Dag: 30 november 2021

Antoninianus: Gallienus 254-260 n.Chr.

Gevonden door Tom Daerden

tom da1.1-800 tom da1-800

Materiaal: brons

Diameter: 18 mm

Gewicht: 2,47 gr

Voorzijde: Gedrapeerde buste met stralenkroon naar rechts. Tekst: GALLIENVS AVG

Keerzijde: Sol staande naar links, rechterhand omhoog en in de linkerhand een globe. Tekst: SOLI INVICTO en in de afsnede PXV

Slagplaats: Antiochië

Lit: RIC 611, Cohen 989; Sear 10365.

Gedetermineerd door Balten De Temmerman

Publius Licinius Egnatius Gallienus werd ca. 218 geboren als zoon van Valerianus, die in 253 door de Donaulegioenen tot keizer werd uitgeroepen en in hetzelfde jaar Gallienus tot Caesar en mederegent verhief. Hij was Romeins keizer van september 253 tot september 268. Tijdens een veldtocht tegen de Perzen werd Valerianus gevangen genomen en later gedood. tijdens zijn heerschappij moest hij het hoofd bieden aan niet minder dan dertig verschillende usurpators. Uiteindelijk kwam hij in een hinderlaag gelegd door muitende onder-officieren, waaronder waarschijnlijk de latere keizers Aurelianus en Claudius II. Gallienus liet een enorme hoeveelheid munten slaan en is in numismatiek opzicht een interessante keizer. Hij stierf in september 268 op 50-jarige leeftijd.

Stad Gent: maille ca. 1278 tot ca. 1305

Gevonden door Klaas Martens

klaas1 klaas1.1

Muntheer: Stad Gent, onder graafschap Vlaanderen

Materiaal: zilver

Diameter: 10,5 mm

Gewicht: 0,5 gr

Voorzijde: Binnen een parelcirkel een gehelmd hoofd met drie ringen naar links, op de helm een piek tussen twee ringetjes, achter het hoofd vier parels in ruitvorm geplaatst. Tekst: anepigrafisch.

Keerzijde: In een parelcirkel een lang dubbel ankerkruis met in het midden een bolletje. Tekst: anepigrafisch.

Datum: z.j. ca. 1278 tot ca. 1305

Slagplaats: Gent

klaas

Lit: J Ghyssens 472; Vanhoudt atlas G 2415; Haeck 203; J C Martiny 11-8

Gedetermineerd door rimidi

Hollandse penning: ca. 1222 – 1252

Gevonden door Marc Haulez

marc h1.1 marc h1

Muntheer: Floris IV, 1222-1234/Willem II, 1234-1256 graven van Holland.

Materiaal: zilver

Diameter: 12 mm

Gewicht: 0,5 gr

Voorzijde: Buste van de graaf met gravenmuts naar rechts. Tekst in een dubbele parelcirkel: x FLORENS.

Keerzijde: Kort dubbel kruis met bolletjes aan de uiteinden. Tekst in een dubbele parelcirkel: x HOLLANT; onderlijnde ± leesbaar.

Datum: z.j. ca 1222 – 1252

Slagplaats: Vermoedelijk Dordrecht

Opmerking: Willem II graaf van Holland sloeg zelfde penningen als zijn vader, omschrift incluis, het is moeilijk beiden te onderscheiden al neemt men aan dat de stempels van Willem II slordiger gesneden zijn of gebruik gemaakt werd van versleten stempels van zijn vader.

martine

Floris IV van Holland

Willem II van Holland

Lit: J. J. Grolle 9.1 & 10.1.1

Gedetermineerd door rimidi

Gesp: type dubbele lus, circulair, tweede helft van de 14e eeuw – eerste helft van de 17e eeuw.

Gevonden door Filip Behiels

filip b1.1 filip b1

Materiaal: koperlegering

Diameter: 18 mm

Gewicht: 1,44 gr

Deze type onversierde gespen zijn lang in gebruik geweest tussen de tweede helft van de 14e eeuw tot de eerste helft van de 17e eeuw.

