijs suggereert een vergelijkbare datum als de portemonnees, in de late 15e en 16e eeuw (Williams 2018 , 11-12). Er zijn twee gelaagde voorbeelden van ‘vergrendelbare’ gespen uit de 16e-eeuwse contexten in Londen ( Egan 2005 , nrs. 116-117) en één uit een context van ca. 1485-1600 bij Sandal Castle, Wakefield ( Mayes and Butler 1983 , 231-3, fig. 1, no. 6). Er is ook een voorbeeld duidelijk te zien op een beeld van Sint-Rochus in het Rijksmuseum in Amsterdam, dat dateert van ca 1500 AD (Ross Whithead 2003)
Gedetermineerd door Arjan Wagemakers en Jean Pierre Parent