Gedetermineerd door Jean Pierre Parent

Utrecht: duit 1509 – 1522

Gevonden door Eef van der Lee

eef1 eef1.1

Materiaal: biljoen

Diameter: 15 mm

Gewicht: 0,59 gr

Voorzijde: Een gedeeltelijke binnencirkel met daarin een gevleugelde figuur (engel) welke een wapenschild voor zich vasthoud. Het wapenschild is schuin gedeeld, het kwartier linksonder is fijn geruit (2). Tekst: CIVITAS TRAIECT (of variant) in middeleeuws schrift. Wat betekent: stad Utrecht.

Keerzijde: Een gedeeltelijke binnen cirkel met daarin Sint Maarten gezeten op een paard, hij snijd met zijn zwaard een stuk van zijn mantel af. Tekst: AN DN I en jaartal. Voluit: anno Domini (jaartal), wat betekent: in het jaar onzes Heeren (jaartal).

Muntmeester: Willem Bonert 1509 – 1510 en 1513 – 1523

Slagplaats: Utrecht

Duiten of “doytkens” geslagen met een zeer laag zilvergehalte. Het jaar 1517 is geslagen met de 7 in het middeleeuwse schrift. Deze muntjes staan o.a. beschreven in het boek van F. Pietersen waarin dit muntje voorkomt als nummer 18. Het jaartal 1517 komt hier echter niet in voor en wordt wel in de handel aangeboden als zijnde R3 (uiterst zeldzaam). Het jaartal 1518 is ook recent terug gevonden, zie hier en hier een afbeelding. Deze muntjes komen voor met een klop van de Duitse stad Werl waardoor zij aldaar waarschijnlijk voor 3/8 pfennig mochten blijven rouleren. Zie hier nog een exemplaar met een mooie duidelijke klop.

Op 3 februari 1523 werd in het buurspraakboek vermeld dat de koers van de duiten van vóór 1523 verlaagd werd naar braemschen (in waarde gehalveerd). Bij juli 1524 staat er in een verdere vermelding dat de gehalveerde duiten niet meer als betaling aangenomen behoefden te worden omdat er genoeg duiten waren aangemunt van een nieuw type. Hiermee is waarschijnlijk de duit met het jaar 1523 van het type UTR.5.1 bedoeld die echter maar over een periode van ca. een half jaar geslagen is. Of er in die korte periode werkelijk genoeg zijn geslagen om deze duitjes te vervangen lijkt onwaarschijnlijk.

De engel die het wapen vasthoud op de voorzijde van deze muntjes zal ongetwijfeld zijn afgeleid van de Duitse Schrikkelbergers (engelgroschen). Dit waren zilveren munten van hoog gehalte geslagen door Frederik III van Saksen (1487-1525) en zijn mederegenten.

Referentie

UTR.4

Gedetermineerd door Erik Aerts

Rekenpenning Frankrijk, type “Gezeten Koning”, Philips VI, ca. 1328-1350.

Gevonden door Marc Haulez

marc h1.1 marc h1.2

Materiaal: koperlegering

Diameter: 27,85 mm

Gewicht: 2,9 gr

Voorzijde: Gekroonde koning op een zetel zonder rugleuning met scepter in de rechterhand. Bloemdecoratie links en rechts in het veld. Tekst: ✠ AVE MARIA : GRACIA : PLENA : D

Keerzijde: Driebenig recht gefleureerd en gelelied kruis met centraal vierblad, binnen een dubbele vierpas met in de buitenhoeken drieblaadjes. Tekst: ✠ AVE MARIA : GRACIA : PLENA : D Interpunctie door ++ boven elkaar.

marc h1-800

Lit: M. Mitchiner, Volume I. blz. 160, No. 381

Gedetermineerd door Jan Ooms